Κάποτε το γιαούρτι γινόταν στο σπίτι, οι χυλοπίτες απλώνονταν για να στεγνώσουν, τα φρούτα της εποχής έμπαιναν σε βάζα και τα τουρσιά εξασφάλιζαν ότι τα λαχανικά θα διατηρηθούν για περισσότερο καιρό. Σήμερα οι σπιτικές παρασκευές σπανίζουν γιατί τα περισσότερα από αυτά τα αγοράζουμε έτοιμα, χωρίς καν να σκεφτόμαστε πώς φτιάχνονται.
Αυτές οι πρακτικές των γιαγιάδων μας κερδίζουν ξανά έδαφος και μετατρέπονται σε δημιουργικά, υγιεινά και νόστιμα χόμπι στην κουζίνα. Από τις ζυμώσεις και τις πίκλες, μέχρι τις πραλίνες και τις μαρμελάδες η κοινή ιδέα είναι απλή: αντί να αγοράσουμε κάτι έτοιμο, δοκιμάζουμε να το φτιάξουμε μόνοι μας.
Στην κουζίνα αυτή η επιστροφή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον γιατί -χάρην της ευκολίας- δεν πρόκειται να σταματήσουμε να αγοράζουμε μαγιονέζα ή μουστάρδα από το σούπερ μάρκετ. Σημαίνει, όμως, ότι ανακαλύπτουμε ξανά πώς φτιάχνονται τρόφιμα που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε μόνο μέσα σε συσκευασίες. Μάλιστα, σε αρκετές περιπτώσεις η διαδικασία είναι ευκολότερη απ’ όσο φανταζόμαστε.
Δείτε επίσης
«Με το μάτι» – Όσα έκανε η μαμά στην κουζίνα και εξηγεί σήμερα η επιστήμη
Τι μπορούμε να φτιάξουμε στο σπίτι αντί να το αγοράσουμε έτοιμο;
Πολλά καθημερινά τρόφιμα μπορούν να γίνουν στην κουζίνα μας με απλά υλικά. Ανάμεσά τους είναι η κέτσαπ, η μαγιονέζα, η μουστάρδα, το γιαούρτι, η πραλίνα φουντουκιού, οι πίκλες, το ψωμί, η μαρμελάδα, τα γλυκά του κουταλιού και οι χυλοπίτες.
Κέτσαπ
Η κέτσαπ είναι ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα. Την αγοράζουμε έτοιμη σχεδόν χωρίς δεύτερη σκέψη, όμως μπορούμε να τη φτιάξουμε στο σπίτι και να τη διατηρήσουμε για αρκετούς μήνες. Με ώριμες ντομάτες, ξίδι, ζάχαρη και μπαχαρικά μπορούμε επίσης να προσαρμόσουμε τη γεύση της, κάνοντάς την περισσότερο ή λιγότερο γλυκιά και όσο πικάντικη θέλουμε. Δείτε εδώ πώς να φτιάξετε κέτσαπ.
Μαγιονέζα
Αυγό, λάδι και ένα όξινο στοιχείο, συνήθως λεμόνι ή ξίδι, βρίσκονται στη βάση μιας από τις πιο γνωστές σάλτσες. Η σπιτική μαγιονέζα έχει τη φήμη της δύσκολης παρασκευής επειδή μπορεί να «κόψει», όμως αν ακολουθήσουμε μερικούς βασικούς κανόνες γίνεται σε λίγα λεπτά. Ιδανικά χρησιμοποιούμε παστεριωμένο αυγό και τη διατηρούμε στο ψυγείο για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Δείτε εδώ πώς να φτιάξετε μαγιονέζα.
Μουστάρδα
Πίσω από ένα βαζάκι μουστάρδας βρίσκεται ένα υλικό που ίσως δεν χρησιμοποιούμε συχνά στην κουζίνα μας: ο σιναπόσπορος. Οι σπόροι μουστάρδας μουλιάζουν, αλέθονται και συνδυάζονται με ξίδι και τα υπόλοιπα υλικά. Το ενδιαφέρον της σπιτικής εκδοχής είναι ότι μπορούμε να καθορίσουμε εμείς πόσο ήπια ή καυτερή θα γίνει. Δείτε εδώ πώς να φτιάξετε μουστάρδα.
Γιαούρτι
Για να φτιάξουμε γιαούρτι χρειαζόμαστε ουσιαστικά δύο πράγματα: γάλα και λίγο γιαούρτι που θα λειτουργήσει ως καλλιέργεια εκκίνησης. Το σημαντικότερο σημείο είναι η σωστή θερμοκρασία και ο χρόνος που θα αφήσουμε το μείγμα να πήξει. Είναι μία από εκείνες τις παρασκευές που μοιάζουν περίπλοκες μέχρι να τις δοκιμάσουμε για πρώτη φορά. Δείτε εδώ πώς να φτιάξετε γιαούρτι.
