Σήμερα, το Σαββατιανό παραμένει η κυρίαρχη ποικιλία, ωστόσο τα διαφορετικά terroirs και οι ποικίλες τεχνικές οινοποίησης και ωρίμασης, που χρησιμοποιούνται πλέον στην παραγωγή, δημιουργούν ένα εντυπωσιακό «μωσαϊκό».
Η ιστορία του Σαββατιανού, του κατ’ εξοχήν σταφυλιού της Αττικής, έχει ειπωθεί πολλές φορές τα τελευταία χρόνια. Η σχεδόν αποκλειστική του σχέση με τη Ρετσίνα, η πορεία του από τη δόξα στην απαξίωση και η πρόσφατη, ομολογουμένως αξιοπρόσεκτη, αναγέννησή του έχουν αποτελέσει αντικείμενο πολλών δημοσιευμάτων και ερευνών. Καθόλου άδικα. Πραγματικά, μια νέα και τολμηρή γενιά οινοποιών απέδειξε εμπράκτως ότι το Σαββατιανό, ως σταφύλι, έχει πολύ περισσότερες δυνατότητες από να μετατρέπεται σε φτηνό κρασί για τις αθηναϊκές ταβέρνες. Μελετήθηκαν πλέον συστηματικά -ή τουλάχιστον αρκετά συστηματικά- υποπεριοχές, εδάφη, τεχνικές οινοποίησης και ωρίμασης, ζυμομύκητες και ένα σωρό άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν τον χαρακτήρα των κρασιών.
Ως αποτέλεσμα όλων αυτών προέκυψε μια εντυπωσιακή ποικιλία διαφορετικών, εμφιαλωμένων Σαββατιανών, από τους 40, μπορεί και παραπάνω, οινοποιούς της Αττικής, που καλύπτουν κάθε πιθανή, ενίοτε και απίθανη, έκφραση της ποικιλίας. Το εύρος τους εκτείνεται από τις καλοφτιαγμένες Ρετσίνες «νέας γενιάς», μέχρι τα αφρώδη Pet Nat, και από τα φρέσκα, καθημερινά κρασιά, μέχρι cuvées υψηλών αξιώσεων. Επομένως, μπορούν να καλύψουν σχεδόν κάθε στιγμή και κάθε ανάγκη για συνδυασμό με φαγητό και σε αυτό θα σταθούμε λίγο παραπάνω. Άλλωστε, αυτή είναι και η ιδέα της επιλογής των ετικετών που ακολουθούν.
Το Σαββατιανό, κατά τη γνώμη μου, στις περισσότερες εκδοχές του είναι ένα γαστρονομικό κρασί, φτιαγμένο για να κολακεύει και όχι να ανταγωνίζεται το φαγητό. Η διακριτική, κατά κανόνα, αρωματική του παρουσία και η μεστή, αλλά καθόλου επιθετική γεύση του συνηγορούν σε αυτό. Για παράδειγμα, ένα ψητό ψάρι, με τη λεπτή γεύση του, θα βρει ιδανικό σύντροφο σε ένα φινετσάτο, φρέσκο Σαββατιανό, ενώ θα «ταλαιπωρηθεί» δίπλα σε μια έντονα αρωματική ποικιλία. Όπως και ένα πιο λιπαρό ψάρι ή ένα μαγειρεμένο με λευκή σάλτσα θα «δέσει» εξαιρετικά με μια διακριτικά «βαρελάτη» εκδοχή του Σαββατιανού. Για να μη μιλήσουμε για τη σχεδόν ερωτική σχέση της ποικιλίας, στις φρέσκες εκφράσεις της, με τις πίτες και ιδιαίτερα τις χορτόπιτες, αλλά και τις πράσινες σαλάτες. Οι πιο «γεμάτες» εκδοχές της πάλι, όσες ωρίμασαν για μεγάλο διάστημα στις οινολάσπες ή οινοποιήθηκαν με την τεχνική του skin contact, στέκονται άνετα δίπλα σε χοιρινό κρέας με λευκές σάλτσες ή αντίστοιχες μακαρονάδες. Περιμένοντας το φαγητό θα μας συντροφεύσει ένα ζωηρό, αφρώδες Pet Nat, ενώ θα κλείσουμε το γεύμα μας με ένα λιαστό κρασί, πάντα από Σαββατιανό σταφύλι. Οι προτάσεις πολλές, οι επιλογές δικές σας.
