Από την Ντεμπίνα και το Βλάχικο μέχρι τη Ρομπόλα και τον Κακοτρύγη, η σύγχρονη οινική ιστορία γράφεται από ελληνικές ποικιλίες που εκφράζουν τον τόπο καταγωγής τους. Με λίγες εξαιρέσεις, η Ήπειρος και τα Ιόνια Νησιά άργησαν να μπουν στον χορό αυτού που ονομάσαμε «επανάσταση του ελληνικού κρασιού», παρότι και πολύ μακριά αμπελουργική παράδοση είχαν και πλούσιο ποικιλιακό δυναμικό, ως αποτέλεσμα της ιδιαίτερης γεωγραφικής τους θέσης.
Πραγματικά, στη δεκαετία του 1980 πρωταγωνιστεί βέβαια το ερυθρό Κατώγι Μετσόβου του Ευάγγελου Αβέρωφ, σπάνιο, ακριβό και δυσεύρετο, ή η λευκή Ρόπα Θεοτόκη, με βάση τον Κακοτρύγη, στην «αιρετική» διάφανη φιάλη των 650 γραμμαρίων, αν δεν με προδίδει η μνήμη μου, επίσης ακριβή και δυσεύρετη. Αλλά μέχρι εκεί. Α, ναι, και η Ρομπόλα του Καλλιγά, που κάνει δυνατές πωλήσεις στην εστίαση, χάρη σε μια ολίγον ανορθόδοξη πολιτική προώθησης.
Όλα τα παραπάνω φυσικά ανήκουν στο παρελθόν, γιατί σήμερα η εικόνα έχει αλλάξει άρδην. Νέα οινοποιεία, αναβίωση των παλιών ντόπιων ποικιλιών, ανασύσταση ξεχασμένων αμπελώνων και οινοποιοί με φρέσκες ιδέες φέρνουν δυναμικά στο προσκήνιο τις δύο Περιφέρειες.
Δείτε επίσης
20 κρασιά με ιστορία χρόνων που άλλαξαν την οινική σκηνή της Ελλάδας
Ορεινός αμπελώνας Ρομπόλας στις πλαγιές του Αίνου στην Κεφαλλονιά
Στα Ιωάννινα στη Ζίτσα ΠΟΠ, τη μοναδική Ονομασία Προέλευσης της Ηπείρου, η λευκή Ντεμπίνα δείχνει πλέον τις δυνατότητές της, ενώ στο Μέτσοβο δίπλα στις κοσμοπολίτικες ποικιλίες που έφερε ο Ευάγγελος Αβέρωφ «ανατέλλει» και το ντόπιο Βλάχικο. Στη Θεσπρωτία και την Άρτα δημιουργήθηκαν οινοποιεία που ήδη δίνουν σοβαρές υποσχέσεις για το μέλλον.
Η Κέρκυρα προσφέρει ένα εξαιρετικό, ποικιλόμορφο μωσαϊκό χαρακτήρων, με βάση τον Κακοτρύγη, τη Ρομπόλα (που μετανάστευσε από την Κεφαλλονιά πριν πολλά χρόνια) και τα ερυθρά Πετροκόριθο και Σκοπελίτικο. Η Λευκάδα, παρά το μικρό της μέγεθος, φιλοξενεί 5-6 οινοποιεία που προτείνουν ενδιαφέρουσες ετικέτες, κυρίως με βάση τις ντόπιες ποικιλίες, όπως η λευκή Βαρδέα και το ερυθρό Βερτζαμί.
Η Κεφαλλονιά, εκτός από τη Ρομπόλα Κεφαλληνίας ΠΟΠ, διαθέτει άλλες δύο Προστατευόμενες Ονομασίες Προέλευσης, για γλυκά κρασιά αυτές, τη Μαυροδάφνη Κεφαλληνίας ΠΟΠ και το Μοσχάτο Κεφαλληνίας ΠΟΠ, ενώ ο πολύ μεγάλος αριθμός γηγενών ποικιλιών του νησιού καλύπτεται από τρεις Προστατευόμενες Γεωγραφικές Ενδείξεις και κυρίως από την Πλαγιές Αίνου ΠΓΕ.