Πραλίνα φουντουκιού
Η πραλίνα φουντουκιού είναι ένα ακόμη προϊόν που έχουμε συνδέσει σχεδόν αποκλειστικά με το ράφι του σούπερ μάρκετ. Στο σπίτι όμως μπορεί να γίνει ακόμη και με τρία υλικά και χωρίς προσθήκη ζάχαρης. Το καλό άλεσμα των φουντουκιών είναι αυτό που απελευθερώνει τα φυσικά τους έλαια και δημιουργεί σταδιακά την κρεμώδη υφή του αλείμματος. Δείτε εδώ πώς να φτιάξετε πραλίνα.
Τουρσιά
Τα τουρσιά επιστρέφουν μαζί με το ενδιαφέρον για τις παλιές μεθόδους συντήρησης. Αγγούρι, καρότο, κουνουπίδι, λάχανο, πιπεριές και πολλά ακόμη λαχανικά μπορούν να μπουν σε βάζο με το κατάλληλο υγρό και αρωματικά. Είναι ένας πρακτικός τρόπος να αξιοποιήσουμε λαχανικά που έχουμε σε μεγαλύτερη ποσότητα και παράλληλα να έχουμε έτοιμο ένα όξινο, τραγανό συνοδευτικό. Δείτε εδώ πώς να φτιάξετε τουρσιά.
Φιστικοβούτυρο
Το φιστικοβούτυρο μοιάζει με προϊόν που προϋποθέτει πολλά υλικά και κάποια περίπλοκη διαδικασία. Στην πραγματικότητα, μπορούμε να το φτιάξουμε μόνο με καβουρδισμένα φιστίκια. Χτυπώντας τα στον επεξεργαστή τροφίμων, αρχικά γίνονται τρίμμα, στη συνέχεια σχηματίζουν μια πυκνή μάζα και τελικά τα φυσικά τους έλαια δίνουν τη γνώριμη κρεμώδη υφή. Δείτε πώς να φτιάξετε φιστικοβούτυρο σε 10 λεπτά.
Μαρμελάδα
Ίσως η πιο γνώριμη σπιτική παρασκευή της λίστας. Η μαρμελάδα ήταν ανέκαθεν ένας τρόπος να αξιοποιούνται τα φρούτα όταν βρίσκονταν στην καλύτερη εποχή τους και σε αφθονία. Η ίδια λογική εξακολουθεί να έχει νόημα σήμερα. Φρούτο, ζάχαρη και σωστό βράσιμο είναι η βάση, ενώ η αποστείρωση των βάζων και η σωστή αποθήκευση είναι απαραίτητες όταν θέλουμε να τη διατηρήσουμε για μεγάλο διάστημα. Δείτε πώς να φτιάξετε μαρμελάδα πορτοκάλι.
Γλυκό του κουταλιού
Συγγενικό με τη μαρμελάδα, αλλά με διαφορετική τεχνική και αποτέλεσμα. Στο γλυκό του κουταλιού θέλουμε το φρούτο να παραμείνει όσο γίνεται ακέραιο και να αποκτήσει σωστή υφή μέσα στο σιρόπι. Λεμόνι, πορτοκάλι, κυδώνι, κεράσι, σταφύλι και πολλά ακόμη φρούτα μπορούν να γίνουν γλυκό, αρκεί να προσαρμόσουμε τη διαδικασία στις ιδιαιτερότητες του καθενός. Δείτε 12 συνταγές από τις αρχόντισσες του Κάμπου της Χίου.
Χυλοπίτες
Οι σπιτικές χυλοπίτες απαιτούν χρόνο για το ζύμωμα, το άνοιγμα και το κόψιμο, αλλά κυρίως προσοχή στο σωστό στέγνωμα πριν από την αποθήκευση. Είναι, όμως, το καλύτερο παράδειγμα μιας παρασκευής που κάποτε αποτελούσε συνηθισμένη δουλειά του σπιτιού και σήμερα επιστρέφει ως χόμπι. Στα χωριά της Ελλάδας οι νοικοκυρές άπλωναν τις χυλοπίτες ακόμη και πάνω στα κρεβάτια για να στεγνώσουν και, όταν ήταν εντελώς στεγνές, τις φύλαγαν σε καθαρές μαξιλαροθήκες. Μια πρακτική που εξακολουθεί να επιβιώνει σε ορισμένα σπίτια. Δείτε πώς να φτιάξετε χυλοπίτες στο σπίτι.
Δεν χρειάζεται να αρχίσουμε να φτιάχνουμε όλα όσα αγοράζουμε. Ένα βαζάκι μουστάρδας ή μια μαγιονέζα του εμπορίου θα εξακολουθήσουν να μας λύνουν τα χέρια όταν δεν υπάρχει χρόνος. Η αξία αυτών των παρασκευών βρίσκεται και αλλού: μαθαίνουμε τι υπάρχει πίσω από ένα τρόφιμο που θεωρούσαμε δεδομένο, μπορούμε να προσαρμόσουμε τη γεύση του και ξαναπιάνουμε τεχνικές που για χρόνια είχαν σχεδόν εξαφανιστεί από την καθημερινή κουζίνα.
Δείτε επίσης
12 χρήσιμες σπιτικές παρασκευές που κρατούν όλο τον χρόνο
Lievito Madre – Ή αλλιώς «η μάνα των προζυμιών», η καρδιά της ιταλικής κουζίνας