Σαββατιανό: Οι 20 ετικέτες
Savatiano Papagiannis
Αττική ΠΓΕ Αγροτεμπορική
Συνεχίζοντας μια ιστορία 120 χρόνων στα Μεσόγεια, η οικογένεια Παπαγιάννη προτείνει ένα Σαββατιανό που ισορροπεί ανάμεσα στην εξέλιξη και την παράδοση. Λαμπερό, χρυσο- κίτρινο χρώμα. Ζωηρά, ευχάριστα αρώματα λεμονιού, κίτρου, βερίκοκου, καρύδας και φρεσκοκομμένου άχυρου. Στο στόμα κερδίζει φίλους με τη μαλακή και ισορροπημένη παρουσία, την ανάλαφρη δομή του και την ικανοποιητική διάρκεια στο τελείωμα.
Τιμή: περίπου 10€
Savatiano Wild Ferment 2024
Αττική ΠΓΕ Οίνοι Cecrops
Ο οινολόγος Χρήστος Γκίκας συνδυάζει παραδοσιακές καλλιεργητικές μεθόδους με σύγχρονη οινοποιητική προσέγγιση και γηγενείς ζύμες, δημιουργώντας ένα Σαββατιανό με φωτεινό χρυσό χρώμα. Στη μύτη ξεδιπλώνονται αρώματα γλυκού λεμονιού, ώριμου αχλαδιού, μήλου και φρέσκων αμυγδάλων, με διακριτικό ορυκτό υπόβαθρο. Κομψό και ισορροπημένο στο στόμα, με ικανό φρούτο, ζωντάνια και μακρύ τελείωμα.
Τιμή: περίπου 13,50€
Savatiano 2023
Αττική ΠΓΕ Άωτον
Ο νυχτερινός τρύγος, οι γηγενείς ζύμες, η εκχύλιση με τα στέμφυλα και η δεκάμηνη παραμονή στις λεπτές οινολάσπες, υπό τη φροντίδα του οινολόγου Σωτήρη Γκίνη, δίνουν ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον κρασί. Το χρώμα του κινείται ανάμεσα στο παλιό χρυσό και το πορτοκαλί, ενώ στη μύτη αναπτύσσονται σύνθετα αρώματα γλυκού πορτοκαλιού, ροδάκινου, ώριμου μήλου και καφέ, με μια διακριτική νότα petrol. Πλούσιο και πυκνό στο στόμα, με όγκο, δύναμη, θερμή αίσθηση, διακριτικές τανίνες, ώριμο φρούτο και μακρύ τελείωμα.
Τιμή: περίπου 15€
Savatiano Old Vines 2023
Αττική ΠΓΕ Ι. Ασκητόγλου
Ένα Σαββατιανό από παλιά, ξερικά αμπέλια των Μεσογείων, με χαμηλή στρεμματική απόδοση και ιδιαίτερο χαρακτήρα. Το χρώμα του κινείται σε λεμονοκίτρινους τόνους, ενώ η διακριτική μύτη αποκαλύπτει αρώματα αγιοκλήματος, λεμονανθών, αχλαδιού, βερίκοκου και λάιμ, με μια ελαφριά βοτανική αύρα. Γεμάτο και πλούσιο στο στόμα, με λιπαρή υφή και ήπια οξύτητα, αφήνει τη δύναμη και τον όγκο να κυριαρχήσουν. Επίμονο τελείωμα, με θερμή αίσθηση.
Τιμή: περίπου 12€
Savatiano Premium 2025
Α. Δάβαρης
Ένα Σαββατιανό από το Κορωπί που ξεχωρίζει για την ενδιαφέρουσα προσωπικότητά του και την εξαιρετική σχέση ποιότητας και τιμής. Ο πρώιμος τρύγος και η προζυμωτική εκχύλιση δίνουν ένα κρασί με λαμπερό, ξανθοκίτρινο χρώμα και εκφραστικά αρώματα λεμονανθών, κίτρου, αχλαδιού και βερίκοκου. Στο στόμα βρίσκεται το δυνατό του σημείο, με όγκο, ισορροπία, ζωντάνια και πλούσιο φρούτο, που συνοδεύονται από ευχάριστη διάρκεια.
