Αν βρήκατε στο ντουλάπι ένα μπουκάλι ελαιόλαδο που αγοράσατε πριν από δύο ή τρία χρόνια, πιθανότατα αναρωτηθήκατε αν μπορεί ακόμα να χρησιμοποιηθεί. Σε αντίθεση με όσα πιστεύουν πολλοί, το ελαιόλαδο δεν διατηρείται αναλλοίωτο για πάντα. Μπορεί να μην αλλοιώνεται με τον ίδιο τρόπο που αλλοιώνονται τα ευπαθή τρόφιμα, όμως με τον χρόνο χάνει σταδιακά τα χαρακτηριστικά που το κάνουν πολύτιμο: το άρωμα, τη γεύση και μέρος των φυσικών αντιοξειδωτικών του.
Γι’ αυτό και η ημερομηνία που αναγράφεται στη φιάλη δεν είναι μια τυπική λεπτομέρεια. Μας δίνει μια ένδειξη για το πότε το προϊόν αναμένεται να διατηρεί τα ποιοτικά του χαρακτηριστικά υπό σωστές συνθήκες αποθήκευσης.
Λήγει τελικά το ελαιόλαδο;
Η σύντομη απάντηση είναι ναι. Το ελαιόλαδο έχει συγκεκριμένη διάρκεια ζωής. Αυτό δεν σημαίνει ότι μετά την ημερομηνία λήξης γίνεται επικίνδυνο για κατανάλωση, αλλά ότι αρχίζει να χάνει σταδιακά την ποιότητά του.
Οι μεγαλύτεροι «εχθροί» του είναι το οξυγόνο, το φως και η θερμότητα. Όσο περισσότερο εκτίθεται σε αυτούς τους παράγοντες, τόσο πιο γρήγορα οξειδώνεται. Η οξείδωση επηρεάζει το άρωμα, τη γεύση και τη συνολική εμπειρία του προϊόντος.
Τι σημαίνει η ημερομηνία στη φιάλη;
Στις περισσότερες συσκευασίες αναγράφεται ημερομηνία ανάλωσης κατά προτίμηση πριν από. Η ημερομηνία αυτή δεν αποτελεί όριο ασφάλειας, αλλά εκτίμηση του παραγωγού για το διάστημα κατά το οποίο το ελαιόλαδο θα διατηρεί τα χαρακτηριστικά του.
Συνήθως, η διάρκεια ζωής που δίνεται είναι 18 έως 24 μήνες από την εμφιάλωση, αν και αυτό διαφέρει ανάλογα με την ποιότητα του ελαιολάδου, τις συνθήκες αποθήκευσης και τον τύπο της συσκευασίας.
Δείτε επίσης
Φρέσκο λάδι: τι σημαίνει πραγματικά και πώς το ξεχωρίζουμε
Η ημερομηνία ελαιοποίησης είναι συχνά πιο χρήσιμη
Πολλοί καταναλωτές αναζητούν μόνο την ημερομηνία λήξης. Ωστόσο, για όσους ενδιαφέρονται πραγματικά για τη φρεσκάδα του προϊόντος, μεγαλύτερη αξία έχει η ημερομηνία συγκομιδής ή ελαιοποίησης, όταν αυτή αναγράφεται.
Ένα εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο είναι συνήθως πιο αρωματικό και πιο πλούσιο σε φαινολικές ενώσεις τους πρώτους μήνες μετά την παραγωγή του. Όσο περνά ο χρόνος, η ένταση των αρωμάτων μειώνεται σταδιακά, ακόμη και αν το προϊόν παραμένει ασφαλές για κατανάλωση.
Πώς καταλαβαίνουμε ότι το ελαιόλαδο έχει «γεράσει»;
Το φρέσκο εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο χαρακτηρίζεται από φρουτώδη αρώματα και συχνά από μια ευχάριστη πικρή ή πικάντικη αίσθηση. Όταν αρχίζει να οξειδώνεται, τα αρώματα γίνονται πιο αδύναμα και μπορεί να εμφανιστούν δυσάρεστες νότες που θυμίζουν χαρτόνι, ξηρούς καρπούς που έχουν μείνει καιρό ανοιχτοί ή παλιό λάδι. Αν το ελαιόλαδο μοιάζει «άδειο» γευστικά και δεν έχει σχεδόν καθόλου άρωμα, πιθανότατα έχει χάσει μεγάλο μέρος της αρχικής του φρεσκάδας.
Δείτε επίσης
7 μύθοι για το ελαιόλαδο που πολλοί πιστεύουν ακόμα – Τα λάθη που κάνουμε στην κουζίνα
Πού κάνουμε συνήθως λάθος;
Ένα από τα πιο συνηθισμένα λάθη είναι η αποθήκευση δίπλα στην κουζίνα ή πάνω στον πάγκο, σε σημείο που δέχεται καθημερινά θερμότητα και φως.
Το ελαιόλαδο διατηρείται καλύτερα:
- σε δροσερό περιβάλλον,
- μακριά από άμεσο ηλιακό φως,
- σε καλά κλεισμένη συσκευασία,
- κατά προτίμηση σε σκούρα γυάλινη φιάλη ή μεταλλικό δοχείο.
Ακόμη και το καλύτερο ελαιόλαδο μπορεί να χάσει γρήγορα τα χαρακτηριστικά του αν αποθηκευτεί λανθασμένα.
Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ένα «παλιό» ελαιόλαδο;
Εφόσον δεν παρουσιάζει εμφανή σημάδια αλλοίωσης, συνήθως μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη μαγειρική. Ωστόσο, δεν θα προσφέρει την ίδια γευστική εμπειρία που θα έδινε ένα φρέσκο εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο.
Γι’ αυτό οι ειδικοί προτείνουν να αγοράζουμε ποσότητες που μπορούμε να καταναλώσουμε μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα και να δίνουμε προτεραιότητα στη φρεσκάδα, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιούμε το ελαιόλαδο ωμό σε σαλάτες ή τελειώματα πιάτων.
Το ελαιόλαδο δεν είναι σαν το κρασί
Μια από τις πιο διαδεδομένες παρανοήσεις είναι ότι το ελαιόλαδο βελτιώνεται όσο παλιώνει. Στην πραγματικότητα συμβαίνει το αντίθετο. Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο είναι ένα προϊόν που εκτιμάται κυρίως για τη φρεσκάδα του.
Όπως απολαμβάνουμε έναν φρεσκοστυμμένο χυμό για τα αρώματα και τη ζωντάνια του, έτσι και το ελαιόλαδο βρίσκεται συνήθως στην καλύτερή του στιγμή όταν είναι σχετικά νέο.
Δείτε επίσης
Λάδι από το χωριό: Πόσο ασφαλής είναι ο τενεκές;
Κάθε πότε αλλάζουμε το λάδι στο τηγάνι; Πόσες φορές χρησιμοποιείται τελικά
Γιατί δεν πρέπει να αποθηκεύουμε το ελαιόλαδο κάτω από τον νεροχύτη
