Η κολοκύθα είναι ταυτισμένη με το φθινόπωρο και τις κρύες ημέρες, προσφέροντας θαλπωρή στο τραπέζι μας με τη γλύκα, το θερμό της χρώμα και την πληθωρικότητα του χαρακτήρα της. Ιδιαίτερη περίπτωση εδέσματος που μπορεί να μεταμορφωθεί από σούπα και πουρέ έως γέμιση για γλυκές και αλμυρές πίτες.
Ωστόσο, η κολοκύθα δεν είναι μία. Αναλόγως το είδος της προσφέρει διαφορετικό γευστικό προφίλ, με κάποιες σαφώς πιο νόστιμες από τις άλλες, γι’ αυτό πρέπει να προσέχετε τι κολοκύθα θα διαλέξετε.
Διαβάστε επίσης:
Η κολοκύθα σε 20 λαχταριστές συνταγές για φθινοπωρινά τραπέζια
Η κολοκύθα και τα είδη της
Ανάμεσά τους, εγώ ξεχωρίζω τις μικρές butternut ή μοσχάτες που έχουν σχήμα αχλαδιού, χλωμό κίτρινο φλοιό, αλλά έντονη πορτοκαλί σάρκα που δεν έχει ιδιαίτερες ίνες. Αν και ως σχήμα και μέγεθος είναι μάλλον η λιγότερο εντυπωσιακή απ’ τις άλλες κολοκύθες, η μοσχάτη είναι για μένα η πλέον γαστρονομική επιλογή και μάλλον η πιο εύκολη στη διαχείριση.
Επόμενη επιλογή είναι η εντυπωσιακή κολοκύθα Προβηγκίας, μεσαίου και μεγάλου οβάλ μεγέθους, με χαρακτηριστικές βαθιές αυλακώσεις γύρω-γύρω και πιο σκούρο πορτοκαλί χρώμα. Τέλος, στα είδη κολοκύθας που αξίζει να επιλέξετε για μαγειρική, είναι η κρεμμυδόσχημη Hokkaido ή Red Kuri. Συνήθως μεσαία σε μέγεθος, με χαρακτηριστικά έντονο κοκκινωπό-πορτοκαλί χρώμα και ρηχές αυλακώσεις στη στιλπνή και λεπτή φλούδα, η οποία μάλιστα είναι βρώσιμη αν ψηθεί.
Οι υπόλοιπες μεγάλες και εντυπωσιακές κολοκύθες είναι καλύτερες ως διακοσμητικές παρά ως έδεσμα, κυρίως γιατί έχουν πιο νερουλή υφή, υποτονική γεύση και μεγάλες ίνες.
Πώς μαγειρεύουμε την κολοκύθα
Ένα βασικό ζητούμενο στο μαγείρεμα της κολοκύθας είναι η αφύγρανση της σάρκας της και η συνεπαγόμενη συγκέντρωση της γεύσης που θα δώσει περισσότερη ένταση. Το απευκταίο αντιθέτως, είναι η νερουλή υφή. Έτσι, οδηγούμαστε στο ιδανικό μαγείρεμά της, που είναι το ψήσιμό της στο φούρνο. Ο λόγος; Γιατί στο φούρνο, μέρος των υγρών της κολοκύθας εξατμίζονται, τα φυσικά σάκχαρα μελώνουν και πετυχαίνετε την άριστη γεύση και υφή.
Αντιθέτως, αν βράσετε την κολοκύθα σας, ούτε τα υγρά της θα εξατμιστούν, ούτε η σάρκα της θα μελώσει και έτσι αναπόφευκτα το αποτέλεσμα θα είναι λιγότερο νόστιμο απ’ όσο θα μπορούσατε να πετύχετε στο φούρνο. Το μοναδικό πλεονέκτημα του βρασίματος είναι ο μικρός χρόνος μαγειρικής.
Το εύλογο ερώτημα είναι αν πρέπει να βράσετε τη κολοκύθα που προορίζεται για σούπα. Κι όμως η απάντηση είναι όχι. Σε σούπες αλλά και σε πουρέδες που η υφή είναι αναλογικά ρευστή, το ψήσιμο καταφέρνει να παράξει πολύ πιο νόστιμο αποτέλεσμα, με δεδομένο πως θα αραιώσετε τη ψημένη σάρκα σε νερό ή γάλα και βούτυρο αντίστοιχα.
Αν η κολοκύθα δεν είναι καθαρισμένη όταν την αγοράσετε, την κόβετε στη μέση εφόσον είναι μικρή ή σε κομμάτια, αν είναι μεγαλύτερο είδος. Στη συνέχεια, αφαιρείται τα σπόρια και τις ίνες που τα συγκρατούν και βάζετε τα κομμάτια με τις φλούδες τους, σε ταψί στο φούρνο (180°-200°C με αέρα), έχοντας προηγουμένως αλατοπιπερώσει και προσθέσει ελάχιστο λάδι.