Τέλος, η Ζάκυνθος έχει να δείξει έναν επίσης μεγάλο πλούτο ποικιλιών, αρκετές από τις οποίες συμμετέχουν στη Βερντέα Ονομασία κατά Παράδοση, ένα κρασί με οξειδωτικά χαρακτηριστικά και
υψηλή οξύτητα, στην πιο παραδοσιακή μορφή του, αν και προσωπικά προτιμώ τις πιο σύγχρονες εκδοχές του. Ποίημα άγνωστου στιχουργού, στις αρχές του 17ου αιώνα, που διέσωσε ο Νικόλαος Κατραμής, Μητροπολίτης Ζακύνθου, καταγράφει περισσότερες από 30 ποικιλίες σταφυλιού, οι περισσότερες από τις οποίες συναντιώνται και σήμερα στους αμπελώνες του νησιού.
Δείτε επίσης:
Η άνοδος των «φυσικών» κρασιών και η γενιά που αλλάζει τις οινικές συνήθειες
20 κρασιά από τα Ιόνια νησιά και την Ήπειρο
Vardea 2025 «Λευκαδίτικη Γη»
Οίνος Λευκός Ξηρός Λευκάδα ΠΓΕ Παραγωγός: Δ. Ρομποτής
Ο οινολόγος Δημήτρης Ρομποτής έστησε το οινοποιείο του στα νότια της Λευκάδας, αποφασισμένος να δουλέψει μόνο με ντόπιες ποικιλίες του νησιού. Η λευκή Βαρδέα μετατρέπεται σε ένα χαριτωμένο κρασί με λαμπερό, χρυσόξανθο χρώμα και φρέσκα αρώματα που παραπέμπουν σε λεμονανθούς, λεμόνι γλυκό, ανανά, μάνγκο και φρεσκοκομμένο γρασίδι. Δροσερό και νόστιμο στόμα, με λεμονάτο φρούτο, ισορροπία και διάρκεια.
Τιμή: περίπου 11€
San Gerasimo 2025
Οίνος Λευκός Ξηρός Ρομπόλα Κεφαλληνίας ΠΟΠ Παραγωγός: ΑΟΣΠ Ρομπόλας Κεφαλληνίας
Από διαλεγμένους αμπελώνες, των οποίων το υψόμετρο ξεπερνά τα 1.600 μέτρα, αυτό το κρασί αναδεικνύει την προσωπικότητα της χαρισματικής κεφαλλονίτικης ποικιλίας. Χρώμα χρυσόξανθο λαμπερό, κομψά αρώματα στη μύτη που θυμίζουν εσπεριδοειδή, χαμομήλι και βότανα, μαζί με μια ιωδιούχο θαλασσινή αύρα. Στόμα μεσαίου –παρά κάτι– όγκου, με δροσερή οξύτητα και καλής διάρκειας λεμονάτο τελείωμα με νότες ορυκτών.
Τιμή:περίπου 15€
Fine Debina 2024
Οίνος Λευκός Ξηρός Ζίτσα ΠΟΠ Παραγωγός: Κτήμα Γκλίναβος Α.Ε.
Η εμπλοκή του Απόστολου Θυμιόπουλου, του χαρισματικού οινοποιού από τη Νάουσα, έδωσε καινούρια πνοή στο ιστορικό οινοποιείο της Ζίτσας. Η Ντεμπίνα του έχει χρυσόξανθο λαμπερό χρώμα, ελκυστική παρουσία στη μύτη, με περάσματα λευκόσαρκων φρούτων, περγαμόντου και μπριός, σε λεπτό ανθικό φόντο. Φρέσκο στόμα, με τονισμένη οξύτητα, φρούτο και μια αύρα ορυκτών στο τελείωμα.
