Τη σημασία της σύνδεσης των τοπικών φορέων με την κοινωνία, αλλά και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που μπορούν να στηρίξουν την τουριστική ανάπτυξη της Ηπείρου ανέδειξε ο Δήμαρχος Ιωαννιτών, Θωμάς Μπέγκας, κατά την ομιλία του στο 5o Cantina Academy με κεντρικό θέμα: «Ήπειρος: Οι ρίζες και το μέλλον της αυθεντικότητας», το οποίο διοργανώνεται από το Πρώτο Θέμα και το Cantina στα Ιωάννινα, την Τρίτη 23 Ιουνίου 2026.
Ο κ. Μπέγκας συμμετείχε στο 3ο πάνελ του συνεδρίου, με αντικείμενο «Το στοίχημα της Ηπείρου: η δημιουργία μιας ολιστικής ταξιδιωτικής εμπειρίας», το οποίο συντόνισε ο Chief Product Officer στο Πρώτο Θέμα, Φώτης Τσιμέλας.
«Η τοπική γαστρονομία και τα προϊόντα υψηλής αξίας μπορούν να απογειώσουν τον τουρισμό της Ηπείρου»
Ο κ. Μπέγκας περιέγραψε το αναπτυξιακό αφήγημα που, όπως εκτιμά, μπορεί να δώσει προστιθέμενη αξία στην περιοχή. Όπως ανέφερε, βασική προϋπόθεση είναι οι φορείς να πορεύονται μαζί με τους πολίτες, ώστε η αναπτυξιακή προσπάθεια να στηρίζεται σε κοινές αξίες και χαρακτηριστικά που διαμορφώνουν την ταυτότητα του τόπου.
Ο κ. Μπέγκας υποστήριξε ότι ο Ηπειρώτης διαθέτει δύο βασικά συγκριτικά πλεονεκτήματα: τη φιλοξενία και τη σεμνότητα. «Ο Ηπειρώτης έχει στο αίμα του τη φιλοξενία και έχει στο αίμα του τη σεμνότητα», σημείωσε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι τα δύο αυτά στοιχεία αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία έχει οικοδομηθεί το τουριστικό προϊόν της περιοχής.
Σύμφωνα με τον δήμαρχο Ιωαννίνων, η φιλοξενία αποτελεί ένα βαθιά ριζωμένο χαρακτηριστικό της τοπικής κοινωνίας, το οποίο λειτουργεί ως φυσικό πλεονέκτημα για την τουριστική ανάπτυξη. Παράλληλα, η σεμνότητα με την οποία εκφράζεται αυτή η φιλοξενία δημιουργεί μια αυθεντική εμπειρία για τον επισκέπτη. «Είναι ενστικτώδης η αίσθηση του Ηπειρώτη της φιλοξενίας και ταυτόχρονα μια φιλοξενία με σεμνότητα. Και αυτά τα δύο προσόντα θεωρώ ότι εκτιμώνται πάρα πολύ από τον επισκέπτη», ανέφερε.
Το συγκριτικό πλεονέκτημα της Ηπείρου
Ο κ. Μπέγκας στάθηκε επίσης στα φυσικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά της Ηπείρου, τα οποία, όπως είπε, αποτελούν επιπλέον συγκριτικά πλεονεκτήματα για την περιοχή. Η φύση, το πολιτιστικό και πνευματικό απόθεμα, η τοπική κουζίνα και η γαστρονομία συνθέτουν, σύμφωνα με τον ίδιο, ένα ισχυρό υπόβαθρο πάνω στο οποίο μπορεί να αναπτυχθεί περαιτέρω το τουριστικό προϊόν της Ηπείρου.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στα τοπικά προϊόντα υψηλής αξίας, όπως η αργυροτεχνία και η υφαντουργία, τα οποία συνδέονται άμεσα με την ιστορία, την παράδοση και την πολιτιστική ταυτότητα της περιοχής. Όπως σημείωσε, η χειροποίητη δημιουργία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ηπειρώτικης κουλτούρας, είτε εκφράζεται μέσα από την υφαντική είτε μέσα από την τέχνη του ασημιού. «Ο λαός της Ηπείρου υφαίνει. Ο παραδοσιακός τεχνίτης της Ηπείρου στήνει ένα όμορφο δημιούργημα από ασήμι. Αυτά όλα είναι θέμα κουλτούρας», υπογράμμισε.
