70 χρόνια Γραβιέρα Νάξου, 100 χρόνια ΕΑΣ και τρεις μέρες γεμάτες γεύσεις, ανθρώπους και ναξιώτικη φιλοξενία· όλα όσα ζήσαμε στο 8ο Food Experience Graviera Naxos.
Στη Νάξο μπορείς να ξεκινήσεις ένα γεύμα με ένα κομμάτι γραβιέρας και να καταλήξεις να συζητάς για την ιστορία ενός ολόκληρου νησιού. Γιατί στο νησί αυτό το τυρί δεν είναι απλώς ένα προϊόν που μπαίνει στο τραπέζι, αλλά μέρος της καθημερινότητας, της παραγωγής, της οικονομίας, της ίδιας της ταυτότητας του τόπου.
Αυτό ήταν ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι από τις τρεις ημέρες που περάσαμε στη Νάξο με αφορμή το 8ο Food Experience Graviera Naxos. Η αφορμή ήταν η Γραβιέρα Νάξου Π.Ο.Π., αλλά η εμπειρία ήταν πολύ μεγαλύτερη από ένα γαστρονομικό φεστιβάλ.
Η γιορτή της γραβιέρας
Φέτος, άλλωστε, ήταν μια ιδιαίτερη χρονιά: Η Γραβιέρα Νάξου συμπληρώνει 70 χρόνια παραγωγής, ενώ η Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Νάξου γιορτάζει 100 χρόνια από την ίδρυσή της. Δύο ιστορίες που έχουν εξελιχθεί παράλληλα και συνδέονται με έναν τόπο όπου η κτηνοτροφία, η γεωργία και η τυροκομία εξακολουθούν να αποτελούν ζωντανό κομμάτι της παραγωγικής του ταυτότητας.
Η Γραβιέρα Νάξου έχει κατοχυρωθεί ως Π.Ο.Π. και παράγεται από γάλα που προέρχεται από ζώα τα οποία εκτρέφονται στη Νάξο. Είναι ένα σκληρό τυρί με συμπαγή και ελαστική μάζα, χαρακτηριστική γεύση και αρώματα που διαφοροποιούνται ανάλογα με την ωρίμασή του. Δεν χρειάζεται, όμως, να γνωρίζεις όλες αυτές τις λεπτομέρειες για να καταλάβεις τη σχέση του με τον τόπο. Αρκεί να τη δοκιμάσεις εκεί. Και στη Νάξο τη δοκιμάσαμε με πολλούς τρόπους.
Βασίλης Καλλίδης, Κατερίνα Θεοχάρη, Δημήτρης Καπούνης
Χρήστος Νέζος, Κατερίνα Θεοχάρη, Μαρία Καπρή, Βασίλης Καλλίδης
Τα φιλόξενα τραπέζια
Στις δράσεις του Food Experience, η γραβιέρα μπήκε σε συνταγές που απομακρύνονται αρκετά από τον παραδοσιακό τρόπο με τον οποίο έχουμε συνηθίσει να τη συναντάμε. Έγινε macaron, μπήκε σε παγωτό μαζί με σύκο και ξηρούς καρπούς και συνάντησε τη σύγχρονη μαγειρική μέσα από δημιουργίες chefs και pastry chefs. Το ενδιαφέρον δεν ήταν τόσο η έκπληξη του συνδυασμού όσο η υπενθύμιση ότι ένα προϊόν με τόσο συγκεκριμένη ταυτότητα μπορεί να συνεχίζει να εξελίσσεται.
Τα τραπέζια στις ταβέρνες και τα εστιατόρια της Νάξου, τα πιάτα που έρχονταν στη μέση, τα τυριά που δοκιμάζαμε το ένα μετά το άλλο, το φαγητό που συνοδευόταν από κουβέντα και καλή παρέα. Εκεί όπου η γραβιέρα αρκεί να βρεθεί δίπλα στα υπόλοιπα προϊόντα του νησιού, σε ένα τραπέζι που έχει χώρο για πολλές γεύσεις και για όλους εμάς.
Οι διεθνείς διακρίσεις
Αυτή είναι ίσως η πιο ενδιαφέρουσα πλευρά της ναξιώτικης γαστρονομίας: δεν χρειάζεται να επινοήσει μια ταυτότητα. Την έχει ήδη. Η διεθνής αναγνώριση της Γραβιέρας Νάξου είναι ένα ακόμη κεφάλαιο αυτής της ιστορίας. Το TasteAtlas την έχει κατατάξει για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά στην πρώτη θέση της κατηγορίας των σκληρών τυριών.
Πίσω όμως από τη διάκριση υπάρχουν πράγματα πολύ πιο απλά: το γάλα, τα ζώα, η γη, οι άνθρωποι που παράγουν, η γνώση που περνά από γενιά σε γενιά και ένας συνεταιρισμός που συμπληρώνει φέτος εκατό χρόνια ζωής.
Μια εμπειρία που θα κρατήσουμε
Ίσως γι’ αυτό, φεύγοντας από τη Νάξο, δεν θυμάσαι μόνο τη γραβιέρα. Θυμάσαι τα τραπέζια, τις γεύσεις, την παρέα και εκείνη την αίσθηση ότι εδώ η γαστρονομία δεν είναι μια κατασκευή για τον επισκέπτη. Είναι κομμάτι της ζωής του τόπου.
Και αυτό, τελικά, είναι που κάνει ένα τυρί να αποκτά πραγματική ταυτότητα.