Τιμή:περίπου 15€
Theotoky Cuvée Spéciale 2019
Οίνος Λευκός Ξηρός Παραγωγός: Θεοτόκη Α.Ε
Το ιστορικό Κτήμα Θεοτόκη στο Λιβάδι Ρόπα της Κέρκυρας υπογράφει μια εντυπωσιακή έκφραση Ρομπόλας βιοδυναμικής καλλιέργειας, ηλικίας ήδη 7 χρόνων. Χρυσόξανθο, λαμπερό χρώμα και πολύπλοκο μπουκέτο αρωμάτων, όπου ξεχωρίζουν αχλάδι κομπόστα, χαμομήλι, βότανα, γλυκό λεμόνι, μπριός και ξηροί καρποί, σε υπόστρωμα ορυκτών. Γεμάτο και ισορροπημένο, άψογα δομημένο, με φίνα οξύτητα, λεπτές τανίνες, φρούτο και επίμονο τελείωμα.
Τιμή:περίπου 18€
Καρσανίκος λευκός 2025
Οίνος Λευκός Ξηρός Παραγωγός: Γ. Ρεκατσίνας
Φόρος τιμής -με έναν τρόπο- στις παλιές ποικιλίες του νησιού, τούτο το κρασί από τα ορεινά της Λευκάδας παντρεύει με χάρη τη Χλώρη, το Λαγόρθι, το Ασπροβέρτζαμο και το Περαχωρίτικο (Σαββατιανό). Αχνό αχυρόξανθο χρώμα και εκφραστική μύτη, όπου παίζουν ροδάκινο, γεράνι, λουλουδάτες νότες αλλά και ένα λεπτό πέρασμα ορυκτών. Ευχάριστο στο στόμα, με φρεσκάδα, φρούτο και διάρκεια.
Τιμή: περίπου 11€
Μαέστρο 2023
Οίνος Λευκός Ξηρός Παραγωγός: Οινοποιείο Γραμμένου
Από το Οινοποιείο Γραμμένου, στο κέντρο και δυτικά της Κέρκυρας, το Μαέστρο, που ωρίμασε σε δρύινα βαρέλια, παντρεύει τον Κακοτρύγη, από παλιά κλήματα, με μικρή αναλογία αρωματικής Malvasia di Candia. Λαμπερό χρυσόξανθο χρώμα και πλούσια αρώματα ροδάκινου, λάιμ, περγαμόντου, ανανά, μαντολάτου, βανίλιας και ξηρών καρπών. Μεσαίου όγκου, με διακριτική οξύτητα, καλό φρούτο και τελείωμα σε ιωδιούχους τόνους.
Τιμή: περίπου 21€
Μακρυποδιά 2025
Οίνος Λευκός Ξηρός Ζάκυνθος ΠΓΕ Παραγωγός: Οινοποιείο Τρούσσας – Ντάσης
Η Μακρυποδιά, πολύ παλιά ζακυνθινή ποικιλία, που έφτασε στα όρια της εξαφάνισης, με μόλις 20 στρέμματα σκόρπιων αμπελώνων στο νησί, επανέρχεται στο προσκήνιο. Λαμπερό αχνόξανθο χρώμα με πρασινωπές ανταύγειες. Φρέσκα αρώματα στη μύτη, όπου πρωταγωνιστούν εσπεριδοειδή, αχλάδι, πεπόνι και πράσινο μήλο, σε λεπτό φυτικό φόντο. Ισορροπημένο και φινετσάτο στο στόμα, με δροσιστική οξύτητα και λεμονάτο τελείωμα.