Εκτίμησε ότι ο συνδυασμός της φιλοξενίας, της φύσης, της γαστρονομίας, του ποιοτικού τοπικού προϊόντος και της χειροποίητης υπεραξίας μπορεί να αποτελέσει το βασικό αφήγημα για το μέλλον του τουρισμού στην Ήπειρο. «Αν συνδυάσουμε όλα αυτά τα χαρακτηριστικά της φύσης του Ηπειρώτη μαζί με το χειροποίητο, με τη χειροποίητη υπεραξία, νομίζω ότι είμαστε έτοιμοι να έχουμε το αφήγημα για το πού θέλουμε να πάμε τον τουρισμό της Ηπείρου», κατέληξε.
Την ανάγκη η τουριστική ανάπτυξη της Ηπείρου να βασιστεί στην ποιότητα, την εμπειρία και τον ολοκληρωμένο σχεδιασμό ανέδειξε επίσης ο δήμαρχος Ιωαννίνων, υπογραμμίζοντας ότι η περιοχή δεν πρέπει να ακολουθεί απλώς τις τάσεις της αγοράς, αλλά να τις ενσωματώνει σε μια μακροπρόθεσμη στρατηγική.
Όχι στις «μόδες», αλλά σε έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό
Απαντώντας σε ερώτηση για τις σύγχρονες τάσεις στον τουρισμό και τις μορφές επισκεψιμότητας που αναπτύσσονται τα τελευταία χρόνια, ο κ. Μπέγκας ξεκαθάρισε ότι η δημοτική αρχή δεν προσεγγίζει τον τουρισμό με όρους συγκυριακών τάσεων.
«Δεν είναι στη λογική μας να ακολουθούμε τις τάσεις της μόδας. Είναι να παρακολουθούμε τις τάσεις και να τις εντάσσουμε σε έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όπως εξήγησε, ο σχεδιασμός αυτός στηρίζεται σε δύο βασικές αρχές: την προσέλκυση ποιοτικών επισκεπτών και την ανάπτυξη μορφών τουρισμού που δημιουργούν ουσιαστική σχέση του ταξιδιώτη με τον προορισμό.
Στόχος ο ποιοτικός επισκέπτης και η αυθεντική εμπειρία
Σύμφωνα με τον δήμαρχο Ιωαννίνων, η Ήπειρος δεν πρέπει να επενδύσει στη μαζικότητα αλλά στην ποιότητα του τουριστικού της προϊόντος.
«Δεν πρέπει να ποντάρουμε στην ποσότητα αλλά στην ποιότητα του τουρίστα», σημείωσε, τονίζοντας ότι η αναζήτηση επισκεπτών με ιδιαίτερα ενδιαφέροντα δημιουργεί προϋποθέσεις για την ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η περιοχή πρέπει να απευθύνεται σε ανθρώπους που αναζητούν εμπειρίες και όχι σε επισκέπτες που πραγματοποιούν μια σύντομη και επιφανειακή στάση.
«Πρέπει να αναζητήσουμε τουρίστες, επισκέπτες, οι οποίοι επιθυμούν την εμπειρία και όχι μια γρήγορη επίσκεψη», ανέφερε.
Αποφυγή των προβλημάτων του υπερτουρισμού
Ο κ. Μπέγκας στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη διατήρησης της ισορροπίας μεταξύ των κατοίκων και των επισκεπτών, επισημαίνοντας ότι η Ήπειρος δεν πρέπει να επαναλάβει τα λάθη περιοχών που βρέθηκαν αντιμέτωπες με φαινόμενα υπερτουρισμού. Όπως είπε, η επιδίωξη συνεχούς αύξησης των αφίξεων χωρίς σχεδιασμό μπορεί να δημιουργήσει πιέσεις στην καθημερινότητα των κατοίκων και να αλλοιώσει τον χαρακτήρα ενός προορισμού.
