Τρεις ημέρες χωρίς ρεύμα, χωρίς νερό και με άδεια ντουλάπια. Τι θα βάζαμε στο καρότσι του σούπερ μάρκετ αν έπρεπε να καλύψουμε τις ανάγκες μας σε τρόφιμα για 72 ώρες; Από εμφιαλωμένο νερό και κονσέρβες μέχρι φρέσκα φρούτα, καφέ και σοκολάτα, φτιάχνουμε το καλάθι δύο ενηλίκων με προϋπολογισμό 100 ευρώ.
Μια παρατεταμένη διακοπή ρεύματος, μια βλάβη στην υδροδότηση ή ένα έντονο καιρικό φαινόμενο αρκούν για να αλλάξουν την καθημερινότητα ενός νοικοκυριού. Η προετοιμασία για τέτοιες περιπτώσεις δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποθηκεύσουμε τεράστιες ποσότητες τροφίμων. Χρειάζεται να επιλέξουμε σωστά όσα θα αγοράσουμε, να υπολογίσουμε τις ποσότητες και να γνωρίζουμε τι μπορούμε να καταναλώσουμε χωρίς ψυγείο και χωρίς μαγείρεμα.
Για το παράδειγμά μας υποθέτουμε ότι στο σπίτι ζουν δύο ενήλικες, χωρίς ιδιαίτερες διατροφικές ανάγκες, και ότι δεν υπάρχει κανένα απόθεμα τροφίμων ή νερού.
Το καλάθι των 100 ευρώ για 72 ώρες
Πριν ξεκινήσουμε τις αγορές, χωρίζουμε τον προϋπολογισμό σε επτά κατηγορίες. Οι τιμές αποτελούν ενδεικτικούς στόχους δαπάνης, με βάση οικονομικές επιλογές και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας. Δεν πρόκειται για απόδειξη ολοκληρωμένης αγοράς από συγκεκριμένο κατάστημα.
- Εμφιαλωμένο νερό, 27 λίτρα: 5 €
- Κονσέρβες και έτοιμα γεύματα: 25 €
- Παξιμάδια, φρυγανιές, κράκερ: 9 €
- Ταχίνι, μέλι, ξηροί καρποί, μπάρες: 17 €
- Φρέσκα και αποξηραμένα φρούτα: 12 €
- Σοκολάτα, μπισκότα, καφές και σνακ: 12 €
- Είδη υγιεινής και βασικά αναλώσιμα: 16 €
Σύνολο: 96 €
Τα υπόλοιπα τέσσερα ευρώ τα κρατάμε ως μικρό περιθώριο για πιθανές διαφορές στις τιμές από κατάστημα σε κατάστημα ή για πιθανές ανατιμήσεις. Αν κάποιο προϊόν κοστίζει περισσότερο μπορούμε να προσαρμόσουμε τις προαιρετικές αγορές, χωρίς να περιορίσουμε το νερό και τα βασικά τρόφιμα.
Πρώτα το νερό: Πόσα λίτρα χρειαζόμαστε;
Χωρίς τρεχούμενο νερό το πρόβλημα είναι μεγάλο οπότε η σημαντικότερη αγορά είναι το εμφιαλωμένο. Για δύο ενήλικες υπολογίζουμε ως βάση 18 λίτρα για τρεις ημέρες, δηλαδή 3 λίτρα ανά άτομο ημερησίως για πόση και περιορισμένη προετοιμασία τροφίμων.
Επειδή, όμως, στο παράδειγμά μας δεν λειτουργεί καθόλου η υδροδότηση, αγοράζουμε τρεις εξάδες φιαλών του 1,5 λίτρου, συνολικά 27 λίτρα.
Η ποσότητα αυτή αφήνει ένα μικρό επιπλέον απόθεμα, αλλά δεν επαρκεί για όλες τις ανάγκες καθαριότητας και προσωπικής υγιεινής. Για αυτές θα χρειαστούμε περισσότερο νερό, ιδιαίτερα αν η διακοπή διαρκέσει περισσότερο ή επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες.