Αφού ψηθούν περί τη μία ώρα, αφαιρείτε το ταψί και όταν καταλαγιάσει η θερμοκρασία, αφαιρείτε τη σάρκα απ’ τη φλούδα με κουτάλι ή και με τα χέρια σας. Αν πρόκειται να κάνετε σούπα ή πουρέ, βάζετε τη μαλακή σάρκα κατευθείαν στη κατσαρόλα και βράζετε ελαφρά το περιεχόμενο αραιώνοντας πολύ λίγο με νερό ή γάλα και βούτυρο αντίστοιχα και προσθέτετε τα μπαχαρικά σας. Αν θα κάνετε γέμιση για πίτα, στραγγίζετε λίγο με σουρωτήρι ή τουλπάνι και βάζετε σε μπολ για να συνθέσετε τη γέμιση.
Πέρα από σούπα, πουρέ και γέμιση για πίτες, η κολοκύθα μπορεί να αποτελέσει ενδιαφέρον συνοδευτικό σε κάποιο πιάτο με κρεατικό ή πουλερικό ή και σε σαλάτες, κομμένη σε κυβάκια και ψημένη με τα μπαχάρια της πιο ήπια, ώστε να στέκει λίγο. Επίσης μπορεί να μπει ψημένη μαζί με σάλτσα κιμά σε λαζάνια ή κανελόνια και να δώσει μια πιο βαθιά νοστιμιά.
Διαβάστε επίσης:
Κολοκύθι ή κολοκύθα; Οι διαφορές και η διατροφική αξία τους (+συνταγές)
Με ποια υλικά ταιριάζει
Από πλευράς μπαχαρικών, η κολοκύθα ταιριάζει ιδιαίτερα με μοσχοκάρυδο, σχεδόν σε κάθε παρασκευή. Σε πιο γλυκές παρασκευές μπορείτε επίσης να την συνδυάσετε με κανέλλα και γαρύφαλλο. Σε σούπες ειδικά, ταιριάζει ιδιαίτερα με το τζίντζερ καθώς γλυκύτητα και πικάντικη σπιρτάδα, κάνουν πολύ ενδιαφέρουσα αντίθεση. Ταιριάζουν επίσης σε παρασκευές, όπως μια γέμιση πίτας, το φασκόμηλο, το δεντρολίβανο, το θυμάρι, το κύμινο, ο κόλιανδρος, η πάπρικα και η καυτερή πιπεριά. Βέβαια όχι όλα μαζί, γιατί θα ξεχάσετε τι τρώτε.
Από πλευράς ευρύτερων υλικών, που δένουν με τη κολοκύθα κυρίως δημιουργώντας αντιθέσεις και εντάσεις, θα ξεχώριζα τα μπλε τυριά με πρώτο την γκοργκονζόλα σε συνδυασμό μάλιστα με καρύδια, ώστε να δώσουν και τραγανή υφή. Μια συνταγή που κάνω τους χειμωνιάτικους μήνες σε τραπέζια με φίλους, είναι λαζάνια με κολοκύθα, γκοργκονζόλα, καραμελωμένο μπέικον και καρύδια, που είναι ένα μικρό αριστούργημα γεμάτο φθινοπωρινή θαλπωρή που κερδίζει καρδιές και εντυπώσεις.
Η κολοκύθα ταιριάζει βέβαια και με άλλα τυριά που έχουν χαρακτήρα και εντάσεις όπως κατσικίσια, φέτα, παρμεζάνα και πεκορίνο, ενώ τα ήπια όπως η μοτσαρέλα και το ανθότυρο χάνονται. Επίσης, ταιριάζουν πολύ και τα μελωμένα καπνιστά και λιπώδη χοιρινά, όπως το μπέικον, το γκουαντσάλε, η πανσέτα και το προσούτο, ειδικά αν έχουν καραμελώσει. Τέλος, ταιριάζουν σχεδόν όλοι οι καβουρδισμένοι ξηροί καρποί, ξεχωρίζοντας τα κάστανα, τα φιστίκια πεκάν και τους κολοκυθόσπορους.
Μια ωραία ιδέα να δοκιμάσετε σε κάποιο γιορτινό τραπέζι είναι να πάρετε κολοκύθα Προβηγκίας, που βολεύει από πλευράς σχήματος, και να την χρησιμοποιήσετε ως σκεύος σερβιρίσματος για τη σούπα κολοκύθας. Κόβοντας την κορυφή ως καπάκι, θα αφαιρέσετε τη σάρκα εσωτερικά απ’ τη νωπή κολοκύθα, αφήνοντας τουλάχιστον ένα δάχτυλο στα τοιχώματα εσωτερικά. Θα ψήσετε τη σάρκα, θα κάνετε τη σούπα και όταν έρθει η ώρα για το σερβίρισμα, θα τη ρίξετε μέσα στο κουφάρι της κολοκύθας που μοιάζει με σουπιέρα και θα ομορφύνετε το τραπέζι σας.