Τιμή: περίπου 5€
Savvatiano 2025
Αττική ΠΓΕ Αν. Φράγκου
Μια μοντέρνα εκδοχή του Σαββατιανού, προερχόμενη από έναν και μόνο αμπελώνα στα Σπάτα. Λαμπερό, χρυσοξανθό χρώμα με διακριτικές πρασινωπές ανταύγειες. Η εκφραστική μύτη αναδεικνύει αρώματα γύρης λουλουδιών, ξύσματος λεμονιού, μάνγκο και πεπονιού, σε ένα ευχάριστο βοτανικό φόντο μαντζουράνας και θυμαριού. Ευγενικό και ισορροπημένο στο στόμα, με μετρημένη οξύτητα που χαρίζει δροσιά και ένα ευχάριστο, λεμονάτο τελείωμα.
Τιμή: περίπου 11€
Santovato
Πλαγιές Κιθαιρώνα ΠΓΕ Γκίκας
Από τους αμπελώνες του Κιθαιρώνα, σε υψόμετρο 400 μέτρων, αυτό το Σαββατιανό αυθόρμητης ζύμωσης προσφέρει μια στιβαρή και γεμάτη εκδοχή της ποικιλίας. Λαμπερό, χρυσοξανθό χρώμα και αρώματα μήλου, αχλαδιού και λεμονιού, που πλαισιώνονται από νότες φρεσκοκομμένου γρασιδιού και άχυρου. Πλούσιο στο στόμα, με ισορροπημένη δομή, όγκο και δύναμη, που συνδυάζονται με ικανοποιητική οξύτητα. Επίμονο τελείωμα.
Τιμή: περίπου 13€
Σαββατιανό Barrel Fermented ’25
Αττική ΠΓΕ Κτήμα Γ. Κοκοτού
Μια ενδιαφέρουσα εκδοχή του Σαββατιανού από τους αμπελώνες της Βόρειας Αττικής, που ζύμωσε σε βαρέλια ακακίας και παρέμεινε για πέντε μήνες στις λεπτές οινολάσπες του. Αχυρόξανθο χρώμα με πρασινωπές ανταύγειες. Στη μύτη, τα ιδιαίτερα αρώματα του βαρελιού ακακίας συναντούν λεμονανθούς, γλυκολέμονο, αχλάδι, βερίκοκο και κερήθρα. Ελκυστικό και γεμάτο στο στόμα, με όγκο, νεύρο, φρούτο και διάρκεια, ισορροπεί ανάμεσα στη φινέτσα και τη δύναμη.
Τιμή: περίπου 12€
Savatiano 2025
Αττική ΠΓΕ Λιέπουρης
Από τους ιδιόκτητους αμπελώνες χαμηλής στρεμματικής απόδοσης και το ιδιαίτερο terroir της Κερατέας, ο Δημήτρης Λιέπουρης δημιουργεί ένα πραγματικά ενδιαφέρον Σαββατιανό. Λαμπερό, λεμονοπράσινο χρώμα και φινετσάτη μύτη, που κινείται ανάμεσα στα εσπεριδοειδή και τα κίτρινα φρούτα, με μια διακριτική νότα χαμομηλιού. Στο ισορροπημένο και γεμάτο στόμα, η λεμονάτη οξύτητα χαρίζει ζωντάνια, φρεσκάδα και ένα δροσερό τελείωμα.
Τιμή: περίπου 10€
Κλέφτες 2025
Αττική ΠΓΕ Μάρκου
Μια τολμηρή οινοποίηση από βιολογικούς αμπελώνες, σε περιβάλλον διοξειδίου του άνθρακα και χωρίς προσθήκη θειωδών. Λαμπερό, χρυσοξανθό χρώμα και εκδηλωτική μύτη, με αρώματα γλυκού πορτοκαλιού, περγαμόντου και λεμονιού, που πλαισιώνονται από νότες λευκών λουλουδιών και κίτρινων φρούτων. Καλοδομημένο και ισορροπημένο στο στόμα, με νεύρο, όγκο και πυκνό αρωματικό χαρακτήρα. Επίμονο τελείωμα.
