Στη Σύμη, ανήμερα των Ταξιαρχών, το μοναστήρι του Πανορμίτη γεμίζει προσκυνητές. Στη Μεγάλη Τράπεζα προσφέρεται το καθιερωμένο γεύμα, ενώ στην αυλή αναβιώνουν παλιά έθιμα. Μικρά σκουπάκια αφήνονται μπροστά στην εικόνα του Αρχαγγέλου Μιχαήλ και μπουκάλια με γράμματα, που έχουν ταξιδέψει στη θάλασσα, φτάνουν στο μοναστήρι. Ακόμη και το φαγητό έχει τη δική του ιστορία, με γεύσεις που έχουν καταγραφεί στην παράδοση του πανηγυριού.

Στη Σύμη για τον Πανορμίτη

Στις 8 Νοεμβρίου η Σύμη γιορτάζει τον Αρχάγγελο Μιχαήλ, γνωστό ως Πανορμίτη, προστάτη των ναυτικών και των σφουγγαράδων. Το μοναστήρι του βρίσκεται στη νοτιοδυτική πλευρά του νησιού, σε έναν προστατευμένο κόλπο, και κάθε χρόνο συγκεντρώνει χιλιάδες προσκυνητές από τα Δωδεκάνησα και την υπόλοιπη Ελλάδα.

Η γιορτή αρχίζει από την παραμονή, με τον εσπερινό και την αγρυπνία, ενώ ανήμερα πραγματοποιείται η λιτάνευση της εικόνας. Ακολουθεί το καθιερωμένο γεύμα αγάπης στη Μεγάλη Τράπεζα της μονής, μια συνήθεια που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του πανηγυριού.

Ο καφές με φρέσκο γάλα και το φαγητό του πανηγυριού

Σύμφωνα με το Aegean Cuisine, που καταγράφει τις γαστρονομικές παραδόσεις των νησιών του Αιγαίου, στο πανηγύρι του Πανορμίτη οι προσκυνητές πίνουν συμιώτικο καφέ, βρασμένο σε μεγάλα καζάνια μαζί με φρέσκο γάλα. Στη συνέχεια, στην τραπεζαρία του μοναστηριού προσφέρονται σούπα με κριθαράκι σε ζωμό κρέατος, ντομάτα και αυγολέμονο, γίδα βραστή, σαλάτες με ελιές, παστό ψάρι και ημίγλυκο ροδίτικο κρασί.

Τα μπουκάλια στη θάλασσα και τα σκουπάκια της αυλής

Από τα πιο γνωστά έθιμα του Πανορμίτη είναι τα τάματα που ταξιδεύουν στη θάλασσα. Πιστοί τοποθετούν μέσα σε μπουκάλια γράμματα, προσευχές, χρήματα ή μικρά αφιερώματα και τα αφήνουν στο νερό, πιστεύοντας ότι ο Αρχάγγελος θα τα οδηγήσει στο μοναστήρι. Όταν τα μπουκάλια εντοπίζονται από ψαράδες ή ναυτικούς, παραδίδονται στη μονή. Εφόσον υπάρχουν στοιχεία επικοινωνίας, οι αποστολείς ενημερώνονται ότι το τάμα τους έφτασε στον Πανορμίτη.

Εξίσου ιδιαίτερο είναι το έθιμο με τα μικρά σκουπάκια. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, ξεκίνησε από μια γυναίκα που αντιμετώπιζε δερματική πάθηση και έταξε στον Αρχάγγελο ότι, αν θεραπευόταν, θα πήγαινε να σκουπίσει την αυλή του μοναστηριού. Από τότε, προσκυνητές σκουπίζουν συμβολικά ένα μέρος της βοτσαλωτής αυλής, ενώ άλλοι αφήνουν το σκουπάκι τους ως τάμα μπροστά στην εικόνα.

Τα δύο έθιμα παραμένουν ζωντανά καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου και δεν περιορίζονται στην ημέρα της γιορτής.