Τιμή: περίπου 16€
Ρομπόλα Κεφαλληνίας ΠΟΠ
Οίνος Λευκός Ξηρός Παραγωγός: Πάνος Σαρρής
Μια πολύ καλοφτιαγμένη Ρομπόλα, που αναδεικνύει υποδειγματικά τα χαρίσματά της. Κίτρινο λεμονί λαμπερό χρώμα, σύνθετη παρουσία στη μύτη, με περάσματα λεμονιού, κίτρου, περγαμόντου, αχλαδιού και λάιμ, σε ευδιάκριτο φόντο τσακμακόπετρας. Κομψό αλλά πολύπλοκο στο στόμα, μεσαίου παρά κάτι– όγκου, με αιχμηρή οξύτητα, που τονίζει τη φρεσκάδα, καλή δομή και μακρύ τελείωμα σε τόνους ορυκτών.
Τιμή: περίπου 18€
Asproudi Cuvée 2025
Οίνος Λευκός Ξηρός Παραγωγός: Οινοποιείο Ζέρβα
Η αρωματική –και μάλλον αταυτοποίητη– ποικιλία Ασπρούδι, την οποία καλλιεργεί η οικογένεια Ζέρβα στον αμπελώνα της, λίγα χιλιόμετρα έξω από την Ηγουμενίτσα, δίνει ένα κρασί με λαμπερό χρυσοκίτρινο χρώμα και πλούσια αρώματα που θυμίζουν αγιόκλημα, σαμπούκο, μαρμελάδα βερίκοκο και γλυκό λεμόνι, σε πικάντικο φόντο. Γεμάτο, ισορροπημένο στόμα, με καλή δομή, δροσιστική οξύτητα, φρούτο και μακρύ τελείωμα.
Τιμή: περίπου 21€
Gold Zakynthino 2025
Οίνος Λευκός Ξηρός Πλαγιές Αίνου ΠΓΕ Παραγωγός: Ν. Πετρακόπουλος
Προφυλλοξηρικοί, ξερικοί αμπελώνες στο νότιο άκρο της Κεφαλλονιάς δίνουν την πρώτη ύλη γι’ αυτό το ξεχωριστό κρασί από την ποικιλία Ζακυνθινό. Λαμπερό βαθύ χρυσό χρώμα. Εκδηλωτική μύτη, με πρωταγωνιστές αγιόκλημα, λεμονανθούς, γλυκό περγαμόντο, κερί και μπριός, σε φόντο ορυκτών. Δύναμη και ένταση στο στόμα, φρούτο, βάθος, πολυπλοκότητα και επίμονο τελείωμα, ενώ η αισθητή οξύτητα υπόσχεται μακροημέρευση.
Τιμή: περίπου 28€
Ο Ποιμένας 2024
Οίνος Λευκός Ξηρός Παραγωγός: Οινοποιείο Μαρκατσέλη
Μοσχάτο Αλεξανδρείας σε ξηρή οινοποίηση, με εξάμηνη ωρίμαση σε δεξαμενή, από τη νέα γενιά του πρώτου οινοποιείου που δημιουργήθηκε στη Θεσπρωτία πριν από 20 χρόνια. Χρώμα βαθύ χρυσό. Ζωηρή μύτη με γιασεμί, λεμονόπιτα, τριαντάφυλλο, κουφέτο αμυγδάλου και γλυκό λεμόνι. Γεμάτο στόμα, με καλό φρούτο και διάρκεια, αλλά και την αναμενόμενη έλλειψη νεύρου και ζωντάνιας της ποικιλίας.
Τιμή: περίπου 10€
Debina Bio 2025
Οίνος Λευκός Ξηρός Ζίτσα ΠΟΠ Παραγωγός: Οινοποιείο Ζοίνος
Από αμπελώνες σε πλαγιές στα 550 600 μέτρα, που καλλιεργούνται βιολογικά, η Ζοίνος επιλέγει την πρώτη ύλη γι’ αυτή την ξεχωριστή Ντεμπίνα. Λαμπερό αχυροπράσινο χρώμα. Εξωστρεφής παρουσία στη μύτη, που κινείται σε τόνους λεμονανθών, κίτρου, αχλαδιού και πράσινου μήλου. Χαριτωμένο και κομψό στο στόμα, χωρίς να του λείπει η «σοβαρότητα», με δροσιστική οξύτητα, λεπτό φρούτο και διάρκεια.
