Ανακαλύπτουμε το Φιλέρι, τα οινοποιεία και τους ανθρώπους που διαμορφώνουν τη σύγχρονη οινική ταυτότητα της Μεσσηνίας μέσα από το 4ο Messinia Terroirs Wine Festival 2026.
Αμπελώνες που απλώνονται σε τεράστιες εκτάσεις και σταματούν εκεί όπου το βλέμμα συναντά τους φημισμένους ελαιώνες της Μεσσηνίας. Το τοπίο, τόσο στην Πυλία όσο και στην Τριφυλία, εύκολα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «κινηματογραφικό», λες και φέρει την υπογραφή ενός καταξιωμένου διευθυντή φωτογραφίας.
Εάν, λοιπόν, σας δοθεί η ευκαιρία να επισκεφθείτε την περιοχή τώρα, την εποχή του τρύγου, όταν τα τσαμπιά των σταφυλιών ξεπροβάλλουν επιβλητικά ανάμεσα στα φύλλα της κληματαριάς, μην την προσπεράσετε.
Γιατί μπορεί οι ελαιώνες της Μεσσηνίας και το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο που παράγει η περιοχή να μη χρειάζονται συστάσεις, πόσοι, όμως, γνωρίζουν ότι τα ίδια εδάφη μάς προσφέρουν και εξαιρετικό κρασί;
Το 4ο Messinia Terroirs Wine Festival
Η προβολή της μεσσηνιακής οινικής ταυτότητας και η διαμόρφωση ενός οικοσυστήματος ποιότητας και εξωστρέφειας, γύρω από την αμπελοκαλλιέργεια του νομού, αποτελούν τον βασικό στόχο του στρατηγικού προγράμματος Messinia Terroirs, που υλοποιεί εδώ και τέσσερα χρόνια το Ίδρυμα Καπετάν Βασίλη και Κάρμεν Κωνσταντακόπουλου (ΙΚΒΚΚ). Ήδη, το πρόγραμμα έχει δημιουργήσει ένα δυναμικό δίκτυο 18 τοπικών οινοποιείων, ενώ κορωνίδα του αποτελεί το ετήσιο Messinia Terroirs Wine Festival, που φιλοξενείται στη Navarino Agora και στο W Costa Navarino.
Τη δυνατότητα να σχηματίσουμε μια ολοκληρωμένη εικόνα για το μεσσηνιακό terroir μάς έδωσε το βιωματικό Messinia Terroirs Fam Trip, που οργανώθηκε στο πλαίσιο του Φεστιβάλ.
Επισκεφθήκαμε αμπελώνες, οινοποιεία και αγροκτήματα, μάθαμε για την αμπελοκαλλιέργεια και την οινοπαραγωγή κατά τη μυκηναϊκή εποχή, συμμετείχαμε στον τρύγο, δοκιμάσαμε γνωστές αλλά και λιγότερο διαδεδομένες ποικιλίες, γευτήκαμε παραδοσιακές συνταγές και, κυρίως, γνωρίσαμε ανθρώπους που έχουν βάλει στόχο ζωής να προβάλουν τον μεσσηνιακό αμπελώνα και να ισχυροποιήσουν τη θέση του στον οινικό χάρτη της χώρας.
Δείτε επίσης
20 κρασιά με ιστορία χρόνων που άλλαξαν την οινική σκηνή της Ελλάδας
«Βλέπουμε τους οινοποιούς να αποκτούν μία κοινή αντίληψη, κάτι που είναι πάρα πολύ σημαντικό, και να δημιουργείται μια εξωστρέφεια. Όλα αυτά ήταν οι στόχοι που είχαν τεθεί από την αρχή για αυτό το πρόγραμμα, δηλαδή να δημιουργήσει μια κοινή ταυτότητα για το μεσσηνιακό κρασί και να δώσει τα εργαλεία στους τοπικούς οινοποιούς να τα αξιοποιήσουν για να βελτιώσουν και την ποιότητα, αλλά και την πρόσβαση στις αγορές» τόνισε ο γενικός διευθυντής του Ιδρύματος, Ξενοφών Κάππας, ανοίγοντας τις εργασίες του διήμερου συνεδρίου του Messinia Terroirs.
