Όταν σκέφτεστε τι να φάτε για να διατηρήσετε τους μυς σας δυνατούς καθώς μεγαλώνετε, πιθανότατα σας έρχονται στο μυαλό τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνες, όπως αυγά, κοτόπουλο ή πρωτεϊνικά ροφήματα. Και όχι άδικα, καθώς η πρωτεΐνη είναι απαραίτητη για την οικοδόμηση και τη διατήρηση των μυών.
Καθώς μεγαλώνουμε είναι φυσιολογικό να χάνετε μυϊκή μάζα και δύναμη. Αν δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να οδηγήσει σε πτώσεις, κατάγματα, απώλεια αυτονομίας και χαμηλότερη ποιότητα ζωής. Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ότι «μια ποιοτική, ισορροπημένη διατροφή, σε συνδυασμό με άσκηση, μπορεί να συνεργαστούν για να προλάβουν την απώλεια μυϊκής μάζας». Υπάρχουν τρόποι να αποφύγουμε την απώλεια μυϊκής μάζας καθώς μεγαλώνουμε;
Η σταδιακή απώλεια μυϊκής μάζας, μυϊκής δύναμης και αντοχής που συνδέεται με την ηλικία είναι μια φυσιολογική διαδικασία, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε μια κατάσταση που ονομάζεται σαρκοπενία. Μέχρι πρόσφατα, οι αλλαγές αυτές θεωρούνταν αναπόφευκτο αποτέλεσμα της γήρανσης. Ωστόσο, νεότερα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι η ηλικία δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας που επηρεάζει τη μυϊκή μας υγεία. Συγκεκριμένα, παράγοντες όπως η σωματική αδράνεια, η αύξηση του σωματικού λίπους, η μειωμένη ευαισθησία στην ινσουλίνη, και η δυσλειτουργία των μιτοχονδρίων μπορούν να συμβάλουν στην επιδείνωση της μυϊκής λειτουργίας, πέρα από τις αλλαγές που σχετίζονται με τη φυσιολογική γήρανση.
Δείτε επίσης
Δεν τρώτε γαλακτοκομικά; 10 τροφές πλούσιες σε ασβέστιο
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Ότι η απώλεια μυϊκής μάζας δεν είναι απαραίτητα κάτι που πρέπει απλώς να αποδεχτούμε μεγαλώνοντας. Για παράδειγμα, η τακτική σωματική άσκηση συμβάλει στην αποκατάσταση ορισμένων πτυχών της μιτοχονδριακής δυσλειτουργίας που σχετίζεται με την ηλικία, οδηγώντας με τη σειρά της στη βελτίωση της μυϊκής λειτουργίας. Επιπλέον, η σωστή διατροφή και ιδιαίτερα η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης, συμβάλει στον περιορισμό και την αντιμετώπιση της μείωσης της μυϊκής μάζας, της μυϊκής δύναμης και των λειτουργικών ικανοτήτων, που αναμενόμενα συμβαίνει καθώς μεγαλώνουμε.
Ποια είναι η πρόληψη;
Η πρόληψη είναι ο συνδυασμός της διατροφής με τη σωματική άσκηση. Αποτελούν μία από τις σημαντικότερες στρατηγικές για τη διατήρηση δυνατών μυών και καλής φυσικής κατάστασης όσο μεγαλώνουμε.

Συνεπώς πόση πρωτεΐνη χρειαζόμαστε;
Καθώς μεγαλώνουμε, οι ανάγκες του οργανισμού μας σε πρωτεΐνη μπορεί να αυξηθούν, ιδιαίτερα όταν θέλουμε να διατηρήσουμε τη μυϊκή μας μάζα και δύναμη. Τα 40 δεν αποτελούν κάποιο απότομο βιολογικό όριο. Οι ειδικές συστάσεις 1,0–1,2 g/kg της ESPEN αφορούν κυρίως μεγαλύτερους ενήλικες, συχνά άνω των 65. Οι ανάγκες στα 40–50 εξαρτώνται περισσότερο από τη δραστηριότητα, τη μυϊκή μάζα και την κατάσταση υγείας. Σε χρόνια νεφρική νόσο χρειάζεται εξατομικευμένη σύσταση.
Για υγιείς ενήλικες ηλικίας 40 έως 65 ετών, δεν υπάρχει κάποια γενική σύσταση που να προβλέπει αύξηση της πρωτεΐνης λόγω ηλικίας. Η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη για τον γενικό υγιή πληθυσμό είναι περίπου 0,8 -1 γρ. πρωτεΐνης ανά κιλό σωματικού βάρους.
Για τους ενήλικες άνω των 65 ετών, σύμφωνα με τις συστάσεις πρέπει να προσλαμβάνουν 1–1,2 γρ. πρωτεΐνης ανά κιλό σωματικού βάρους. Οι ανάγκες αυτές μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερες σε περιπτώσεις ασθένειας ή αυξημένων διατροφικών αναγκών.