Στον ενδεικτικό προϋπολογισμό μας διαθέτουμε 5 ευρώ για το νερό.
Κονσέρβες και έτοιμα γεύματα: Τι επιλέγουμε;
Οι κονσέρβες είναι ιδιαίτερα πρακτικές όταν δεν λειτουργεί το ψυγείο, αρκεί να περιέχουν τρόφιμα που μπορούν να καταναλωθούν χωρίς μαγείρεμα.
Για δύο άτομα αγοράζουμε τέσσερις κονσέρβες ψαριού, όπως τόνο, σαρδέλες ή σκουμπρί, τέσσερις συσκευασίες με ήδη μαγειρεμένα όσπρια, δύο μικρές κονσέρβες καλαμπόκι ή λαχανικά και δύο οικονομικά έτοιμα γεύματα που διατηρούνται εκτός ψυγείου.
Τα ρεβίθια, οι φακές και τα φασόλια σε συσκευασία έτοιμη προς κατανάλωση είναι χρήσιμα, επειδή μπορούν να συνδυαστούν με παξιμάδια, ψάρι ή λαχανικά. Αντίστοιχα, τα ντολμαδάκια γιαλαντζί αποτελούν μια επιλογή που δεν απαιτεί ζέσταμα, εφόσον το επιτρέπει η συσκευασία.
Προσέχουμε ιδιαίτερα να μην αγοράσουμε προϊόντα που απαιτούν βράσιμο ή υποχρεωτική συντήρηση στο ψυγείο.
Επιλέγουμε μικρές συσκευασίες, ώστε να καταναλώνουμε το περιεχόμενό τους αμέσως μετά το άνοιγμα. Χωρίς ψυγείο, τα περισσεύματα ευπαθών τροφίμων δεν μπορούν να διατηρηθούν με ασφάλεια για το επόμενο γεύμα.
Για αυτή την κατηγορία προβλέπουμε 25 ευρώ.
Παξιμάδια, φρυγανιές και κράκερ αντί για ψωμί
Το ψωμί είναι από τα πρώτα τρόφιμα που σκεφτόμαστε, αλλά για ένα απόθεμα τριών ημερών τα παξιμάδια και οι φρυγανιές είναι πιο πρακτικά.
Αγοράζουμε δύο συσκευασίες κριθαρένια παξιμάδια των 400 γραμμαρίων, ένα πακέτο φρυγανιές και δύο συσκευασίες κράκερ ή κριτσίνια.
Μπορούμε να τα συνδυάσουμε με ταχίνι, μέλι, τόνο ή έτοιμα όσπρια και να έχουμε αρκετές διαφορετικές επιλογές για πρωινό και κύρια γεύματα.
Για τα αρτοσκευάσματα υπολογίζουμε 9 ευρώ.
Ταχίνι, ξηροί καρποί και τρόφιμα που χορταίνουν
Σε ένα καλάθι που προορίζεται για τρεις ημέρες χωρίς μαγείρεμα χρειάζονται και τρόφιμα με υψηλή ενεργειακή πυκνότητα.
Το ταχίνι και το φυστικοβούτυρο αποτελούν πρακτικές επιλογές, καθώς προσφέρουν λιπαρά και πρωτεΐνες και μπορούν να καταναλωθούν απευθείας.
Αγοράζουμε ένα βάζο ταχίνι ή φυστικοβούτυρο περίπου 300 έως 350 γραμμαρίων, ένα μικρό βάζο μέλι, 400 γραμμάρια ανάλατους ξηρούς καρπούς και έξι μπάρες δημητριακών.
Οι ξηροί καρποί είναι εύκολοι στη μεταφορά και δεν χρειάζονται προετοιμασία. Προτιμούμε ανάλατες επιλογές, ιδιαίτερα όταν θέλουμε να περιορίσουμε την περιττή κατανάλωση αλατιού.
Για την κατηγορία αυτή προβλέπουμε 17 ευρώ.
