Μακαρόνια, σκόρδο, εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και, σε πολλές εκδοχές, ντομάτα ή πελτές. Τα σκορδομακάρονα ανήκουν στα καθημερινά φαγητά που συναντάμε με διαφορετικές παραλλαγές σε πολλά νησιά του Αιγαίου, στην Κρήτη αλλά και στη μικρασιατική κουζίνα.
Το ενδιαφέρον είναι ότι το ίδιο πιάτο το συναντάμε από τις Κυκλάδες και τα Δωδεκάνησα μέχρι την Κρήτη και απέναντι στη Σμύρνη, με κάθε τόπο να προσαρμόζει τη συνταγή στα δικά του υλικά και στις δικές του συνήθειες. Ουσιαστικά μαγειρεύονται με ότι υπήρχε στο σπίτι: ζυμαρικά, ελαιόλαδο, σκόρδο και, όταν υπήρχε διαθέσιμη, καμία ντομάτα ή πελτές. Απλά, γρήγορα και χωρίς ιδιαίτερη λεπτομέρεια στην τεχνική.
Δείτε επίσης
Ντοματένιες μακαρονάδες: 13 συνταγές για ζυμαρικά με κόκκινη σάλτσα
Από τις Κυκλάδες μέχρι τα Δωδεκάνησα
Στη Σαντορίνη τα σκορδομακάρονα αποτελούν μέρος της τοπικής κουζίνας και εξακολουθούν να μαγειρεύονται και σήμερα. Η παραδοσιακή λογική είναι απλή και περιλαμβάνει χοντρά μακαρόνια, σκόρδο και ντομάτα ή, χαρακτηριστικότερα, πελτέ από τη μικρόκαρπη σαντορινιά ντομάτα όπου η σάλτσα δεν πρέπει να καλύψει τα πάντα. Το σκόρδο είναι βασικό συστατικό και η ντομάτα έρχεται να το συμπληρώσει.
Πέρα από τη Σαντορίνη, τα σκορδοκαμάρονα τα συναντάμε και σε άλλα κυκλαδονήσια, επίσης με μικροδιαφορές και παραλλαγές στη βασική συνταγή. Μάλιστα, στη νηστίσιμη εκδοχή, αντί για τυρί, πασπαλίζουν τα μακαρόνια με τριμμένο παξιμάδι.
Κατεβαίνοντας προς τα Δωδεκάνησα αλλάζει και η ονομασία. Στην Κω συναντάμε τους «αγγελομάχους», σαν χυλοπίτες με σκόρδο ενώ στην Κάσο οι σκορδομακαρούνες σερβίρονται με τη χαρακτηριστική σιτάκα και τσιγαρισμένο κρεμμύδι.
Και στην Κρήτη
Τα σκορδομακάρονα υπάρχουν και στα κρητικά συνταγολόγια. Το σκόρδο μαλακώνει πρώτα στο εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, πολτοποιείται και μπαίνει στη σάλτσα μαζί με τον πελτέ ενώ τα μακαρόνια ολοκληρώνουν το μαγείρεμά τους μέσα στη σάλτσα, ώστε να πάρουν τη γεύση της.
Τα σκορδομακάρονα της Σμύρνης
Απέναντι από τα νησιά του Αιγαίου βρίσκουμε μια ακόμη ενδιαφέρουσα εκδοχή, αυτή τη φορά στη σμυρναίικη μαγειρική παράδοση. Τα σμυρναίικα σκορδομακάρονα καταγράφονται ως καθημερινό, νηστίσιμο φαγητό. Στη σάλτσα μπαίνουν ντομάτα, πελτές, αρκετές σκελίδες σκόρδο, ε.π.ελαιόλαδο, και δεντρολίβανο.
Είναι «τα μακαρόνια του ξενύχτη»;
Η μακαρονάδα έχει συνδεθεί και με το φαγητό μετά το ξενύχτι γι΄αυτό ακόμη και σήμερα υπάρχουν μαγαζιά που σερβίρουν ζυμαρικά μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες. Από εκεί πιθανότατα προέρχεται και η αντίληψη ότι ένα πιάτο μακαρόνια μετά το ποτό «μαζεύει» το αλκοόλ ακόμη και αν επιστημονικά κάτι τέτοιο δεν έχει αποδειχθεί.
Η απλή συνταγή για σκορδομακάρονα
Για 4 άτομα θα χρειαστούμε 500 γρ. χοντρά μακαρόνια ή σπαγγέτι Νο6, 5-6 σκελίδες σκόρδο, 3 κουταλιές της σούπας εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, 1 γεμάτη κουταλιά πελτέ ντομάτας, περίπου 250 ml νερό, αλάτι και φρεσκοτριμμένο πιπέρι.
Ζεσταίνουμε σε χαμηλή φωτιά το ε.π.ελαιόλαδο και προσθέτουμε το σκόρδο κομμένο σε λεπτές φέτες, προσέχοντας να μη σκουρύνει γιατί θα πικρίσει. Προσθέτουμε τον πελτέ και τον δουλεύουμε για λίγο στο λάδι. Ρίχνουμε το νερό, αλατοπιπερώνουμε και αφήνουμε τη σάλτσα να σιγομαγειρευτεί μέχρι να δέσει.
Παράλληλα, βράζουμε τα μακαρόνια λίγο λιγότερο από όσο αναγράφεται στη συσκευασία. Τα μεταφέρουμε στη σάλτσα μαζί με λίγο από το νερό του βρασίματος και ολοκληρώνουμε εκεί το μαγείρεμά τους.
Τα σερβίρουμε όπως είναι ή, αν δεν νηστεύουμε, με λίγο τριμμένο ξερό τυρί. Για μια αυστηρά νηστίσιμη εκδοχή μπορούμε να ακολουθήσουμε την παλιά πρακτική και να προσθέσουμε τριμμένο παξιμάδι.
Τόσο απλά τα σκορδομακάρονα κατάφεραν να επιβιώσουν σε τόσα διαφορετικά μέρη γιατί δεν χρειάζονται σχεδόν τίποτα για να γίνουν, αλλά το σκόρδο φροντίζει να μην τους λείπει η γεύση.
Δείτε επίσης
8 χωριάτικες μακαρονάδες με παραδοσιακά ελληνικά ζυμαρικά
9 μακαρονάδες από το χωριό: Γκόγκες, μαγγίρι, πιλμένι, μανέστρα και στριφτάρια