Τιμή: περίπου 12€
Βερντέα 2025
Οίνος Λευκός Ξηρός Ονομασία κατά Παράδοση Παραγωγός: Οινοποιείο Γράμψα
Το οινοποιείο στο Λαγώποδο της Ζακύνθου, αξιοποιεί τις τοπικές ποικιλίες Σκιαδόπουλο, Παύλο, Γουστολίδι και Ρομπόλα, για να προτείνει μια σύγχρονη έκφραση του πιο παραδοσιακού ίσως κρασιού του νησιού. Λαμπερό λεμονοκίτρινο χρώμα, σύνθετη παρουσία στη μύτη από λεμονανθούς, εσπεριδοειδή, ροδάκινο, ξηρούς καρπούς και βανίλια. Μεσαίου όγκου, με νευρική οξύτητα, φρούτο, υπόσταση και επίμονο, πικάντικο τελείωμα.
Τιμή: περίπου 17€
Typaldo 2025
Οίνος Λευκός Ξηρός Πλαγιές Αίνου ΠΓΕ Παραγωγός: Κτήμα Χαριτάτου
Η οικογένεια Χαριτάτου δημιουργεί, κατά τη γνώμη μου, την πιο ολοκληρωμένη –και γοητευτική– ξηρή εκδοχή λευκού μικρόρωγου Μοσχάτου. Λαμπερό ξανθοπράσινο χρώμα και ελκυστικά αρώματα στη μύτη που παραπέμπουν σε λάιμ, γλυκό κυδώνι, χυμό αχλαδιού, βερίκοκο και περγαμόντο, σε ανθικό υπόστρωμα. Στόμα πυκνό, μυελώδες, με γλυκό φρούτο και οξύτητα που καταφέρνει να ισορροπεί το 14% της αλκοόλης. Μακρά επίγευση.
Τιμή: περίπου 17€
Inima Αβέρωφ λευκό 2024
Ποικιλιακός Οίνος Λευκός Ξηρός Παραγωγός: Κατώγι Αβέρωφ
Ο ευτυχής συνδυασμός του Chardonnay με την ηπειρώτικη Ντεμπίνα, σε αναλογία 70/30, και η οινοποίηση σε βαρέλια δρυός και ακακίας δίνουν ένα αξιαγάπητο κρασί με αχνόχρυσο λαμπερό χρώμα και εξωστρεφή μύτη, όπου ξεχωρίζουν κίτρο, αχλάδι, ροδάκινο και βερίκοκο, σε διακριτικό φόντο βανίλιας. Ισορροπημένο και αρμονικό στόμα, με καλή δομή και όγκο, λεμονάτη οξύτητα και μακρύ τελείωμα.
Τιμή: περίπου 14,50€
Alchymiste 2024
Οίνος Λευκός Ξηρός Παραγωγός: Οινοποιείο Σκλάβος-Ζησιμάτος
Η βασική ετικέτα του «ανατρεπτικού» Κεφαλλονίτη Ευρυβιάδη Σκλάβου παντρεύει τον Ροδίτη, που αγοράζει από την ορεινή Αιγιαλεία, με τις ντόπιες ποικιλίες Ζακυνθινό, Τσαούσι, Μοσχατέλα και Βοστυλίδι. Χρυσαφένιο χρώμα και αρώματα κομπόστας αχλάδι, γλυκού βερίκοκο, εσπεριδοειδών, μόκας και φουντουκιών. Ευχάριστο στο στόμα, εύκολα προσεγγίσιμο, χωρίς αιχμές, με ευπρόσδεκτη οξύτητα, φρούτο και μέτρια διάρκεια στην επίγευση.