Μήλα, πορτοκάλια και μανταρίνια: Τα φρούτα που αντέχουν χωρίς ψυγείο
Ορισμένα φρούτα μπορούν να διατηρηθούν αρκετές ημέρες σε θερμοκρασία δωματίου, αρκεί να βρίσκονται σε καλή κατάσταση και να μην εκτίθενται σε ζέστη ή ήλιο.
Τα εσπεριδοειδή είναι ιδιαίτερα πρακτικά επειδή ξεφλουδίζονται εύκολα. Ωστόσο, χρειάζεται να έχουμε καθαρά χέρια και ασφαλές νερό για το πλύσιμο των φρούτων, ώστε να αποφεύγουμε τη μεταφορά ακαθαρσιών από τη φλούδα. Για δύο άτομα επιλέγουμε τέσσερα μήλα, τέσσερα πορτοκάλια και τέσσερα μανταρίνια.
Προσθέτουμε, επίσης, μια συσκευασία αποξηραμένα φρούτα, όπως σύκα, σταφίδες, δαμάσκηνα ή χουρμάδες. Διατηρούνται για μεγαλύτερο διάστημα και προσφέρουν μια εναλλακτική όταν τελειώσουν τα φρέσκα.
Για τα φρούτα προβλέπουμε 12 ευρώ.
Σοκολάτα, μπισκότα και καφές: Δεν αγοράζουμε μόνο τα απαραίτητα
Το γεγονός ότι προετοιμαζόμαστε για μια έκτακτη κατάσταση δεν σημαίνει ότι πρέπει να περιοριστούμε αποκλειστικά σε κονσέρβες και παξιμάδια. Οι μικρές αυτές αγορές προσφέρουν ποικιλία και μας επιτρέπουν να διατηρήσουμε κάποιες καθημερινές συνήθειες ακόμη και όταν οι συνθήκες στο σπίτι είναι διαφορετικές.
Στο καλάθι μπορούμε να προσθέσουμε δύο πλάκες σοκολάτας, ένα πακέτο μπισκότα, ένα αλμυρό σνακ και ένα μικρό βαζάκι στιγμιαίου καφέ.
Ο στιγμιαίος καφές μπορεί να παρασκευαστεί ακόμη και με κρύο νερό. Αν συνηθίζουμε να τον πίνουμε με γάλα, μπορούμε να επιλέξουμε μικρές ατομικές συσκευασίες γάλακτος μακράς διάρκειας, που διατηρούνται εκτός ψυγείου πριν ανοιχτούν.
Για αυτή την κατηγορία υπολογίζουμε 12 ευρώ.
Να αγοράσουμε και γκαζάκι για να ζεσταίνουμε νερό;
Αν δεν έχουμε ηλεκτρικό ρεύμα, η δυνατότητα να ζεστάνουμε νερό μπορεί να μας δώσει περισσότερες επιλογές για φαγητό. Ένα φορητό καμινέτο, με κατάλληλο φιαλίδιο καυσίμου και μεταλλικό σκεύος, επιτρέπει την παρασκευή απλών γευμάτων, εφόσον διαθέτουμε ασφαλή εξωτερικό χώρο για τη χρήση του.
Χρειάζεται όμως ιδιαίτερη προσοχή. Τα συνηθισμένα γκαζάκια κάμπινγκ δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται μέσα στο σπίτι, σε γκαράζ ή άλλους κλειστούς χώρους, λόγω του κινδύνου πυρκαγιάς και δηλητηρίασης από μονοξείδιο του άνθρακα.
Αν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε με ασφάλεια μια τέτοια συσκευή, έχουμε τη δυνατότητα να προσθέσουμε κουσκούς, στιγμιαίες σούπες ή πουρέ πατάτας σε νιφάδες. Θα χρειαστούμε, βέβαια, επιπλέον νερό για την παρασκευή τους.