Αυτό που έγινε σαφές ήδη από τις πρώτες τοποθετήσεις ήταν πως στη Μεσσηνία το κρασί δεν αντιμετωπίζεται αποκομμένο από τον τόπο. Συνδέεται με τη γαστρονομία, τον πολιτισμό, την ιστορία και, φυσικά, το ίδιο το terroir.
Το Φιλέρι και η οινική ταυτότητα της Μεσσηνίας
Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού μας γνωρίσαμε καλύτερα το Φιλέρι, την τοπική ποικιλία της Μεσσηνίας που βρίσκεται πρώτη υπό μελέτη. Στο συνέδριο, ένα ειδικό masterclass ήταν αφιερωμένο στα χαρακτηριστικά και τις προοπτικές της.
Ο Νίκος Λουκάκης, principal of WSPC Sommelier Academy, τόνισε πως το κλειδί για την επιτυχία μιας ποικιλίας είναι η «τυπικότητα», δηλαδή η δυνατότητα του καταναλωτή να αναγνωρίζει τον χαρακτήρα της ανεξάρτητα από τον παραγωγό. Χαρακτήρισε το Φιλέρι «τοποποικιλία» με σημαντικές προοπτικές και υπογράμμισε ότι η ικανότητά του να δίνει ισορροπημένα κρασιά με ιδιαίτερη λιπαρότητα, το καθιστά ιδανικό συνοδό της μεσσηνιακής γαστρονομίας.
Δείτε επίσης
Η άνοδος των «φυσικών» κρασιών και η γενιά που αλλάζει τις οινικές συνήθειες
Κορώνη, εμβληματική κοινότητα για τη μεσογειακή διατροφή
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην αναγνώριση της Κορώνης από την UNESCO, από το 2010, ως εμβληματικής κοινότητας για τη μεσογειακή διατροφή. Η Κορώνη ανήκει σε δίκτυο επτά κοινοτήτων, μαζί με το Cilento στην Ιταλία, τη Soria στην Ισπανία, το Chefchaouen στο Μαρόκο, την Tavira στην Πορτογαλία, τα νησιά Brač και Hvar στην Κροατία και τον Αγρό στην Κύπρο. Για το 2026, την προεδρία του δικτύου έχει αναλάβει ο Δήμος Πύλου-Νέστορος.
Πίσω, όμως, από τη διάκριση της UNESCO βρίσκεται ένα πιο ουσιαστικό ερώτημα: πώς αυτή η κληρονομιά θα περάσει στη νέα γενιά και πώς θα αποκτήσει πραγματικό αντίκρισμα για τους ανθρώπους και τα προϊόντα του τόπου.
Σε μαγνητοσκοπημένο μήνυμά του, ο πρόεδρος του Μανιατάκειου Ιδρύματος, Δημήτρης Μανιατάκης, υπογράμμισε ότι η μεσογειακή διατροφή δεν είναι απλώς ένα διατροφικό μοντέλο, αλλά ένα ευρύτερο πολιτιστικό σύστημα που περιλαμβάνει καλλιεργητικές τεχνικές, κοινωνικές συνήθειες γύρω από το τραπέζι και παραδόσεις συνδεδεμένες με την τροφή. Η αναγνώριση της Κορώνης από την UNESCO, τόνισε, πρέπει να λειτουργήσει ως εργαλείο πολιτιστικής και βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης και όχι να παραμείνει ένας τιμητικός τίτλος.
