Όσοι μένουν στη Μεσσηνία τον γνωρίζουν και όσοι την επισκέπτονται, αν δεν τον γνωρίζουν, έχουν την ευκαιρία να τον ανακαλύψουν. Ο μπακαλιάρος τσιλαδιά, μία από τις χαρακτηριστικές παραδοσιακές συνταγές του νομού, βασίζεται σε λίγα υλικά και σε έναν συνδυασμό που ξαφνιάζει: τον παστό μπακαλιάρο με τη μαύρη σταφίδα. Στην αντίθεση, όμως, ανάμεσα στο αλμυρό ψάρι και τη γλυκιά σταφίδα οφείλεται σε μεγάλο βαθμό ο ιδιαίτερος χαρακτήρας του πιάτου.
Ο παστός μπακαλιάρος συγκαταλέγεται στα ψάρια που απέκτησαν σημαντική θέση στην παραδοσιακή διατροφή πολλών περιοχών της χώρας, καθώς διατηρούνταν για μεγάλο χρονικό διάστημα και μπορούσε να μεταφερθεί ακόμα και σε ορεινές περιοχές. Παράλληλα, το φρέσκο ψάρι δεν ήταν πάντοτε εύκολα διαθέσιμο και κόστιζε περισσότερο. Ο παστός μπακαλιάρος αποτελούσε, λοιπόν, μια πρακτική και οικονομική επιλογή για το οικογενειακό τραπέζι.
Στη Μεσσηνία απέκτησε τη δική του ξεχωριστή εκδοχή. Μαζί με το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο για το οποίο φημίζεται η περιοχή, το κρεμμύδι, την ντομάτα και τη μαύρη σταφίδα δημιουργεί ένα φαγητό με έντονη, αλλά συγχρόνως ισορροπημένη, γεύση.
Δείτε επίσης
Μελιττούτα: Η πίτα με μυζήθρα και μέλι που δοκιμάσαμε στη Μεσσηνία (+συνταγή)
Πώς φτιάχνεται ο μπακαλιάρος τσιλαδιά
Η προετοιμασία αρχίζει από την προηγούμενη ημέρα, καθώς ο παστός μπακαλιάρος πρέπει να παραμείνει αρκετές ώρες στο νερό, το οποίο αλλάζεται τακτικά, ώστε να ξαλμυρίσει σωστά. Στη συνέχεια κόβεται σε κομμάτια, αλευρώνεται και τηγανίζεται μέχρι να ροδίσει.
Η συνέχεια βασίζεται σε μια πλούσια σάλτσα από κρεμμύδια, ντομάτα και ελαιόλαδο. Προστίθενται οι σταφίδες και κατόπιν ο μπακαλιάρος, ώστε τα υλικά να μαγειρευτούν μαζί και οι γεύσεις να δέσουν μεταξύ τους. Η σταφίδα μαλακώνει μέσα στη σάλτσα και η γλυκύτητά της ισορροπεί την αλμύρα του ψαριού.
Η παράδοση πίσω από το πιάτο
Η σταφίδα υπήρξε σημαντικό προϊόν της μεσσηνιακής γης, ενώ ο παστός μπακαλιάρος έφτανε στην περιοχή μέσω του εμπορίου. Με την τσιλαδιά συνδέεται, έτσι, μια τοπική παράδοση που θέλει το φαγητό να γεννιέται από τη συνάντηση δύο διαφορετικών κόσμων: ενός προϊόντος του μεσσηνιακού τόπου και ενός ψαριού που ερχόταν από μακρινές θάλασσες. Η ακριβής προέλευση της συνταγής, πάντως, δεν είναι ιστορικά εξακριβωμένη.
Εκείνο που κάνει την τσιλαδιά ξεχωριστή είναι τελικά η απλότητά της. Δεν απαιτεί πολλά υλικά ούτε περίπλοκες τεχνικές. Χρειάζεται σωστά ξαλμυρισμένο μπακαλιάρο, το μεσσηνιακό εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, κρεμμύδι, ντομάτα και μαύρη σταφίδα. Υλικά απλά, που όταν μαγειρευτούν μαζί δίνουν ένα πιάτο με γεύση χαρακτηριστική και βαθιά δεμένη με τη γαστρονομική παράδοση της Μεσσηνίας.
Δείτε επίσης
Σταφίδα: Πώς την αποξηραίνουμε στο σπίτι και πώς την αξιοποιούμε στην κουζίνα
Συνταγή για μπακαλιάρο τσιλαδιά στον φούρνο
Υλικά
- 1 κιλό μπακαλιάρο παστό, ξαλμυρισμένο, σε φέτες
- 3 κρεμμύδια μεγάλα, σε ροδέλες
- 1 φλιτζάνι ελαιόλαδο
- 1 φλιτζάνι σταφίδα μαύρη Κορινθιακή
- 1 φλιτζάνι χυμό ντομάτας φρέσκιας
- 3 ντομάτες, σε ροδέλες
- 3 φύλλα δάφνης
- 3 σκελίδες σκόρδο
- αλάτι, πιπέρι
Διαδικασία
Ξαλμυρίζετε καλά τον μπακαλιάρο. Σε ένα τηγάνι ρίχνετε το λάδι και τσιγαρίζετε το κρεμμύδι και το σκόρδο. Αφού μελώσουν, ρίχνετε το χυμό της ντομάτας, πολύ λίγο αλάτι, πιπέρι και τις σταφίδες.
Σε ένα ταψί στρώνετε τις ροδέλες της ντομάτας, από πάνω ακουμπάτε τις φέτες του μπακαλιάρου και τα δαφνόφυλλα.
Περιχύνετε το φαγητό στο ταψί με τη σάλτσα από το τηγάνι και ψήνετε στο φούρνο για 35-40 λεπτά μέχρι το λάδι να βγει στην επιφάνεια. Σερβίρετε το φαγητό σε πιάτα, συνοδεύοντας με φρέσκο ψωμί.
Δείτε επίσης:
Φτιάχνουμε πολίτικο σιμιγδαλένιο χαλβά με γάλα και βούτυρο
«Και στις σουμάδες σας»: Η ιστορία ενός παραδοσιακού ποτού με άρωμα αμυγδάλου
Μήλος: Η γαστρονομική ταυτότητα νησιού μέσα από τις πρώτες ύλες του