«Δεν πρέπει να λαιμαργήσουμε και να δημιουργήσουμε κρίσεις ισορροπίας του μόνιμου κατοίκου της περιοχής σε σχέση με τον επισκέπτη», τόνισε.
Η συνεργασία των φορέων ως προϋπόθεση ανάπτυξης
Αναφερόμενος στον σχεδιασμό της επόμενης ημέρας, ο δήμαρχος Ιωαννίνων υποστήριξε ότι απαιτείται στενή συνεργασία ανάμεσα στα διαφορετικά επίπεδα διακυβέρνησης. Όπως ανέφερε, το κεντρικό κράτος, η περιφερειακή αυτοδιοίκηση και η τοπική αυτοδιοίκηση οφείλουν να λειτουργήσουν συντονισμένα προκειμένου να διαμορφώσουν ένα συνεκτικό σχέδιο για την τουριστική ανάπτυξη της περιοχής.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η τεχνογνωσία και οι απαραίτητοι πόροι για έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό βρίσκονται κυρίως στο επίπεδο της κεντρικής διοίκησης, γεγονός που καθιστά τη συνεργασία απαραίτητη. «Για μένα το πιο σημαντικό είναι η συνεργασία και να κάνουμε ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα στο τι ταιριάζει ακριβώς για την Ήπειρο», σημείωσε.
Καταλήγοντας, ο κ. Μπέγκας επανέλαβε την πεποίθησή του ότι οι εναλλακτικές μορφές τουρισμού αποτελούν τη φυσική κατεύθυνση για την Ήπειρο, καθώς συμβαδίζουν με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, το περιβάλλον και την ταυτότητα της περιοχής. «Συμφωνώ απόλυτα ότι για την Ήπειρο ταιριάζουν οι εναλλακτικές μορφές τουρισμού», κατέληξε.
Η γαστρονομία κομμάτι της ταυτότητας της Ηπείρου
Τη σημασία της γαστρονομίας ως βασικού στοιχείου της ταυτότητας της Ηπείρου, αλλά και την ανάγκη ενός ολοκληρωμένου αναπτυξιακού σχεδιασμού για την περιοχή, υπογράμμισε ο δήμαρχος Ιωαννίνων Θωμάς Μπέγκας, με αφορμή τη συζήτηση γύρω από τη διεθνή τάση των απομακρυσμένων εστιατορίων που μετατρέπονται σε αυτόνομους ταξιδιωτικούς προορισμούς.
Απαντώντας στο ερώτημα γιατί η Ήπειρος δεν έχει ακόμη αναδείξει σε μεγάλη κλίμακα αντίστοιχα γαστρονομικά εγχειρήματα, παρά τη στενή της σχέση με τον πρωτογενή τομέα και την κτηνοτροφία, ο κ. Μπέγκας τόνισε ότι τα επιτυχημένα παραδείγματα από την Ελλάδα και το εξωτερικό έχουν αξία μόνο όταν εντάσσονται σε έναν ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό.
«Δεν μας φτάνουν τα παραδείγματα. Πρέπει αυτά τα παραδείγματα να ενσωματωθούν σε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο δήμαρχος Ιωαννίνων ξεκαθάρισε ότι η γαστρονομία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας της περιοχής και ότι η Ήπειρος διαθέτει όλα τα απαραίτητα χαρακτηριστικά για να αναπτύξει ακόμη περισσότερο αυτόν τον τομέα.
«Η Ήπειρος δεν υστερεί σε τίποτα γαστρονομικά», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι η περιοχή διαθέτει ισχυρό πρωτογενή τομέα, ποιοτικές πρώτες ύλες και βαθιά γαστρονομική παράδοση.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το ζητούμενο είναι η αποτελεσματική σύνδεση του πρωτογενούς τομέα με το τουριστικό προϊόν της περιοχής, ώστε η τοπική παραγωγή να μετατραπεί σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τον τουρισμό.
