Κάθε χρόνο τον Ιανουάριο, όταν οι boulangeries και pâtisseries της Γαλλίας γεμίζουν τις βιτρίνες τους με πίτες και γλυκίσματα, ένα παραδοσιακό επιδόρπιο κλέβει την παράσταση και τις καρδιές των Γάλλων: η Galette des Rois — η «πίτα των βασιλιάδων». Αυτό το ιδιαίτερο γλυκό δεν είναι απλώς μια γλυκιά πίτα· φέρει επιπλέον χριστιανικό θρησκευτικό συμβολισμό, ιστορικά έθιμα και μια κοινή εμπειρία που ενώνει οικογένειες και παρέες τον πρώτο μήνα του χρόνου.
Τι είναι η Galette des Rois και γιατί τη συνδέουν με τα Θεοφάνια
Η Galette des Rois είναι ένα παραδοσιακό γαλλικό επιδόρπιο που καταναλώνεται την ημέρα των Θεοφανίων (Épiphanie), στις 6 Ιανουαρίου, αλλά στην πράξη ολόκληρο τον Ιανουάριο. Οι παραδόσεις ποικίλλουν από περιοχή σε περιοχή: στη βόρεια Γαλλία είναι συνήθως μια πίτα από φύλλο σφολιάτας γεμιστή με γλυκιά κρέμα αμυγδάλου (frangipane), ενώ στο νότο συνήθως προτιμούν μια brioche με ζάχαρη ή φρούτα, γνωστή ως gâteau des rois.
Το έθιμο της «fève» και ο βασιλιάς της ημέρας
Το πιο μαγευτικό κομμάτι της παραδοσιακής galette είναι μια μικρή, κρυμμένη fève — ένας σπόρος, ιστορικά φάβα, που σήμερα αντικαθίσταται από μικρές φιγούρες από πορσελάνη ή πλαστικό. Η fève μπαίνει μέσα στην πίτα πριν το ψήσιμο, όπως το φλουρί στην ελληνική παραδοσιακή βασιλόπιτα.
Όταν η galette σερβιριστεί, η οικογένεια ή η παρέα κόβει τις μερίδες με συγκεκριμένο τρόπο: παραδοσιακά το πιο νεαρό μέλος της παρέας βρίσκεται κάτω από το τραπέζι και δείχνει με τυχαία σειρά τα κομμάτια που αντιστοιχούν σε κάθε άτομο, ώστε να μην υπάρχει μεροληψία στην κατανομή.
Ο τυχερός που θα βρει τη fève μέσα στη φέτα του ανακηρύσσεται ο «βασιλιάς» ή «βασίλισσα» της ημέρας και φοράει ένα χάρτινο στέμμα, το οποίο συνοδεύει παραδοσιακά τις πίτες αυτού του είδους. Είναι ένα παιχνίδι τύχης που δίνει χαρά σε μικρούς και μεγάλους.
Ιστορικές ρίζες: Από τη Ρώμη στα Θεοφάνια
Η παράδοση αυτή έχει βαθιές ρίζες που χρονολογούνται ήδη από την Ρωμαϊκή εποχή και τις γιορτές των Saturnalia, όπου ένας τυχερός γινόταν «βασιλιάς για μια μέρα». Η πρακτική αυτή, στην οποία κρυβόταν ένα φασόλι μέσα σε ένα κέικ, πιθανότατα ενσωματώθηκε στη χριστιανική εορτή των Θεοφανίων όταν η Γαλλία υιοθέτησε το έθιμο τον Μεσαίωνα.
Με τα χρόνια, η galette εξελίχθηκε συνδυάζοντας θρησκευτικό νόημα με λαϊκή παράδοση και κοινωνική γιορτή — μια συνύπαρξη πίστης, τυχερών παιχνιδιών και απόλαυσης. Σήμερα δεν είναι ασυνήθιστο οι γάλλοι να απολαμβάνουν την galette des rois πολλές φορές μέσα στον Ιανουάριο, ακόμη και πέρα από την ίδια την μέρα των Θεοφανίων.
Κλασική Συνταγή για Galette des Rois (8 μερίδες)
Υλικά
Για τη galette:
2 φύλλα φύλλο σφολιάτας έτοιμο
1 fève (μικρή φιγούρα ή σπόρος)
1 αυγό για άλειμμα
Για τη γέμιση frangipane:
125 γρ βούτυρο μαλακό
125 γρ ζάχαρη
125 γρ αλεσμένα αμύγδαλα
2 αυγά
1 κουταλιά της σούπας ρούμι (προαιρετικά)
Μια πρέζα αλάτι
Διαδικασία:
Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 200°C. Αναμειγνύουμε σε μια λεκάνη το βούτυρο και τη ζάχαρη μέχρι να έχουμε ένα κρεμώδες μείγμα. Προσθέτουμε τα αλεσμένα αμύγδαλα και τα αυγά, συνεχίζοντας το ανακάτεμα. Απλώνουμε το πρώτο φύλλο σφολιάτας σε ένα ταψί, απλώνουμε τη γέμιση και τοποθετούμε τη fève σε ένα σημείο. Καλύπτουμε με το δεύτερο φύλλο, σφραγίζουμε τις άκρες και κάνουμε μικρές χαρακιές στην επιφάνεια. Αλείφουμε με χτυπημένο αυγό και ψήνουμε 25-30 λεπτά μέχρι να ροδίσει.
Διαβάστε επίσης:
