Το πρόσφατο ταξίδι μας στη Μεσσηνία στάθηκε αφορμή να περιηγηθούμε σε αμπελώνες από τους οποίους προέρχονται εξαιρετικές ετικέτες και να συνομιλήσουμε με ανθρώπους που έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στην αμπελοκαλλιέργεια και την οινοποίηση. Η επίσκεψή μας στην Οινοποιία Ψαρούλη, στη Βασιλάδα, επιβεβαίωσε αυτό που ήδη είχαμε στο μυαλό μας: για τους καλλιεργητές της Μεσσηνίας, ο στόχος δεν είναι μόνο η παραγωγή, αλλά η εξέλιξη και η πρωτοπορία με στόχο την ανάδειξη του μεσσηνιακού κρασιού.
Η αγάπη και το μεράκι για την οινοποίηση ήταν, άλλωστε, και ο λόγος για τον οποίο ο Κωνσταντίνος Ψαρούλης αποφάσισε να προχωρήσει στην παραγγελία πέντε χειροποίητων πήλινων αμφορέων από την Ιταλία. Ο πρώτος βρίσκεται ήδη στις εγκαταστάσεις της οινοποιίας και σταδιακά θα ακολουθήσουν και οι υπόλοιποι.
Οι αμπελώνες της οικογένειας απλώνονται σε έκταση 170 στρεμμάτων και οι περισσότεροι διακρίνονται για το ιδιαίτερο terroir στο οποίο φύονται, καθώς είναι φυτεμένοι στον πυθμένα μιας προϊστορικής λίμνης. Ιδιαίτερα ευνοϊκό για την ανάπτυξή τους είναι και το μικροκλίμα, λόγω της μεγάλης διαφοράς θερμοκρασίας μεταξύ ημέρας και νύχτας.
Οινοποιία Ψαρούλη: Αμπέλια από το 1948
Όταν φτάσαμε στις εγκαταστάσεις της οινοποιίας, μας υποδέχθηκε ο ιδιοκτήτης της, Κωνσταντίνος Ψαρούλης, γεωπόνος με μεταπτυχιακό στην οινολογία και την αμπελουργία, ο οποίος, έχοντας ζήσει και εργαστεί αρκετά χρόνια στη Γαλλία, αποφάσισε να επιστρέψει στη Μεσσηνία και να αναλάβει ως project manager τους αμπελώνες του Costa Navarino.
Στη συνέχεια, το 2013, ακολουθώντας τη συμβουλή των Γάλλων που γνώρισε στο εξωτερικό, ότι «τα μεγάλα κρασιά βγαίνουν στους αμπελώνες και όχι στα τεράστια κτήρια», πήρε την απόφαση να επιστρέψει στη Βασιλάδα, «για να συνεχίσω το όνειρό μου και να δημιουργήσω ένα boutique οινοποιείο, στα δικά μου πρότυπα». Δηλαδή, ένα οινοποιείο που παράγει υψηλής ποιότητας κρασιά από τους δικούς του αμπελώνες, σε ποσότητες που μπορεί να ελέγχει.
Η ιστορία των αμπελώνων, όμως, δεν ξεκίνησε το 2013 με τη λειτουργία του οινοποιείου, αλλά αρκετές δεκαετίες νωρίτερα. Οι πρώτοι αμπελώνες, με Φιλέρι, Πλατάνες και Ασπρούδες, φυτεύτηκαν από την οικογένεια το 1948, ενώ τη δεκαετία του 1980 ο πατέρας του Κωνσταντίνου, Μιχαήλ Ψαρούλης, άρχισε να καλλιεργεί το μεγαλύτερο μέρος των σημερινών εκτάσεων. Ο ίδιος, μάλιστα, έφερε από τον Πύργο της Σαντορίνης το Ασύρτικο.
Δείτε επίσης
Messinia Terroirs: Το «άγνωστο» Φιλέρι και η οινική ταυτότητα της Μεσσηνίας
Όσον αφορά στις ποικιλίες, εκεί καλλιεργείται η μεγαλύτερη έκταση Ασύρτικου στη Μεσσηνία, καθώς και Μαλαγουζιά, Φιλέρι, Αγιωργίτικο, Cabernet Sauvignon, Chardonnay, Merlot και Syrah, ενώ το νεότερο «παιδί» του οινοποιείου είναι η αφρώδης Μαλαγουζιά με την ετικέτα «Kisses».
Η συνολική ετήσια παραγωγή των εννέα ετικετών της οινοποιίας αγγίζει τις 200.000 φιάλες, με το 60% να διοχετεύεται στην ελληνική αγορά, κυρίως σε εστιατόρια και κάβες, και το υπόλοιπο να εξάγεται στην Ευρώπη, τη Λατινική Αμερική και την Ασία. Από πέρυσι, μάλιστα, η οινοποιία παράγει και πετιμέζι, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου εξάγεται στην Ολλανδία και στο Βέλγιο.
Best seller της οινοποιίας είναι το Ασύρτικο-Μαλαγουζιά, το οποίο βρίσκεται και στη λίστα κρασιών της Aegean, κι έτσι ο μεσσηνιακός οίνος ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο.