Στήριξη του πρωτογενούς τομέα για να στηριχθεί ο τουρισμός
Ο κ. Μπέγκας υποστήριξε ότι η ενίσχυση της αγροτικής και κτηνοτροφικής παραγωγής αποτελεί προϋπόθεση για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη της ηπειρώτικης γαστρονομίας.
Όπως ανέφερε, ο πρωτογενής τομέας στην Ήπειρο αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες και χρειάζεται ουσιαστική στήριξη από την κεντρική διοίκηση.
«Πρέπει το κεντρικό κράτος να στηρίξει τον πρωτογενή τομέα, γιατί ειδικά στην Ήπειρο δεν τα βγάζει εύκολα πέρα», τόνισε, προσθέτοντας ότι το ποιοτικό τοπικό προϊόν πρέπει να αποτελέσει οργανικό κομμάτι του τουριστικού αφηγήματος της περιοχής.
Η παραμεθόρια ανάπτυξη ως εθνικό ζήτημα
Πέρα από τη γαστρονομία, ο δήμαρχος Ιωαννίνων έθεσε στο επίκεντρο της συζήτησης το ζήτημα της ανάπτυξης των απομακρυσμένων και παραμεθόριων περιοχών της Ηπείρου, το οποίο χαρακτήρισε μείζον εθνικό θέμα.
Όπως επισήμανε, η περιοχή βρίσκεται αντιμέτωπη με νέες προκλήσεις λόγω των σημαντικών επενδύσεων που υλοποιούνται στη Νότια Αλβανία, ιδιαίτερα στον τομέα του τουρισμού και των υποδομών.
Αναφέρθηκε χαρακτηριστικά στην κατασκευή νέου αεροδρομίου στη γειτονική χώρα, ενώ σημείωσε ότι το αεροδρόμιο των Ιωαννίνων παραμένει χωρίς διεθνείς πτήσεις, παρά τη στρατηγική σημασία του για την περιοχή.
Παράλληλα, στάθηκε στη σημασία της ολοκλήρωσης της Ιόνιας Οδού έως τα σύνορα, επισημαίνοντας ότι ένα μεγάλο έργο υποδομής μπορεί να λειτουργήσει είτε ως μοχλός ανάπτυξης είτε ως παράγοντας παράκαμψης μιας περιοχής.
«Ένα σπουδαίο έργο υποδομής, εάν δεν μπορεί αυτός που το διαβαίνει να έχει κίνητρα να σταματήσει σε έναν τόπο, μπορεί να τον προσπεράσει τον τόπο», ανέφερε.
Οι γαστρονομικοί προορισμοί χρειάζονται στρατηγική
Σύμφωνα με τον κ. Μπέγκα, η ανάπτυξη γαστρονομικών προορισμών, όπως απομακρυσμένα εστιατόρια που λειτουργούν ως λόγος ταξιδιού, μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο ανάπτυξης για την Ήπειρο. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι τέτοιες πρωτοβουλίες δεν μπορούν να λειτουργήσουν αποσπασματικά.
Όπως είπε, απαιτείται ένας συνολικός σχεδιασμός που θα συνδέει τις υποδομές, τον τουρισμό, τον πρωτογενή τομέα, την περιφερειακή ανάπτυξη και τη δημογραφική ενίσχυση των ακριτικών περιοχών.
«Θέλει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για να φτάσουμε στο τέλος να έχουμε και αυτά που λέτε εσείς, τα εστιατόρια των απομακρυσμένων περιοχών», κατέληξε, επαναλαμβάνοντας ότι η Ήπειρος διαθέτει τις προϋποθέσεις, αρκεί να υπάρξει συντονισμένη στρατηγική ανάπτυξης.
«Θέλουμε να αναπτυχθούμε χωρίς να αλλοιωθούμε»
Το βασικό μήνυμα που θα έπρεπε να συνοδεύει κάθε προσπάθεια προβολής της Ηπείρου ανέδειξε ο κ. Μπέγκας, υπογραμμίζοντας ότι η ανάπτυξη της περιοχής πρέπει να συμβαδίζει με τη διατήρηση της αυθεντικότητας και της ταυτότητάς της.