Για την αντιδήμαρχο Κορώνης, Ιλιάνα Σιούμπουλη, το ζητούμενο είναι η διάκριση να μη μείνει στα χαρτιά, αλλά να αποκτήσει ουσιαστικό αποτύπωμα στην κοινωνία και στους παραγωγούς. Η ανάπτυξη της Κορώνης, όπως είπε, πρέπει να στηριχθεί στο τρίπτυχο «ταυτότητα-εξωστρέφεια-βιωσιμότητα», χωρίς να αλλοιωθεί ο χαρακτήρας του τόπου και με προοπτικές για τις επόμενες γενιές.
Στη σημασία του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου ως βασικού πυλώνα της μεσογειακής διατροφής αναφέρθηκε η επίκουρη καθηγήτρια Κλινικής Διαιτολογίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Δρ Παρασκευή Ντετοπούλου. Όπως είπε, η διατήρηση αυτού του προτύπου ξεκινά από το σπίτι, μέσα από την οργάνωση της κουζίνας και την προτεραιότητα στο σπιτικό φαγητό, ενώ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη βιωματική διατροφική εκπαίδευση των παιδιών.
Στην πράξη, οι δράσεις του Δήμου κινούνται σε τρία μέτωπα: την τοπική παραγωγή και γαστρονομία, την εκπαίδευση κυρίως των νέων και των παιδιών και την ενεργοποίηση της κοινωνίας, όπως εξήγησε η Αμαλία Γιαννακοπούλου, ειδική συνεργάτιδα του Δήμου Πύλου-Νέστορος σε θέματα Πολιτισμού και Τουριστικής Προβολής. Η προεδρία του δικτύου των επτά εμβληματικών κοινοτήτων δίνει, παράλληλα, στην Κορώνη την ευκαιρία να ενισχύσει τον ρόλο της στην προστασία και προβολή της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς.
Για τον Γιάννη Καρβέλα, διευθυντή της PARATUS Europe, το επόμενο βήμα για τους ελαιοπαραγωγούς περνά από τρεις λέξεις: εκπαίδευση, συνεργασίες και τυποποίηση. Η μετάβαση από το χύμα προϊόν στο επώνυμο και τυποποιημένο ελαιόλαδο αποτελεί, κατά τον ίδιο, βασική προϋπόθεση για την ενίσχυση της παραγωγής. Ο κ. Καρβέλας έδωσε ακόμη έμφαση στις συνέργειες μεταξύ μικρών παραγωγών, στην εξοικείωση των παιδιών με το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και στη δυναμική παρουσία που έχει αναπτύξει η Μεσσηνία στον ελαιοτουρισμό και στη γευσιγνωσία.
Οίνος: Από την αρχαιότητα έως το Odyssey Effect
Η σχέση της Μεσσηνίας με το κρασί, βέβαια, δεν ξεκινά σήμερα. Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες ενότητες του συνεδρίου συνέδεσε τη μακραίωνη παράδοση της οινοπαραγωγής με τις σύγχρονες δυνατότητες προβολής και τουριστικής αξιοποίησης της περιοχής.
Σε μαγνητοσκοπημένο μήνυμά του, ο Jack Lee Davis, καθηγητής Ελληνικής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Σινσινάτι, αναφέρθηκε στις ανασκαφές στο Ανάκτορο του Νέστορος, στον Άνω Εγκλιανό, και ειδικότερα στην «αποθήκη του οίνου», όπου έχουν αποκαλυφθεί 35 πιθάρια, ορισμένα με κατάλοιπα οργανικής ύλης. Μίλησε, επίσης, για τις αναφορές στην αμπελοκαλλιέργεια και την οινοπαραγωγή στις πινακίδες της Γραμμικής Β’, ενώ, όπως τόνισε, οι αναλύσεις που έχουν ήδη δρομολογηθεί σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ενδέχεται να προσφέρουν νέα στοιχεία για τις ποικιλίες που καλλιεργούνταν στην αρχαιότητα.