Τιμή: περίπου 10,50€
Rubini 2025 Imperator
Οίνος Ερυθρωπός Ημίξηρος Παραγωγός: Οινοποιητική Βοτσάς
Στην καρδιά της Πίνδου, δυτικά από το Μέτσοβο, οι αμπελώνες της Μονής Βοτσάς, που ιδρύθηκε στα χρόνια του Βυζαντίου, δίνουν το πρώτο ροζέ κρασί από την ποικιλία Βλάχικο. Λαμπερό σκούρο ρόδινο χρώμα. Αρώματα φραγκοστάφυλων, κερασιού και άγριας φράουλας, σε διακριτικό πιπεράτο φόντο. Αισθητή, αλλά όχι δυσάρεστη γλύκα στο στόμα, καλή οξύτητα, σχεδόν ανεπαίσθητες τανίνες, υπόσταση και διάρκεια.
Τιμή: περίπου 20€
Valonisa
Ποικιλιακός Οίνος Ερυθρωπός Ξηρός Παραγωγός: Οινοποιείο Pontiglio
Το μικρό Οινοποιείο Pontiglio στη Λευκίμμη της Κέρκυρας επενδύει στις παλιές ποικιλίες σταφυλιού του νησιού και τους αυτόριζους αμπελώνες του. Η ερυθρή ποικιλία Σκοπελίτικο, με βραχεία εκχύλιση, δίνει ένα βαθύχρωμο ροζέ κρασί σε τόνους σομόν. Αρώματα μούρων, φραγκοστάφυλων, καρύδας και λευκόσαρκου ροδάκινου. Λεπτό και ευέλικτο στο στόμα, με ευχάριστη ζωντάνια, ανεπαίσθητες τανίνες, φρούτο και καλή διάρκεια.
Τιμή: περίπου 13€
Αυγουστιάτης ροζέ Nature ’24
Οίνος Ερυθρωπός Ξηρός Ζάκυνθος ΠΓΕ Παραγωγός: Δημήτρης Κεφαλληνός
Αυγουστιάτης από βιολογικούς ορεινούς αμπελώνες της Ζακύνθου, οινοποίηση ήπιων παρεμβάσεων, γηγενείς ζύμες και ωρίμαση σε βαρέλι διαμορφώνουν την προσωπικότητα του απολαυστικού ροζέ. Χρώμα βαθύ τριανταφυλλί, πυκνή, ώριμη μύτη, σε τόνους ροδάκινου, μαρμε λάδας φράουλα, νυχτολούλουδου, γλυκού κίτρο, μαζί με γλυκά μπαχαρικά. Όγκος και υπόσταση στο στόμα, με εξισορροπητική οξύτητα, αχνές τανίνες, περίσσεια φρούτου, διάρκεια.
Τιμή: περίπου 17€
Liberté 2025
Ποικιλιακός Οίνος Ερυθρωπός Ξηρός Παραγωγός: Οινοποιείο Τζίμα
Με κορμό το Merlot και μικρή «βοήθεια» Cabernet Franc και λευκής Ντεμπίνας, που ζυμώνουν και ωριμάζουν σε αμφορείς και δρύινα βαρέλια, το καλό οινοποιείο της Άρτας δημιουργεί ένα εντυπωσιακό ροζέ φαγητού. Χαλκορόδινο χρώμα και πλούσια αρώματα κομπόστας ροδάκινου, γλυκού κεράσι, βύσσινο, γρεναδίνη, βότανα και κανέλα. Στιβαρό στόμα, με δύναμη, τονισμένη οξύτητα, πυκνό φρούτο, λεπτές τανίνες και διάρκεια.
Τιμή: περίπου 17€
Δείτε επίσης:
6 «κρασάτα» γλυκά που μοσχοβολούν καλοκαίρι
20 κρασιά με γυναικείο «άγγιγμα» που ξεχωρίσαμε