Όπως ανέφερε, η Ήπειρος δεν επιδιώκει μια τουριστική ανάπτυξη που θα βασίζεται στη μαζικότητα ή στην ανεξέλεγκτη αύξηση των επισκεπτών, αλλά σε ένα μοντέλο που θα διαφυλάσσει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του τόπου. «Επιθυμούμε να αναπτυχθούμε χωρίς να αλλοιωθούμε», τόνισε χαρακτηριστικά.
Ο κ. Μπέγκας επανέλαβε ότι στρατηγική επιλογή για την περιοχή είναι η προσέλκυση ποιοτικών επισκεπτών και όχι η μεγιστοποίηση των αριθμών. Σύμφωνα με τον ίδιο, η ποσότητα δεν αποτελεί αυτοσκοπό, καθώς προτεραιότητα είναι η ανάπτυξη ενός βιώσιμου τουριστικού μοντέλου που θα σέβεται τόσο τον τόπο όσο και τους κατοίκους του.
Όπως σημείωσε, η έμφαση πρέπει να δοθεί στην προσέλκυση ταξιδιωτών που αναζητούν αυθεντικές εμπειρίες και εκτιμούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της Ηπείρου.
Ο δήμαρχος Ιωαννίνων εκτίμησε ότι μόνο μέσα από αυτή τη στρατηγική η περιοχή θα μπορέσει να διατηρήσει τον χαρακτήρα της και να ενισχύσει την ελκυστικότητά της τα επόμενα χρόνια. «Νομίζω ότι με αυτόν τον τρόπο θα καταφέρουμε να μείνουμε ένας τόπος αυθεντικός, λειτουργικός και βιώσιμος», ανέφερε.
Καταλήγοντας, υπογράμμισε ότι η Ήπειρος πρέπει να αναζητήσει τους επισκέπτες που θα επιλέξουν συνειδητά τον προορισμό ακριβώς για αυτά τα χαρακτηριστικά της αυθεντικότητας, της ποιότητας και της βιωσιμότητας. «Θα αναζητήσουμε εκεί, σε αυτά τα χαρακτηριστικά, τον πελάτη-τουρίστα που θα ζηλέψει να έρθει στην Ήπειρο», κατέληξε.
Ποιος είναι ο Θωμάς Μπέγκας
Ο Θωμάς Μπέγκας γεννήθηκε το 1962 στα Ιωάννινα, όπου και μεγάλωσε. Αποφοίτησε από το Λύκειο της Ζωσιμαίας Σχολής και το 1980 ξεκίνησε τις πανεπιστημιακές του σπουδές στη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του, δραστηριοποιήθηκε ως ελεύθερος επαγγελματίας στον κατασκευαστικό κλάδο και συμμετείχε ενεργά ως αιρετός στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος.
Προερχόμενος από οικογένεια με βαθιά αγάπη στην Αυτοδιοίκηση, ως γιος του Κωνσταντίνου Μπέγκα, του πρώτου αιρετού δημάρχου των Ιωαννίνων μετά την Μεταπολίτευση, συμμετείχε στις δημοτικές εκλογές του 2010 ως υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος στο ψηφοδέλτιο της παράταξης «Ενότητα Πολιτών Νέα Γιάννενα». Εκλέχτηκε δημοτικός σύμβουλος και στη συνέχεια ανέλαβε χρέη αντιδημάρχου έως το τέλος της συγκεκριμένης δημοτικής περιόδου. Το 2014 εξελέγη πρώτη φορά δήμαρχος Ιωαννίνων ως επικεφαλής του ψηφοδελτίου της παράταξης «Ενότητα Πολιτών Νέα Γιάννενα».
Από το 2019 έως το 2023 διετέλεσε επικεφαλής της παράταξης και μέλος του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Ιωαννιτών. Από το 2024 είναι εκλεγμένος Δήμαρχος Ιωαννιτών. Είναι παντρεμένος με την Λούλα Κοκκίνη, εκπαιδευτικό, με την οποία απέκτησαν δύο παιδιά, τη Σοφία και τον Κωνσταντίνο, που σήμερα σπουδάζουν στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.
