Το banana split ήταν μία υπόσχεση εξόδου «όταν θα πάμε κάπου». Η ιστορία του πληθωρικού παγωτού που φτιαχνόταν για να μοιράζεται, χάθηκε στα τέλη του 20ου αιώνα και σήμερα επανέρχεται με νοσταλγία στην κλασική συνταγή του.
Για τους Boomers και τους GenX υπήρχε (κάποτε) μία υπόσχεση που ήταν πρόσκληση αλλά και αφορμή για έξοδο. «Όταν θα πάμε κάπου». Μια φράση ή καλή δικαιολογία για να βρεθούν σε μία καφετέρια με θέα στην περατζάδα της κεντρικής πλατείας ή της θάλασσας.
Η ματιά στον κατάλογο ήταν σχεδόν μηχανική. Άλλωστε, η επιλογή ήταν προκαθορισμένη για κάτι που δεν θα τρωγόταν βιαστικά. Κάπου εκεί, ανάμεσα στις πλαστικοποιημένες παρουσιάσεις του καταλόγου με τα οπτικοποιημένα παγωτά – που ήταν σερβιρισμένα σε κωνικά ψηλά, γυάλινα ποτήρια με τη κοντόχοντρη, στιβαρή βάση και το κυματιστό χείλος, τα φορτωμένα με σαντιγί, ρευστό σιρόπι σοκολάτας, σπασμένα αμύγδαλα, χάρτινες σημαιούλες και πλουμιστές κινέζικες ομπρελίτσες – υπήρχε το banana split, αλλιώτικα σερβιρισμένο.
Μία τραγανή μπανάνα καθαρισμένη και κομμένη κατά μήκος – εξού και το split, τρεις μπάλες παγωτού από τις δημοφιλείς γεύσεις: βανίλια, σοκολάτα, φράουλα, από πάνω σοκολατένιο λεπτόρρευστο σιρόπι, μία «γιρλάντα» αφράτης σαντιγί σε κάθε μπάλα ή στο κέντρο, και ένα γλασαρισμένο κόκκινο κεράσι (μαρασκίνο) με το κοτσάνι του, στην κορυφή. Και όλο αυτό το λιγωτικό υπερθέαμα ήταν σερβιρισμένο σε γυάλινο, μακρόστενο βάζο που θύμιζε γόνδολα.
Η ιστορία του banana split: Ποιος, πού, πότε και γιατί
Το banana split γεννήθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα στις Ηνωμένες Πολιτείες, σε μια εποχή που το παγωτό δεν ήταν αφορμή για έξοδο. Η επικρατέστερη εκδοχή αναφέρει τη δημιουργία του το 1904 στην πόλη Latrobe της Πενσυλβάνια, από έναν νεαρό μαθητευόμενο φαρμακοποιό, τον David Evans Strickler.
Την περίοδο εκείνη, τα φαρμακεία εκτός από φάρμακα, διέθεταν μηχανήματα που έφτιαχναν αναψυκτικά με ανθρακικό στη στιγμή (soda fountains) και τα σέρβιραν σε πάγκους μαζί με παγωτά και διάφορα άλλα επιδόρπια. Για τους νεαρούς ήταν τόποι συνάντησης για γνωριμίες, παρέες και φλερτ . Ο Strickler, θέλοντας να δημιουργήσει κάτι διαφορετικό και πιο εντυπωσιακό από τα συνηθισμένα «sundaes» όπως λέγονται τα παγωμένα επιδόρπια που αποτελούνταν από παγωτό με γλυκιά σάλτσα ή σιρόπι και άλλες γαρνιτούρες, χρησιμοποίησε τη μπανάνα που τότε θεωρούνταν σχετικά εξωτικό και ακριβό φρούτο.
Η ιδέα ήταν απλή αλλά ευφυής. Κόβοντας τη μπανάνα κατά μήκος, δημιούργησε φυσικό «πλαίσιο» για τρεις μπάλες παγωτού και τις συνόδευσε με διαφορετικά σιρόπια. Το αποτέλεσμα ήταν ένα γλυκό μεγαλύτερο, πιο θεαματικό και σαφώς πιο ακριβό από τα υπόλοιπα. Το banana split κόστιζε σχεδόν τα διπλάσια χρήματα από ένα απλό παγωτό, γεγονός που το τοποθέτησε εξαρχής στην κατηγορία της μικρής πολυτέλειας.
Γιατί όμως έγινε τόσο δημοφιλές;
Πρώτον, γιατί ήταν οπτικά εντυπωσιακό σε μια εποχή όπου η εικόνα του φαγητού άρχιζε να αποκτά σημασία. Δεύτερον, γιατί ήταν γενναιόδωρο καθώς αποτελούσε ένα γλυκό που συχνά μοιραζόταν. Και τρίτον, γιατί συνδύαζε πολλά σε ένα πιάτο, χωρίς να απαιτεί ιδιαίτερη γευστική εκπαίδευση.
Μέσα στις επόμενες δεκαετίες, το banana split εξαπλώθηκε σε ολόκληρη την Αμερική και καθιερώθηκε ως κλασικό dessert των δείπνων και των ζαχαροπλαστείων. Έκτοτε δεν εξελίχθηκε ουσιαστικά και δεν εκσυγχρονίστηκε. Αντίθετα, παρέμεινε σχεδόν αναλλοίωτο, γεγονός σπάνιο για γλυκό με τόσο μακρά ιστορία.
Όταν έφτασε στην Ευρώπη και αργότερα στην Ελλάδα, αποτέλεσε μία επιλογή εξόδου, μαζί με και άλλα retro sundaes όπως το Σικάγο, το Κασάτο, το καϊμάκι με βύσσινο και άλλα που έγραψαν τη δική τους ιστορία.
Η κλασική συνταγή banana split
Υλικά (για 1 μεγάλο ή 2 πιο συγκρατημένα άτομα)
- 1 ώριμη μπανάνα
- 1 μπάλα παγωτό βανίλια
- 1 μπάλα παγωτό σοκολάτα
- 1 μπάλα παγωτό φράουλα
- Σιρόπι σοκολάτας
- Σάλτσα φράουλας
- Σαντιγί
- 1 κερασάκι μαρασκίνο
Εκτέλεση
Καθαρίζουμε την μπανάνα και τη κόβουμε κατά μήκος στη μέση. Τη τοποθετούμε σε μακρόστενο πιάτο, με τα δύο κομμάτια να δημιουργούν χώρο στο κέντρο.
Βάζουμε τις τρεις μπάλες παγωτού στη σειρά. Περιχύνουμε κάθε μία με το αντίστοιχο σιρόπι και δεν ξεχνάμε πώς το banana split θέλει απόλυτη τάξη στο στήσιμο.
Ολοκληρώνουμε με σαντιγί και προσθέτουμε ένα κερασάκι στην κορυφή. Σερβίρουμε αμέσως.
Μια μικρή λεπτομέρεια που κάνει τη διαφορά
Το μυστικό δεν είναι να «αναβαθμίσουμε» το banana split, αλλά να σεβαστούμε τη θερμοκρασία του. Παγωτό μόλις βγει από την κατάψυξη και μπανάνα σε θερμοκρασία δωματίου. Εκεί ισορροπεί όλο το πιάτο.
Δείτε επίσης
Μπανάνα: 41 zero-waste ιδέες για να μην πετάξετε ποτέ ξανά τις ώριμες
Παγωτά των ’80s: Κλασικά, αγαπημένα και ποια βρίσκουμε σήμερα