Ειδικότερα, για άτομα μεγαλύτερης ηλικίας που αντιμετωπίζουν οξείες ή χρόνιες παθήσεις, η συνιστώμενη πρόσληψη μπορεί να φτάσει τα 1,2–1,5 γρ. πρωτεΐνης ανά κιλό σωματικού βάρους την ημέρα.
Βέβαια, μην ξεχνάτε ότι οι απαιτήσεις σε πρωτεΐνη για κάθε οργανισμό προσαρμόζονται, συνήθως αυξάνονται, σύμφωνα με:
- Την συνολική υγεία του καθενός, π.χ. οστεοπενία, καρκίνος, κ.α.
- Το είδος της άσκησης και την συχνότητα της
- Το αν βρίσκεται κάποιος σε πρόγραμμα απώλειας βάρους
Για παράδειγμα, σύμφωνα με τις αμερικανικές οδηγίες διατροφής για το 2025-2030, για τα άτομα που βρίσκονται σε πρόγραμμα απώλειας βάρους, οι συστάσεις άλλαξαν την ποσότητα πρωτεΐνης σε 1,2-1,6 γρ./ κιλό σωματικού βάρους. Όμως, καμία Ευρωπαϊκή αρχή δεν έκανε αναθεώρηση των τιμών πρωτεΐνης.
Δείτε επίσης
Ρόδι: Η διατροφική αξία του και πώς να το απολαμβάνουμε συχνότερα

Συμπερασματικά κρατήστε τα εξής:
Στόχος Πρωτεΐνη ανά κιλό Σ.Β./ημέρα
Ελάχιστη βασική σύσταση για υγιείς ενήλικες 0,8 g
Διατήρηση μυών & γενική υγεία 1,0–1,2 g
Συστηματική άσκηση 1,2–1,6 g
Μυϊκή ανάπτυξη με βάρη 1,6–2,0 g
Απώλεια λίπους με διατήρηση μυών 1,6–2,2 g
Ποια τρόφιμα έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη
Ζωικές πηγές – πλήρεις πρωτεΐνες (περιέχουν όλα τα απαραίτητα αμινοξέα)
- Κοτόπουλο, γαλοπούλα, μοσχάρι, χοιρινό
- Ψάρι, θαλασσινά
- Αυγά και ασπράδια αυγών
- Στραγγιστό γιαούρτι, κεφίρ, γάλα, τυρία
Φυτικές πηγές – συνήθως όχι πλήρεις
- Φακές, ρεβίθια, φασόλια
- Σόγια και προϊόντα της
- Ξηροί καρποί και σπόροι
- Κινόα
Εδώ προτείνονται καλύτεροι συνδυασμοί, που δίνουν υψηλής βιολογικής αξίας πρωτεΐνη., όπως:
- φακές + καστανό ρύζι
- ρεβίθια + πλιγούρι
- τοφού + κινόα
- ψωμί ολικής + φυστικοβούτυρο
- γιαούρτι σόγιας + βρώμη + κολοκυθόσπορος

Διαβάστε επίσης:
Σούπες με όσπρια: 13 συνταγές θαλπωρής γι’ αυτόν τον χειμώνα
Πέρα από την πρωτεΐνη
Η πρωτεΐνη λειτουργεί σε συνδυασμό με άλλα μακροθρεπτικά και μικροθρεπτικά συστατικά, αντιοξειδωτικά και την κατάσταση ενυδάτωσης. Έξι βασικά θρεπτικά συστατικά που συνεργάζονται με την πρωτεΐνη για την υποστήριξη της υγείας των μυών είναι:
- Υδατάνθρακας
- Μαγνήσιο
- Σίδηρος
- Ω-3 λιπαρά οξέα
- Βιταμίνη D
- Νερό
Να θυμάστε ότι η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της μυϊκής δύναμης καθώς μεγαλώνετε, αλλά ένα συνολικά υγιές διατροφικό πρότυπο είναι εξίσου σημαντικό. Η διατροφή και η άσκηση συνεργάζονται άψογα για να προλάβουν την απώλεια μυϊκής μάζας, αλλά ας μην ξεχνάτε και την εξατομίκευση. Κάθε οργανισμός έχει τις δικές του διατροφικές ανάγκες και ιδιαιτερότητες. Για να διαμορφώσετε ένα ισορροπημένο διατροφικό πρόγραμμα, προσαρμοσμένο στις ανάγκες και στους στόχους σας, συμβουλευτείτε τον διαιτολόγο-διατροφολόγο σας. Η πρωτεΐνη δεν είναι μόδα, είναι θεμέλιο υγείας.
*Η Κλεοπάτρα Αρέστη είναι Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, Υποψήφια Διδάκτωρ του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Αθηνών, MSc. Αθλητική Διατροφή, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Master Practitioner on Eating Disorders & Obesity