Πρώιμες και όψιμες, με κουκούτσια ή άσπερμες, λευκές και ερυθρές. Αυτές είναι οι βασικές κατηγορίες στις οποίες διακρίνονται οι ποικιλίες του επιτραπέζιου σταφυλιού, δηλαδή του σταφυλιού που προορίζεται για νωπή κατανάλωση. Και μπορεί οι άσπερμες ποικιλίες να είναι πιο ελκυστικές, όμως όλες όσες καλλιεργούνται στη χώρα μας έχουν η καθεμία τον δικό της λόγο να βρίσκεται στο τραπέζι μας.
Το επιτραπέζιο σταφύλι και οι ποικιλίες του
Ανάμεσα στις σημαντικότερες ποικιλίες επιτραπέζιου σταφυλιού που καλλιεργούνται στην Ελλάδα ξεχωρίζει η Σουλτανίνα, η οποία χρησιμοποιείται τόσο για νωπή κατανάλωση όσο και για την παραγωγή σταφίδας. Κυρίαρχη θέση κατέχουν, επίσης, οι ποικιλίες Ροζακί, Attica, Victoria, Cardinal και Italia, ενώ τα τελευταία χρόνια επεκτείνεται σταδιακά η καλλιέργεια νεότερων άσπερμων ποικιλιών, όπως η Crimson Seedless και η Superior Seedless (Sugraone), κυρίως λόγω της αυξημένης ζήτησης στις διεθνείς αγορές.
Δείτε επίσης
Τα δώρα του τρύγου: Από το σταφύλι και τον μούστο μέχρι το πετιμέζι και τη σταφίδα
Οι ποικιλίες αυτές διαφέρουν ως προς το χρώμα, την παρουσία ή απουσία κουκουτσιών, την εποχή ωρίμασης αλλά και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των καρπών τους. Ας τις γνωρίσουμε πιο αναλυτικά:
Σουλτανίνα
Έχει λευκοπράσινο έως χρυσοκίτρινο χρώμα όταν ωριμάσει, μέτριες προς μεγάλες κυλινδρικές ρώγες και γλυκιά, ευχάριστη γεύση. Είναι μεσοπρώιμη έως μεσοόψιμη άσπερμη ποικιλία και ωριμάζει συνήθως από τα μέσα Αυγούστου έως τον Σεπτέμβριο. Καλλιεργείται κυρίως στην Κρήτη και την Κορινθία.
Attica
Οι ρώγες της είναι μεγάλες, ωοειδείς, με σκούρο μπλε έως μαύρο χρώμα, ενώ η σάρκα τους είναι τραγανή, χυμώδης και ιδιαίτερα γλυκιά. Πρόκειται για μεσοπρώιμη άσπερμη ποικιλία, η οποία ωριμάζει συνήθως από τα μέσα έως τα τέλη Αυγούστου. Καλλιεργείται σε περιοχές της Στερεάς Ελλάδας, της Θεσσαλίας, της Μακεδονίας, της Κρήτης, αλλά και σε νησιά του Βορείου Αιγαίου, των
Κυκλάδων και των Δωδεκανήσων.
Φράουλα
Προέρχεται από πρώιμες ερυθρές επιτραπέζιες ποικιλίες, κυρίως την Cardinal, που καλλιεργείται στον Νομό Κορινθίας, καθώς και σε Αττική, Αχαΐα, Βοιωτία, Χίο, Σάμο και Λέσβο. Περιέχει κουκούτσια, έχει έντονο χρώμα και γλυκιά γεύση. Η ονομασία προέκυψε επειδή οι πρώτες κόκκινες ρώγες που εμφανίζονται στην αγορά θυμίζουν χρωματικά τις φράουλες.
Ροζακί (ή ραζακί)
Παραδοσιακή ελληνική ποικιλία με μεγάλες, επιμήκεις λευκοκίτρινες ρώγες και τραγανή σάρκα. Περιέχει κουκούτσια και χαρακτηρίζεται από ευχάριστη, γλυκιά γεύση. Είναι μεσοπρώιμη προς όψιμη ποικιλία και συλλέγεται κυρίως από τον Αύγουστο έως τον Σεπτέμβριο. Καλλιεργείται συστηματικά στην Κρήτη, στη Μακεδονία και την Πελοπόννησο, αλλά και σε πολλές άλλες περιοχές της χώρας.
Victoria
Λευκή ποικιλία με κουκούτσια, ιδιαίτερα δημοφιλής για την πρώιμη παραγωγή της. Οι ρώγες της είναι πολύ μεγάλες, ωοειδείς και έχουν κιτρινοπράσινο χρώμα όταν ωριμάσουν. Η γεύση της είναι γλυκιά, με τραγανή σάρκα. Ωριμάζει από τα τέλη Ιουλίου έως τα μέσα Αυγούστου και θεωρείται μία από τις σημαντικότερες πρώιμες ποικιλίες της ελληνικής αγοράς. Καλλιεργείται σε διάφορες περιοχές της βόρειας Ελλάδας, καθώς επίσης σε Κέρκυρα, Ζάκυνθο, Χίο.