Τιμή: περίπου 13€
Savatiano ’23
Αττική ΠΓΕ Ζεγγίνης
Ένα Σαββατιανό που εκφράζει τον χαρακτήρα του βορειοανατολικού τμήματος της Αττικής. Από τους ιδιόκτητους αμπελώνες της οικογένειας Ζεγγίνη στον Ραμνούντα, στην ευρύτερη περιοχή του Μαραθώνα, προκύπτει ένα κρασί με λαμπερό, χρυσαφένιο χρώμα και λεπτά αρώματα εσπεριδοειδών και λουλουδιών. Μαλακό και καλά ισορροπημένο στο στόμα, συνδυάζει τη λεπτότητα με την υπόσταση, με τη φινέτσα να έχει τον πρώτο λόγο.
Τιμή: περίπου 10€
Σαββατιανό Multi-Vintage
Αττική ΠΓΕ Στροφιλιά
Μια καινοτόμα προσέγγιση από το οινοποιείο της Αναβύσσου, όπου δύο διαφορετικές σοδειές, του 2025 και του 2024, συναντιούνται σε ένα προσεγμένο χαρμάνι. Η δεύτερη μάλιστα έχει περάσει από βαρέλι ακακίας, προσθέτοντας επιπλέον πολυπλοκότητα. Λεμονοπράσινο χρώμα και σύνθετη μύτη, με αρώματα εσπεριδοειδών, ροδάκινου, μελιού, βοτάνων και βανίλιας. Ισορροπημένο στο στόμα, χωρίς αιχμές, με υπόσταση, πολυπλοκότητα, φρούτο, ζωντάνια και διάρκεια.
Τιμή: περίπου 11€
Arte Divino ’21
Αττική ΠΓΕ Οίνοι Τσούρης
Από τους ιδιόκτητους αμπελώνες της οικογένειας Τσούρη στα Σπάτα, αυτός ο συνδυασμός Σαββατιανού και Ασύρτικου φέρνει έναν αέρα από τα παλιά. Βαθύ χρυσαφένιο χρώμα και σύνθετο αρωματικό μπουκέτο, με νότες νεραντζιού, κίτρου, μαρμελάδας μήλου, κομπόστας ροδάκινου, μελιού και ψημένων ξηρών καρπών. Στο στόμα εμφανίζει μεσαίο προς πλούσιο όγκο, καλή δομή, ήπια οξύτητα και ώριμο φρούτο, με ευχάριστη διάρκεια.
Τιμή: περίπου 15€
Αθανασιάδη
Οίνος Λευκός Ξηρός Οινοποιείο Χαρλαύτη
Ένα κρασί με μακρά ιστορία, που στη σημερινή του εκδοχή βασίζεται στον συνδυασμό Ροδίτη και Σαββατιανού. Ξεκίνησε ως King Minos και αργότερα ως King, αποτελώντας μία από τις cult ετικέτες της δεκαετίας του ’80. Κιτρινόξανθο χρώμα και αρώματα κίτρινων λουλουδιών, φρέσκων φρούτων και βοτάνων. Αρμονικό, χαριτωμένο και ευκολόπιοτο στο στόμα, με ευχάριστη φρεσκάδα και καλή διάρκεια.
Τιμή: περίπου 8,50€
Σαββατιανό από Βαρέλι ’24
Μαρκόπουλο ΠΓΕ Παπαγιαννάκου
Παλιοί αμπελώνες χαμηλής στρεμματικής απόδοσης, πρώιμος τρύγος, κρυοεκχύλιση, εκχύλιση με τα στέμφυλα και ζύμωση σε νέα γαλλικά δρύινα βαρέλια συνθέτουν ένα εντυπωσιακό Σαββατιανό. Λαμπερό, χρυσό χρώμα και σύνθετη μύτη, όπου τα αρώματα κίτρινων φρούτων και εσπεριδοειδών συναντούν διακριτικές νύξεις μελιού και δρυός. Γεμάτο και αρμονικό στο στόμα, με δομή, βάθος, ανεπαίσθητες τανίνες και διακριτική αλλά αισθητή οξύτητα. Πολύ επίμονο τελείωμα.
