Στα δάση της Αρκαδίας, η έννοια του «θησαυρού» αποκτά μια εντελώς διαφορετική διάσταση. Δεν έχει λάμψη, δεν φαίνεται με την πρώτη ματιά και σίγουρα δεν βρίσκεται στην επιφάνεια. Κρύβεται κάτω από το χώμα, και για να τον βρούμε χρειαζόμαστε κάτι πολύ πιο πολύτιμο από εξοπλισμό: συνεργασία, υπομονή και μια μύτη που μπορεί να «διαβάσει» ό,τι εμείς δεν αντιλαμβανόμαστε. Στο νέο τεύχος της Cantina, που κυκλοφορεί με το Πρώτο Θέμα την Κυριακή 29 Μαρτίου, ταξιδεύουμε στην ορεινή Αρκαδία και ακολουθούμε από κοντά αυτή τη διαδικασία: το κυνήγι της τρούφας. Μαζί με ανθρώπους και σκυλιά που γνωρίζουν καλά το δάσος, βλέπουμε πώς ξεκινά μια αναζήτηση που δεν έχει τίποτα το προφανές, και ακριβώς γι’ αυτό έχει τόση αξία.

Τα τρουφόσκυλα δεν είναι απλώς εκπαιδευμένα ζώα. Είναι ο βασικός «συνεργάτης» σε μια διαδικασία που μοιάζει περισσότερο με τελετουργία παρά με συλλογή πρώτης ύλης. Η δουλειά τους είναι να εντοπίζουν την τρούφα — έναν υπόγειο μύκητα που αναπτύσσεται σε συμβίωση με τις ρίζες συγκεκριμένων δέντρων, όπως οι βελανιδιές και οι φουντουκιές. Επειδή η τρούφα μεγαλώνει κάτω από το έδαφος και δεν αφήνει εμφανή ίχνη, η όσφρηση του σκύλου είναι ο μόνος πραγματικά αξιόπιστος τρόπος εντοπισμού της.

Ράτσες όπως το Lagotto Romagnolo έχουν συνδεθεί όσο καμία άλλη με αυτή τη διαδικασία, όχι τυχαία. Διαθέτουν εξαιρετικά ανεπτυγμένη όσφρηση, αλλά και έναν χαρακτήρα που ευνοεί τη συνεργασία. Γιατί το «κυνήγι» της τρούφας δεν είναι μια ατομική πράξη, αλλά είναι ένας συνεχής διάλογος ανάμεσα στον άνθρωπο και το ζώο. Το σκυλί οδηγεί, εμείς εμπιστευόμαστε. Και όταν έρθει εκείνη η στιγμή: ένα ξαφνικό σταμάτημα, μια έντονη κίνηση, ένα σκάψιμο με επιμονή, τότε αρχίζει η αποκάλυψη.

Η τρούφα, άλλωστε, δεν είναι απλώς ένα ακριβό υλικό. Είναι ένας από τους πιο ιδιαίτερους οργανισμούς της φύσης: ένας υπόγειος μύκητας που αναπτύσσεται σε συμβίωση με τις ρίζες των δέντρων, σχηματίζοντας ένα αόρατο δίκτυο ζωής κάτω από το έδαφος. Η αξία της -γαστρονομική και οικονομική- οφείλεται τόσο στη σπανιότητά της όσο και στη δυσκολία εντοπισμού της. Ορισμένες ποικιλίες φτάνουν σε εντυπωσιακές τιμές, όχι ως ένδειξη πολυτέλειας με την κλασική έννοια, αλλά ως αποτέλεσμα αυτής ακριβώς της διαδικασίας: τίποτα εδώ δεν είναι δεδομένο. Και αυτό είναι που κάνει την εμπειρία να ξεχωρίζει.

Ταξιδέψαμε στην ορεινή Αρκαδία, για αυτό το κυνήγι της τρούφας, και για να κάνουμε Πάσχα με τον Αθηναγόρα Κωστάκο.

Το νέο τεύχος της Cantina, κυκλοφορεί με το Πρώτο Θέμα την Κυριακή 29 Μαρτίου.

Φωτογραφίες: Όλγα Δέικου

Δείτε επίσης

Τρούφα στην Ελλάδα: Πού βρίσκεται, πόσο κοστίζει και ποια είδη υπάρχουν