Cardinal
Πρώιμη ερυθρή ποικιλία με κουκούτσια. Οι ρώγες της είναι μεγάλες, στρογγυλές έως ελαφρώς ωοειδείς και η γεύση της είναι γλυκιά, με ήπιο άρωμα και τραγανή υφή. Ωριμάζει συνήθως τον Ιούλιο και στις αρχές Αυγούστου και αποτελεί μία από τις πρώτες κόκκινες ποικιλίες που διατίθενται στην αγορά. Καλλιεργείται σε Κρήτη, Πελοπόννησο (πλην Αρκαδίας), Λάρισα, Κέρκυρα, Εύβοια, Ζάκυνθο και Κυκλάδες.
Italia
Λευκή ποικιλία με κουκούτσια, η οποία ανήκει στις πιο γνωστές όψιμες ποικιλίες επιτραπέζιου σταφυλιού. Οι ρώγες της είναι πολύ μεγάλες, ωοειδείς και αποκτούν χρυσοκίτρινο χρώμα κατά την πλήρη ωρίμαση. Ξεχωρίζει για το χαρακτηριστικό μοσχάτο άρωμα και τη γλυκιά γεύση της. Καλλιεργείται στους νομούς της Κρήτης, της Θεσσαλίας, στην Κορινθία, στην Εύβοια, όπως επίσης σε νησιά των Κυκλάδων και των Δωδεκανήσων, αλλά και σε περιοχές της Φθιώτιδας.
Crimson Seedless
Ερυθρή άσπερμη ποικιλία με μέτριες έως μεγάλες επιμήκεις ρώγες. Διακρίνεται για την τραγανή σάρκα, τη γλυκιά γεύση και γιατί συντηρείται πολύ καλά μετά τη συγκομιδή. Ανήκει στις όψιμες ποικιλίες και συλλέγεται κυρίως από τον Σεπτέμβριο έως τον Οκτώβριο. Καλλιεργείται σε Πελοπόννησο, Εύβοια και Κεντρική Μακεδονία.
Superior Seedless
Γνωστή και ως Sugraone, είναι λευκή άσπερμη ποικιλία με μεγάλες επιμήκεις ρώγες και ανοιχτοπράσινο χρώμα. Η σάρκα της είναι τραγανή και η γεύση της ευχάριστα γλυκιά. Πρόκειται για πρώιμη ποικιλία, η οποία ωριμάζει από τα τέλη Ιουλίου έως τον Αύγουστο και η οποία καλλιεργείται στην Κρήτη, κυρίως στον Νομό Ηρακλείου, αλλά και στην Πελοπόννησο.
Δείτε επίσης
Σταφύλια: Πώς τα αποθηκεύουμε και πώς τα συντηρούμε
Νόστιμοι συνδυασμοί
Το επιτραπέζιο σταφύλι καταναλώνεται κυρίως νωπό, όμως αποτελεί και μία πολύ νόστιμη προσθήκη όταν ενσωματωθεί σε αλμυρές συνταγές. Γι’ αυτό, εάν έχετε ήδη στο ψυγείο ή σκοπεύετε να αγοράσετε:
- Προσθέστε το σε σαλάτες την τελευταία στιγμή. Δίνει ζουμερή, δροσερή αντίθεση σε πράσινες σαλάτες με καρύδια, ρόκα, σπανάκι ή ψητό κοτόπουλο.
- Φτιάξτε γρήγορη σάλτσα για κρέας. Μαγειρέψτε σταφύλια με λίγο κρασί ή ξίδι μέχρι να δέσουν. Η σάλτσα ταιριάζει με χοιρινό και κοτόπουλο.
- Προσθέστε το σε πιλάφι ή κουσκούς. Κομμένες ρώγες μαζί με μυρωδικά και ξηρούς καρπούς δίνουν φρεσκάδα και ενδιαφέρουσα υφή.
- Μαρινάρετέ το ελαφρά. Λίγο ελαιόλαδο, ξίδι και φρέσκα μυρωδικά το μετατρέπουν σε ενδιαφέρον συνοδευτικό για πλατό τυριών.
Να θυμάστε, επίσης, ότι ο συμπυκνωμένος χυμός σταφυλιού μπορεί να αντικαταστήσει πλήρως ή μέρος της ζάχαρης σε φρουτοσαλάτες, κομπόστες και χυμούς φρούτων, όπως άλλωστε συμβαίνει πλέον σε πολλά προϊόντα του εμπορίου.
Δείτε επίσης
Γιατί το σταφύλι με γραβιέρα είναι ο ιδανικός συνδυασμός
Η παραγωγή σε αριθμούς
Το 2024 παρήχθησαν στην Ελλάδα 632,4 τόνοι σταφυλιών (επιτραπέζια και για οινοποίηση), έναντι 680,0 χιλιάδων τόνων το 2023 (-7%).
Τα επιτραπέζια αμπέλια κάλυψαν 75,8 χιλιάδες στρέμματα το 2024, ενώ το 2023 κάλυψαν 86,7 χιλιάδες στρέμματα (-12,6%).
Τα σταφιδάμπελα κάλυψαν 178,2 χιλιάδες στρέμματα το 2024, ενώ το ίδιο έτος παρήχθησαν 14 χιλιάδες τόνοι μούστου, έναντι 14,6 χιλιάδων τόνων το 2023 (-4,1%).
Δείτε επίσης:
Τρώγονται τα φύλλα συκιάς; Τα αρχαία «θρία» και οι χρήσεις τους σήμερα
Σύκο: Η ιστορία του φρούτου που ο άνθρωπος καλλιεργεί εδώ και 11.000 χρόνια