Τιμή: περίπου 14,50€
Σαββατιανό 2025
Πλαγιές Κιθαιρώνα ΠΓΕ Οινοποιείο Σώκος
Ένα καθαρό και καλοφτιαγμένο Σαββατιανό νέας γενιάς, από τους ημιορεινούς αμπελώνες στις πλαγιές του Κιθαιρώνα, με αξιοπρόσεκτη προσωπικότητα και ιδιαίτερα ελκυστική τιμή. Λαμπερό, αχυρόξανθο χρώμα με πρασινωπές πινελιές. Η εκδηλωτική μύτη, ασυνήθιστη για τα δεδομένα της ποικιλίας, κινείται ανάμεσα σε αρώματα αχλαδιού, μήλου, εσπεριδοειδών και μπανάνας. Ευχάριστο και ισορροπημένο στο στόμα, εύκολα προσεγγίσιμο, με δροσιστική οξύτητα, φρούτο και καλή διάρκεια.
Τιμή: περίπου 6,50€
Pet Nat
Οίνος Λευκός Ξηρός Αφρώδης Μυλωνάς
Μια επιτυχημένη προσπάθεια να αναδειχθούν οι δυνατότητες του Σαββατιανού στην κατηγορία των αφρωδών Pet Nat. Λεμονοκίτρινο χρώμα και πλούσιος αφρισμός, με λεπτές φυσαλίδες που διατηρούνται για αρκετή ώρα. Στη μύτη αναδύονται ανθικά αρώματα, με διακριτικές νύξεις εσπεριδοειδών, μάνγκο και μπριός. Ζωηρό και χαριτωμένο στο στόμα, με γαργαλιστική οξύτητα, κρεμώδη υφή και μακριά, φρουτώδη επίγευση.
Τιμή: περίπου 19€
Savatiano Fine Lees 2024
Αττική ΠΓΕ Οινοποιείο Νικολού
Ο οινολόγος Βασίλειος Νικολού προτείνει μια διαφορετική εκδοχή του Σαββατιανού, με δωδεκάμηνη παραμονή στις λεπτές οινολάσπες και ένα σύντομο πέρασμα από δρύινο βαρέλι. Βαθύ χρυσαφένιο χρώμα και ώριμη, σύνθετη μύτη, με αρώματα ξερών λουλουδιών, γλυκού βερίκοκου, κομπόστας μήλου, κανέλας και τάρτας λεμονιού. Γεμάτο και ισορροπημένο στο στόμα, με αρμονική συνύπαρξη όγκου και οξύτητας, ώριμο φρούτο, λεπτές τανίνες και μακρύ τελείωμα.
Τιμή: περίπου 11,50€
Retsina Origins
Ρετσίνα Μαρκοπούλου Παπαγιαννάκος
Μια Ρετσίνα αποκλειστικά από Σαββατιανό, με ξεκάθαρες αναφορές στην παράδοση, χωρίς όμως να κουβαλά τις αδυναμίες παλαιότερων εκδοχών της κατηγορίας. Κρυστάλλινο, λαμπερό, κιτρινόξανθο χρώμα. Στη μύτη, τα αρώματα του ρετσινιού βρίσκονται σε πρώτο πλάνο, με νότες μαστίχας, λιβανιού, πευκοβελόνων και δεντρολίβανου, που δένουν αρμονικά με τα εσπεριδοειδή και τα λευκόσαρκα φρούτα. Γεμάτο και χορταστικό στο στόμα, με ζωηρή οξύτητα, φρούτο και μακρύ τελείωμα, που συμπληρώνεται από πικάντικες νύξεις.
Τιμή: περίπου 14,50€
Σαββατιανό
Στερεά Ελλάδα ΠΓΕ Ρωξάνη Μάτσα
Ένα γοητευτικό Σαββατιανό με λαμπερό, αχυρόξανθο χρώμα, που διατηρεί ακόμη πρασινωπές ανταύγειες. Η φρέσκια μύτη αναδεικνύει αρώματα γιασεμιού, λεμονιού και περγαμόντου, σε ένα διακριτικό βοτανικό φόντο. Καλοδομημένο και στιβαρό στο στόμα, ισορροπεί εξαιρετικά ανάμεσα στη δύναμη, το νεύρο και το φρούτο, παρουσιάζοντας αξιοπρόσεκτη πολυπλοκότητα και διάρκεια.
Τιμή: περίπου 12,50€
