Μια ηλεκτρική ρακλετιέρα στη μέση του τραπεζιού, πιατέλες με τυριά, λεπτοκομμένο μοσχάρι, σολομό, λαχανικά και φρούτα, και έξι φίλοι που φτιάχνουν τους δικούς τους συνδυασμούς. Το ρακλέτ είναι ένας διαφορετικός τρόπος να οργανώσουμε ένα κάλεσμα στο σπίτι, χωρίς να χρειάζεται να ετοιμάσουμε ένα ολόκληρο μενού.

Τι είναι το ρακλέτ και γιατί αξίζει να το δοκιμάσουμε

Το ρακλέτ (raclette) προέρχεται από την Ελβετία και συγκεκριμένα από το καντόνι Βαλέ, με το όνομά του να έχει ρίζες από το γαλλικό ρήμα racler, που σημαίνει ξύνω. Παραδοσιακά, ένα μεγάλο κομμάτι τυριού θερμαινόταν κοντά στη φωτιά και η λιωμένη επιφάνειά του ξυνόταν με ειδικό εργαλείο, ώστε να πέσει πάνω σε βραστές πατάτες. Το πιάτο συνοδευόταν από αγγουράκια και κρεμμυδάκια τουρσί.

Σήμερα, η οικιακή εκδοχή του έχει εξελιχθεί σε έναν ιδιαίτερα ευχάριστο τρόπο να μοιραζόμαστε το φαγητό. Με μια ηλεκτρική ρακλετιέρα μπορούμε να ψήνουμε διάφορα υλικά και να λιώνουμε τυριά απευθείας στο τραπέζι, ενώ οι καλεσμένοι συμμετέχουν σε όλη τη διαδικασία.

Η διαφορά από ένα συνηθισμένο δείπνο είναι ότι δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο πιάτο που σερβίρεται σε όλους. Ο καθένας αποφασίζει τι θα φάει, πώς θα το συνδυάσει και πότε θα ετοιμάσει την επόμενη μερίδα του.

Τι είναι η ρακλετιέρα και πόσο κοστίζει

Η σύγχρονη οικιακή ρακλετιέρα είναι μια ηλεκτρική επιτραπέζια συσκευή με δύο επίπεδα. Στο επάνω μέρος διαθέτει πλάκα ψησίματος, αντικολλητική ή πέτρινη, ενώ στο κάτω μέρος τοποθετούνται μικρά ατομικά τηγανάκια για να λιώνουμε το τυρί.

Ανάλογα με το μοντέλο, μπορούμε να ψήσουμε στην επάνω επιφάνεια λεπτές φέτες κρέατος, ψάρι, γαρίδες, λαχανικά ή φρούτα. Στα μικρά τηγανάκια βάζουμε τυρί, σκέτο ή μαζί με ήδη μαγειρεμένα υλικά, και περιμένουμε να λιώσει.

Οι τιμές διαφέρουν ανάλογα με τη χωρητικότητα, την ισχύ και τα υλικά κατασκευής. Ενδεικτικά, μια απλή συσκευή μπορεί να κοστίζει περίπου 40 έως 70 ευρώ, ενώ τα μεγαλύτερα μοντέλα για έξι έως οκτώ άτομα συνήθως κινούνται περίπου στα 60 έως 120 ευρώ. Υπάρχουν και ακριβότερες επιλογές, με φυσική πέτρα ή περισσότερες λειτουργίες.

Για ένα τραπέζι έξι φίλων, προτιμάμε μια συσκευή με τουλάχιστον έξι ατομικά τηγανάκια, ρυθμιζόμενο θερμοστάτη και αφαιρούμενη πλάκα για ευκολότερο καθάρισμα.

Πώς οργανώνουμε το τραπέζι

Τοποθετούμε τη ρακλετιέρα στο κέντρο, ώστε να έχουν όλοι πρόσβαση, και μοιράζουμε γύρω της μικρές πιατέλες με τα υλικά. Δεν χρειάζεται να στριμώξουμε τα πάντα σε μία μεγάλη επιφάνεια. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ξύλινες σανίδες, μπολ και πιατέλες διαφορετικού μεγέθους.