Η Δρ Εύη Μαργαρίτη παρουσίασε αρχαιοβοτανικά ευρήματα που μαρτυρούν διαχείριση σταφυλιών στο Ρωμανού ήδη από την 3η χιλιετία π.Χ., ενώ στην Ίκλαινα, απανθρακωμένα γίγαρτα και φλούδες σταφυλιών αποτελούν σημαντικές ενδείξεις πρώιμης οινοποίησης, ενισχύοντας την εικόνα μιας μακράς και σταθερής σχέσης της Μεσσηνίας με την αμπελοκαλλιέργεια.
Δείτε επίσης
20 κρασιά με γυναικείο «άγγιγμα» που ξεχωρίσαμε
Τη συνέχεια αυτής της σχέσης με τον πολιτισμό ανέδειξε η Βίλλυ Φωτοπούλου, διευθύντρια Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του υπουργείου Πολιτισμού. Όπως τόνισε, η σύνδεση των αγροδιατροφικών παραδόσεων με την άυλη πολιτιστική κληρονομιά μπορεί να αποτελέσει τη βάση για ένα βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης που σέβεται τόσο το περιβάλλον όσο και την ιστορική συνέχεια του τόπου.
Από το μακρινό παρελθόν, η συζήτηση πέρασε και σε μια πολύ σύγχρονη μορφή προβολής της Μεσσηνίας: το λεγόμενο «Odyssey Effect». Ο αρχαιολόγος Δρ Σωκράτης Κουρσούμης αναφέρθηκε στην προβολή της περιοχής μέσα από την ταινία «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν και στο αυξημένο ενδιαφέρον των επισκεπτών για τα σημεία των γυρισμάτων.
Αυτό το ενδιαφέρον οδήγησε την Περιφέρεια Πελοποννήσου να προχωρήσει, σε συνεργασία με τη Marketing Greece, στη χάραξη της διαδρομής «The Odyssey Route», η οποία φιλοδοξεί να συνδέσει κινηματογραφικές τοποθεσίες, αρχαιολογικούς χώρους και τοπία που παραπέμπουν στην ομηρική αφήγηση με τη γαστρονομία και άλλες εμπειρίες στην Πελοπόννησο.
Ο κ. Κουρσούμης υπογράμμισε ακόμη ότι τα ευρήματα από το Ανάκτορο του Νέστορος επιβεβαιώνουν πως το κρασί κατείχε κεντρική θέση στην οικονομία και την κοινωνική ζωή της εποχής. Έτσι, ο μεσσηνιακός οίνος δεν αποτελεί μόνο ένα σύγχρονο αγροτικό προϊόν, αλλά έναν ζωντανό κρίκο ανάμεσα στη σημερινή παραγωγή, τη μυκηναϊκή παράδοση και τον ομηρικό κόσμο.
Ο οινοτουρισμός στη Μεσσηνία
Από μια συζήτηση για το μεσσηνιακό κρασί δεν θα μπορούσε να λείπει ο οινοτουρισμός και, κυρίως, το ερώτημα πώς ο επισκέπτης μπορεί να γνωρίσει έναν τόπο όχι μόνο μέσα από το ποτήρι, αλλά μέσα από το τοπίο, τους ανθρώπους και τη γαστρονομία του.
Η Μαίρη Τριανταφυλλοπούλου, πρόεδρος του Συμβουλίου Οινοτουρισμού και της Εθνικής Επιτροπής Οινοτουρισμού, τόνισε ότι ο οινοτουρισμός αποτελεί σημείο συνάντησης πολιτισμού, τοπικού προϊόντος, γαστρονομίας και ιστορίας. Το οινοποιείο, όπως χαρακτηριστικά είπε, δεν είναι απλώς ένας χώρος παραγωγής, αλλά ένας τόπος μέσα από τον οποίο ο επισκέπτης μπορεί να γνωρίσει συνολικά μια περιοχή.
