Η δυσπιστία των αγροτών απέναντι στους συνεταιρισμούς, οι δυσκολίες της παραγωγής και η ανάγκη για επαγγελματική οργάνωση βρέθηκαν στο επίκεντρο της παρέμβασης του Νίκου Γούσιου, προέδρου του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ενιπέας, στο Cantina Academy Round Table που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2026, για το μέλλον της ελληνικής πρωτογενούς παραγωγής έως το 2040.
Ο ίδιος μίλησε για την εμπειρία ενός συνεταιρισμού που επιχειρεί να συνδυάσει τη συλλογική οργάνωση με την επιστημονική υποστήριξη, τις νέες καλλιεργητικές πρακτικές και την αναζήτηση αγορών για τα προϊόντα των μελών του. «Θα πρέπει να μας εμπιστευτούν οι παραγωγοί, να αφήσουν το παρελθόν και να κοιτάξουν το παρόν και το μέλλον. Το μέλλον είναι μέσα από τα συνεταιριστικά σχήματα».
Γιατί οι αγρότες δυσκολεύονται να συνεργαστούν
Στο ερώτημα γιατί η συνεργασία παραμένει δύσκολη για τους Έλληνες παραγωγούς, ο Νίκος Γούσιος στάθηκε αρχικά στο παρελθόν του συνεταιριστικού κινήματος. Οι αποτυχίες προηγούμενων δεκαετιών, όπως εξήγησε, δημιούργησαν δυσπιστία, η οποία εξακολουθεί να επηρεάζει τη στάση πολλών αγροτών.
Ωστόσο, θεωρεί ότι οι μικρές αγροτικές εκμεταλλεύσεις δύσκολα μπορούν να παραμείνουν ανταγωνιστικές χωρίς συνεργατικά σχήματα. Η συλλογική οργάνωση επιτρέπει στους παραγωγούς να μοιράζονται το κόστος, να αποκτούν πρόσβαση σε τεχνική υποστήριξη και να διαπραγματεύονται από καλύτερη θέση.
Αναφέρθηκε, επίσης, στη σημασία των χρηματοδοτικών εργαλείων που μπορούν να υποστηρίξουν τις συλλογικές επενδύσεις, αλλά και στην ανάγκη να αλλάξει η αντίληψη των ίδιων των παραγωγών για τη συνεργασία.
Από την παραγωγή στην εμπορική οργάνωση
Ένα από τα βασικά ζητήματα που ανέδειξε ήταν η ανάγκη να αποκτήσουν οι συνεταιρισμοί πιο επαγγελματική λειτουργία. Όπως περιέγραψε, δεν αρκεί οι αγρότες να οργανωθούν για να συγκεντρώνουν την παραγωγή τους. Χρειάζονται ανθρώπους με γνώσεις διοίκησης, οικονομικών και μάρκετινγκ, ώστε να μπορούν να αναπτύσσουν προϊόντα, να σχεδιάζουν την εμπορική τους παρουσία και να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των αγορών. Η εμπειρία του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ενιπέας, σύμφωνα με τον ίδιο, δείχνει ότι η οργάνωση μπορεί να επεκταθεί πέρα από το χωράφι, στη συσκευασία, την προώθηση και τη διάθεση των προϊόντων.
Η περίπτωση του βαμβακιού
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο βαμβάκι, μια καλλιέργεια που αντιμετωπίζει αυξημένες οικονομικές πιέσεις. Ο Νίκος Γούσιος περιέγραψε τις προσπάθειες του συνεταιρισμού να αναζητήσει διαφορετικές δυνατότητες αξιοποίησης της παραγωγής, μέσα από συνεργασίες με επιστημονικούς φορείς και την εφαρμογή νέων καλλιεργητικών μεθόδων.
Στάθηκε επίσης στην ανάγκη περιορισμού των εισροών. Η χρήση αισθητήρων και η καλύτερη παρακολούθηση των αναγκών των φυτών μπορούν να βοηθήσουν τους παραγωγούς να αποφασίζουν πότε πρέπει να ποτίσουν και πόση λίπανση χρειάζεται η καλλιέργειά τους.
Το ζητούμενο, όπως προέκυψε από την παρέμβασή του, είναι η τεχνολογία να χρησιμοποιείται για τη μείωση του κόστους και την καλύτερη διαχείριση των διαθέσιμων πόρων, χωρίς να απαιτείται κάθε αγρότης να αναπτύσσει μόνος του την απαραίτητη τεχνογνωσία.
Ο συνεταιρισμός του 2040
Για τον Νίκο Γούσιο, η μελλοντική ανταγωνιστικότητα της ελληνικής γεωργίας συνδέεται άμεσα με την εξέλιξη των συνεταιρισμών. Η συλλογική οργάνωση μπορεί να προσφέρει στους παραγωγούς πρόσβαση σε υπηρεσίες και δυνατότητες που είναι δύσκολο να εξασφαλίσουν μεμονωμένα. Η συνεργασία με πανεπιστήμια, η επαγγελματική διοίκηση, η αξιοποίηση της τεχνολογίας και η καλύτερη σύνδεση με την αγορά αποτελούν, σύμφωνα με την τοποθέτησή του, βασικές προϋποθέσεις για αυτή τη μετάβαση.
Η πρόκληση δεν είναι μόνο να δημιουργηθούν περισσότεροι συνεταιρισμοί, αλλά να λειτουργούν με τρόπο που να προσφέρει ουσιαστικό οικονομικό όφελος στα μέλη τους και να τους επιτρέπει να σχεδιάζουν την παραγωγή τους με μεγαλύτερη ασφάλεια.