Το κόστος του καμινέτου και των καυσίμων δεν περιλαμβάνεται στα 100 ευρώ. Ακόμη και αν διαθέτουμε τέτοιο εξοπλισμό, το βασικό καλάθι πρέπει να μας καλύπτει χωρίς να χρειάζεται να μαγειρέψουμε.
Τι άλλο αγοράζουμε όταν δεν έχουμε νερό και ρεύμα;
Οι προμήθειες δεν περιορίζονται στα τρόφιμα. Αν δεν λειτουργεί η βρύση, πρέπει να μειώσουμε όσο μπορούμε την ανάγκη πλυσίματος σκευών και να φροντίσουμε τη βασική υγιεινή.
Αγοράζουμε χαρτί κουζίνας, χαρτί υγείας, υγρά μαντηλάκια, αντισηπτικό χεριών, σακούλες απορριμμάτων και οικονομικά πιάτα, ποτήρια και μαχαιροπίρουνα μιας χρήσης.
Προσθέτουμε ένα χειροκίνητο ανοιχτήρι κονσερβών, αν δεν υπάρχει ήδη στο σπίτι.
Για τα συγκεκριμένα αναλώσιμα προβλέπουμε 16 ευρώ.
Ξεχωριστά από το καλάθι των 100 ευρώ, είναι σημαντικό να έχουμε φακό, εφεδρικές μπαταρίες, φορτισμένο power bank, βασικό φαρμακείο και τα απαραίτητα προσωπικά φάρμακα.
Τι προσέχουμε πριν αποθηκεύσουμε τις προμήθειες;
Τα τρόφιμα πρέπει να φυλάσσονται σε δροσερό και στεγνό σημείο, μακριά από τον ήλιο και πηγές θερμότητας. Ελέγχουμε τις ημερομηνίες λήξης και τις οδηγίες συντήρησης, ιδιαίτερα στα έτοιμα γεύματα.
Δεν καταναλώνουμε τρόφιμα από φουσκωμένες ή ύποπτες κονσέρβες. Επίσης, δεν αφήνουμε ανοιγμένες συσκευασίες με ευπαθή τρόφιμα σε θερμοκρασία δωματίου για να τις χρησιμοποιήσουμε την επόμενη ημέρα.
Αν δεν υπάρχει τρεχούμενο νερό, προσέχουμε ιδιαίτερα την υγιεινή των χεριών και χρησιμοποιούμε ασφαλές νερό όπου απαιτείται. Τα υγρά μαντηλάκια και το αντισηπτικό είναι χρήσιμα, αλλά δεν υποκαθιστούν πλήρως το πλύσιμο με σαπούνι και νερό.
Χρειάζεται να ξοδέψουμε 100 ευρώ κάθε φορά;
Όχι. Τα 100 ευρώ αφορούν ένα ενδεικτικό αρχικό καλάθι για δύο άτομα που ξεκινούν χωρίς κανένα απόθεμα τροφίμων ή βασικών αναλωσίμων. Αν έχουμε ήδη στο σπίτι κονσέρβες, παξιμάδια, ξηρούς καρπούς ή είδη υγιεινής, το ποσό που θα χρειαστεί να δαπανήσουμε είναι μικρότερο.
Το σημαντικό είναι να ανανεώνουμε σταδιακά τις προμήθειες, καταναλώνοντας τα προϊόντα πριν λήξουν και αντικαθιστώντας όσα χρησιμοποιούμε. Τα φρέσκα φρούτα χρειάζονται συχνότερη ανανέωση, ενώ οι κονσέρβες και τα συσκευασμένα τρόφιμα μπορούν να παραμείνουν για μεγαλύτερο διάστημα στο ντουλάπι, σύμφωνα με τις οδηγίες τους.
Έτσι, το καλάθι των 72 ωρών δεν αποτελεί μια έκτακτη δαπάνη που επαναλαμβάνουμε από την αρχή. Γίνεται μέρος της συνηθισμένης οργάνωσης του σπιτιού, με τρόφιμα που μπορούμε να καταναλώσουμε και στην καθημερινότητά μας.