Η παραγωγή καλού κρασιού, όμως, δεν αρκεί από μόνη της. Σύμφωνα με την κ. Τριανταφυλλοπούλου, για να αποκτήσει πραγματικό περιεχόμενο ο οινοτουρισμός, απαιτούνται εξειδικευμένες υποδομές, κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό και διαφορετική επιχειρηματική λογική. Το ζητούμενο είναι η δημιουργία μιας ολοκληρωμένης εμπειρίας που θα δίνει στον επισκέπτη ουσιαστικό λόγο να γνωρίσει τον τόπο μέσα από το κρασί, τη γαστρονομία και τον πολιτισμό του, ανέφερε.
Γεύσεις της Μεσσηνίας στην Πλατεία Γευσιγνωσίας
Με το τέλος των θεματικών συζητήσεων της πρώτης ημέρας, βρεθήκαμε, μαζί με εκατοντάδες άλλους επισκέπτες, στην «καρδιά» του Φεστιβάλ, την Πλατεία Γευσιγνωσίας στη Navarino Agora.
Εκεί δοκιμάσαμε ετικέτες από τα 18 οινοποιεία του δικτύου Messinia Terroirs και γνωρίσαμε παραγωγούς του Αμπελώνα της Αιγιάλειας, που φιλοξενήθηκαν στο Φεστιβάλ για δεύτερη χρονιά, παρουσιάζοντας Ροδίτες και Μαυροδάφνες από το terroir των Πλαγιών της Αιγιάλειας.
Τι είδαμε στο Fam Trip
Το πρόγραμμα του Messinia Terroirs Fam Trip τα είχε όλα και, παρότι με την πρώτη ματιά φάνταζε απαιτητικό, μετά από κάθε στάση αναθεωρούσες και ήθελες να εξερευνήσεις περισσότερα τοπία και να συναντήσεις ακόμη περισσότερους ανθρώπους που έχουν αφοσιωθεί στα προϊόντα της μεσσηνιακής γης.
Πρώτη στάση ήταν η Estia του ελαιοτριβείου The Olive Routes, στην Ανδρούσα, κοντά στο μεσαιωνικό Κάστρο. Με ιστορία άνω των 120 χρόνων, το ελαιοτριβείο έχει περάσει στην πέμπτη γενιά της οικογένειας Κοντόπουλου και παράγει, τυποποιεί και εξάγει σε 17 χώρες εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο από την κορωνέικη ποικιλία. Στην Estia, έναν χώρο αφιερωμένο στη μεσσηνιακή ελαιοκαλλιέργεια, συμμετείχαμε σε γευσιγνωσία και μάθαμε πώς μπορούμε να ξεχωρίζουμε το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο.
Οδηγός μας ήταν η πιστοποιημένη γευσιγνώστρια και «ψυχή» της Estia Δήμητρα Μαθιοπούλου, σύζυγος του ιδιοκτήτη του ελαιοτριβείου, Στάθη Κοντόπουλου. Μαζί της εργάζονται ακόμη τέσσερις γυναίκες, που υποδέχονται όσους θέλουν να γνωρίσουν από κοντά τη γαστρονομία και τα εποχικά προϊόντα της περιοχής.
Επόμενος σταθμός ήταν η Oινοποιία Ψαρούλη, στη Βασιλάδα Μεσσηνίας, το οποίο λειτουργεί από το 2013, αν και οι δεσμοί της οικογένειας με την αμπελοκαλλιέργεια χρονολογούνται από το 1948. Στους αμπελώνες καλλιεργούνται Ασύρτικο, Μαλαγουζιά, Φιλέρι, Αγιωργίτικο, Sauvignon Blanc, Chardonnay και Syrah.
Ο ιδιοκτήτης, Κωνσταντίνος Ψαρούλης, μας εξήγησε ότι η παραγωγή ανέρχεται στις 200.000 φιάλες ετησίως, ενώ φέτος ξεκίνησε και η οινοποίηση σε χειροποίητους πήλινους αμφορείς. Ο πρώτος βρίσκεται ήδη στο οινοποιείο και σύντομα θα προστεθούν άλλοι τέσσερις, που κατασκευάζονται στην Ιταλία.