Οινοποίηση σε πήλινους αμφορείς
Σύντομα θα αρχίσει να γίνεται η οινοποίηση και σε χειροποίητους πήλινους αμφορείς, ο πρώτος από τους οποίους βρίσκεται ήδη στις εγκαταστάσεις της οινοποιίας. Ακολουθώντας το παράδειγμα των αρχαίων προγόνων, αλλά αξιοποιώντας σύγχρονες τεχνικές, το κρασί θα ζυμώνεται και θα ωριμάζει μέσα στους συγκεκριμένους αμφορείς. Τι σημαίνει αυτό; Πιο «γεμάτα» κρασιά, τα οποία θα διατηρούν τα αρώματα του σταφυλιού, χάρη στη μικροοξυγόνωση και στην παλαίωση που μεταβάλλουν τη δομή τους, χωρίς να προσλαμβάνουν τα αρώματα του ξύλου, όπως συμβαίνει κατά την παλαίωση σε βαρέλι.
Δείτε επίσης
20 κρασιά με ιστορία χρόνων που άλλαξαν την οινική σκηνή της Ελλάδας
«Δημιουργούμε ένα κρασί με τις αρχέγονες μεθόδους οινοποίησης, αλλά με την τεχνογνωσία και την επιστήμη τού σήμερα» λέει ο Κωνσταντίνος Ψαρούλης. «Μας αρέσει να πρωτοπορούμε. Είμαστε το πρώτο μεσσηνιακό οινοποιείο που βγάλαμε ρετσίνα από Ασύρτικο, είμαστε το πρώτο οινοποιείο που κάναμε αφρώδη οίνο από Μαλαγουζιά, ένα κρασί ημίγλυκο, και θέλουμε να δημιουργήσουμε μία εξωστρέφεια στο μεσσηνιακό κρασί και να το αναδείξουμε ακόμα περισσότερο, γιατί το αξίζει».
Οινοτουρισμός και νέες επενδύσεις
Η Οινοποιία Ψαρούλη πρωτοπορεί και στον οινοτουρισμό, υποδεχόμενη περίπου 3.000 επισκέπτες ετησίως, Έλληνες και ξένους. Οι επισκέπτες, πέρα από την περιήγηση στους αμπελώνες, συμμετέχουν σε διάφορες δραστηριότητες, όπως live cooking με γνωστούς σεφ, και έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν τα κρασιά της οινοποιίας αλλά και τοπικά προϊόντα.
Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη, με ίδια κεφάλαια, οι εργασίες για την κατασκευή ενός νέου κελαριού, ενώ δημιουργείται κι ένας νέος αμπελώνας, έκτασης περίπου 13 στρεμμάτων, με βάση τις γαλλικές προδιαγραφές, ο οποίος θα μπορεί να υποδέχεται μαθητές σχολείων που θέλουν να γνωρίσουν τη διαδικασία της οινοποίησης και την ιστορία της μεσσηνιακής αμπελουργίας.
Ταυτόχρονα, κατασκευάζονται μικρές κατοικίες, ώστε οι επισκέπτες να μπορούν να βιώσουν μια ολοκληρωμένη εμπειρία οινοτουρισμού.
Δείτε επίσης
Η άνοδος των «φυσικών» κρασιών και η γενιά που αλλάζει τις οινικές συνήθειες
Η Υπογραφή
Λίγο πριν καθίσουμε στο τραπέζι που είχαν ετοιμάσει για εμάς οι άνθρωποι του οινοποιείου, ο Κωνσταντίνος Ψαρούλης μας μίλησε για την ιστορία που κρύβεται πίσω από την ονομασία της σημαντικότερης ετικέτας της οινοποιίας, την «Υπογραφή».
Πρόκειται για ένα χαρμάνι από Cabernet Sauvignon και Αγιωργίτικο, που προέρχονται από δύο εξαιρετικά terroir: την περιοχή των Χριστιάνων, πάνω από τους Γαργαλιάνους, και το Λεόντιο, στη Νεμέα. Η ζύμωση γίνεται σε δρύινα βαρέλια και η παλαίωση διαρκεί 3–3,5 χρόνια.
Πρόκειται για ένα εμβληματικό κρασί του οινοποιείου, με ιδιαίτερη συναισθηματική αξία, το οποίο δημιουργήθηκε ως φόρος τιμής στον πατέρα του Κωνσταντίνου Ψαρούλη, που έφυγε από τη ζωή το 2014, δηλαδή έναν χρόνο μετά τη δημιουργία της οινοποιίας.
Στην ετικέτα φέρει τυπωμένη την υπογραφή του, καθώς ο Μιχαήλ Ψαρούλης, αφού δοκίμαζε τις πρώτες οινοποιητικές προσπάθειες του Κωνσταντίνου, υπέγραφε το μπουκάλι που του άρεσε.
Info
Βασιλάδα Μεσσηνίας, 24013, τηλ.: 2722 041002
Δείτε επίσης:
Μεσσηνία: Η γαστρονομική κληρονομιά μιας ευλογημένης γης
20 κρασιά με γυναικείο «άγγιγμα» που ξεχωρίσαμε