Η πρώτη ημέρα ολοκληρώθηκε στη Στέρνα Μεσσηνίας και στο αγρόκτημα της οικογένειας Ξηρογιάννη. Τέσσερα αδέλφια, η Ιουλία, η Μαριάννα, ο Παύλος και ο Γιάννης, επέλεξαν να ζήσουν μόνιμα εκεί και να δώσουν νέα πνοή στους ελαιώνες της οικογένειας. Μέσω της Green Land Co-Farming παράγουν, τυποποιούν και διαθέτουν στην Ελλάδα και στο εξωτερικό εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο κορωνέικης ποικιλίας και ελιές Καλαμών.
Δείτε επίσης
Μεσσηνία: Η γαστρονομική κληρονομιά μιας ευλογημένης γης
Παράλληλα, έχουν αναπτύξει πρόγραμμα αγροτουρισμού, μέσα από το οποίο οι επισκέπτες γνωρίζουν τους ελαιώνες και το ελαιοτριβείο, δοκιμάζουν συνταγές με προϊόντα του αγροκτήματος ή άλλων παραγωγών της περιοχής και συμμετέχουν σε γευσιγνωσία ελαιολάδου.
Εκτός από δραστήρια, όμως, η οικογένεια Ξηρογιάννη είναι και εξαιρετικά φιλόξενη. Για να μας καλοσωρίσουν στο αγρόκτημα ετοίμασαν: φρεσκοζυμωμένο ψωμί, σαλάτα με δικά τους λαχανικά, γεμιστά που θα μας μείνουν αξέχαστα, τηγανόψωμο, λουκάνικα και μπιφτέκια με πατάτες ψημένες στον ξυλόφουρνο και, φυσικά, γουρνοπούλα, όπως μόνο στη Μεσσηνία ξέρουν να προσφέρουν. Σύκα και άλλα φρούτα εποχής, μαζί με λουκουμάδες με μέλι και τριμμένο καρύδι, έκλεισαν με τον πιο γλυκό τρόπο το γεύμα μας.
Με ξενάγηση στο Ανάκτορο του Νέστορος, στον λόφο του Άνω Εγκλιανού, και επίσκεψη στους αμπελώνες και στο Οινοποιείο Νέστωρ, στον Πύργο Τριφυλίας, ξεκίνησε η δεύτερη ημέρα.
Εκεί μας υποδέχθηκε ο Σπύρος Λαφαζάνης, ο οποίος βρίσκεται στο τιμόνι μιας από τις μεγαλύτερες οινοποιητικές μονάδες της χώρας, με 10.000 τ.μ. στεγασμένων χώρων και υπόγεια κελάρια 3.000 τ.μ. Μιλήσαμε κυρίως για την καλλιέργεια του Φιλεριού, δοκιμάσαμε κρασιά από διαφορετικές ποικιλίες και ξεναγηθήκαμε στους χώρους και στα κελάρια, που έχουν σχεδιαστεί ώστε να παραπέμπουν στην αρχιτεκτονική και στα χρώματα του Ανακτόρου του Νέστορος.
Οι αμπελώνες του Costa Navarino
Αμέσως μετά επισκεφθήκαμε το Μουζάκι του Δήμου Τριφυλίας, όπου ο γεωπόνος Χαράλαμπος Χαραλαμπίδης και ο οινολόγος Γιάννης Φλεριανός μάς μίλησαν για τους πιστοποιημένους βιολογικούς αμπελώνες του Costa Navarino, που εκτείνονται σε 230 στρέμματα και χωρίζονται σε δύο μέρη: στους παλαιούς αμπελώνες, ηλικίας 20 έως 50 ετών, όπου καλλιεργούνται Cabernet Sauvignon, Merlot, Syrah, Chardonnay και Ugni Blanc-Trebbiano, και στους νέους, που φυτεύτηκαν το 2022 και το 2023, με έμφαση στις ελληνικές ποικιλίες Ασύρτικο, Κυδωνίτσα, Μαυροδάφνη, Αγιωργίτικο και Μαλαγουζιά.
Η έκτασή τους αναμένεται να αυξηθεί μόλις ολοκληρωθεί το νέο οινοποιείο, ενώ ο συνολικός σχεδιασμός, με αξιοποίηση σύγχρονης οινοποιητικής τεχνολογίας, στοχεύει στην πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων του αμπελώνα και στην περαιτέρω ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας.
Στο Μουζάκι και τους Γαργαλιάνους
Στο Μουζάκι έγινε και η απαραίτητη στάση για φαγητό. Στο «Εξοχικόν από το 1932» μάς περίμενε ένα τραπέζι γεμάτο γεύσεις και προϊόντα της Μεσσηνίας: μπακαλιάρος τσιλαδιά, καγιανάς, σαλάτες, παραδοσιακή πέτουλα με μυζήθρα, κολοκυθοανθοί γεμιστοί με ρύζι και μυρωδικά, μελιτούττα με μυζήθρα, μέλι και σουσάμι, ιμάμ μπαϊλντί, κόκορας Μπαρδουνιώτικος, τηγανητές πατάτες κομμένες στο χέρι, εξοχικό-«λουκούμι» σιγομαγειρεμένο στον ξυλόφουρνο και γλυκό του κουταλιού καρπούζι. Όλα φτιαγμένα με μεγάλη φροντίδα από την κυρία Ευγενία.
Φεύγοντας, επισκεφθήκαμε τον χώρο όπου στεγάζεται ο Πολιτιστικός Σύλλογος Γαργαλιάνων «Πολίτες σε Δράση». Εκεί, η κ. Μαργαρίτα Δεμερούκα μάς μίλησε για το παρελθόν, το παρόν και τις προοπτικές της μαύρης σταφίδας, ενός εμβληματικού προϊόντος της Μεσσηνίας και πραγματικού super food, η καλλιέργεια του οποίου έχει συρρικνωθεί σημαντικά.
Η δεύτερη ημέρα συνεχίστηκε με επίσκεψη στο Κτήμα Δερέσκου, στη Φλόκα του Δήμου Γαργαλιάνων. Ο ιδιοκτήτης, Θοδωρής Δερέσκος, αν και τοπογράφος μηχανικός, αφοσιώθηκε στη μεγάλη του αγάπη, την οινοποιία και την ενίσχυση του μεσσηνιακού αμπελώνα. Στους αμπελώνες του κτήματος καλλιεργούνται ελληνικές ποικιλίες, όπως Ασύρτικο, Αγιωργίτικο και Ροδίτης, αλλά και ξένες, όπως Cabernet Sauvignon, Merlot, Grenache Rouge, Chardonnay και Sauvignon Blanc.
Η ημέρα του τρύγου
Η στιγμή του τρύγου έφτασε την τρίτη ημέρα του Messinia Terroirs Fam Trip, λίγες ώρες πριν από την έναρξη του συνεδρίου.
Νωρίς το πρωί ξεκινήσαμε για το Οινοποιείο Παναγιωτόπουλος, στον Πύργο Τριφυλίας. Το κτήμα εκτείνεται σε περίπου 120 στρέμματα, συμπεριλαμβανομένου του οινοποιείου, και οι κύριες ποικιλίες που καλλιεργούνται είναι Sauvignon Blanc, Μαλαγουζιά, Cabernet Sauvignon, Merlot και Φιλέρι.
Εμείς τρυγήσαμε Sauvignon Blanc και τώρα περιμένουμε να έρθει η στιγμή που θα το απολαύσουμε.
Δείτε επίσης:
Τι είναι οι πέτουλες; Η λεπτή πίτα της Πυλίας που ψηνόταν πάνω σε αξίνα (+η αυθεντική συνταγή)
Παστέλι Ζευγολατιού: 100 χρόνια παράδοση στο εμβληματικό κέρασμα της Μεσσηνίας