Φροντίζουμε να έχουμε ετοιμάσει τις πατάτες, να έχουμε πλύνει και κόψει τα λαχανικά και να έχουμε μοιράσει τα τυριά σε φέτες. Τα ωμά κρέατα και ψάρια παραμένουν στο ψυγείο μέχρι να χρειαστούν και τα βγάζουμε σταδιακά, σε μικρές ποσότητες.

Καλό είναι να υπάρχουν ξεχωριστές λαβίδες για τα ωμά υλικά, καθώς και μικρές σπάτουλες κατάλληλες για τα αντικολλητικά τηγανάκια. Επίσης, ελέγχουμε ότι το καλώδιο δεν περνά από σημεία όπου μπορεί κάποιος να το τραβήξει και ότι η συσκευή βρίσκεται πάνω σε σταθερή, θερμοανθεκτική επιφάνεια.

Ποια τυριά λιώνουν καλύτερα στη ρακλετιέρα

Το τυρί είναι ο πρωταγωνιστής του ρακλέτ και η επιλογή του επηρεάζει σημαντικά το αποτέλεσμα. Το αυθεντικό τυρί raclette έχει σχεδιαστεί γι’ αυτήν ακριβώς τη χρήση. Λιώνει ομοιόμορφα, αποκτά κρεμώδη υφή και έχει χαρακτηριστική, πλούσια γεύση. Αν δεν το βρούμε, υπάρχουν αρκετές εναλλακτικές.

Η γραβιέρα, ιδιαίτερα μια σχετικά νεαρή και όχι υπερβολικά σκληρή, είναι μια καλή ελληνική επιλογή. Το τσένταρ, το γκούντα, το κασέρι και το έμενταλ λιώνουν όμορφα και ταιριάζουν με πατάτες, μανιτάρια και αλλαντικά.

Το μετσοβόνε δίνει μια ενδιαφέρουσα καπνιστή διάσταση, ιδιαίτερα πλάι στο μοσχάρι και τα μανιτάρια. Επίσης, μπορούμε να δοκιμάσουμε μοτσαρέλα χαμηλής υγρασίας, μπρι ή καμαμπέρ χωρίς την εξωτερική τους κρούστα, αν θέλουμε διαφορετικές υφές.

Δεν χρειάζεται να αγοράσουμε πολλά τυριά. Τρεις ή τέσσερις επιλογές, με διαφορετική ένταση και χαρακτήρα, είναι αρκετές.

Τι βάζουμε γύρω από τη ρακλετιέρα

Οι παραδοσιακές βραστές πατάτες, κατά προτίμηση μικρές και με τη φλούδα τους, είναι σχεδόν απαραίτητες. Από εκεί και πέρα, μπορούμε να κινηθούμε πολύ πιο ελεύθερα.

Κρέας και ψάρι: Λεπτές φέτες μοσχαριού από φιλέτο ή κόντρα, μικρά κομμάτια φρέσκου σολομού, καθαρισμένες γαρίδες, λεπτοκομμένο χοιρινό ή κοτόπουλο. Προσούτο, σαλάμι αέρος και άλλα αλλαντικά που καταναλώνονται χωρίς επιπλέον ψήσιμο συμπληρώνουν τις επιλογές.

Λαχανικά: Μανιτάρια, πιπεριές, κολοκυθάκια, μελιτζάνες, κρεμμύδια, ντοματίνια, σπαράγγια, μπρόκολο και κουνουπίδι. Τα πιο σκληρά λαχανικά τα ζεματίζουμε ή τα ψήνουμε ελαφρώς από πριν.

Φρούτα: Ο ανανάς είναι εξαιρετικός στην πλάκα, καθώς με το ψήσιμο αποκτά πιο έντονη γλυκύτητα και ελαφρώς καραμελωμένη επιφάνεια. Το αχλάδι και το μήλο συνδυάζονται με ήπια και κρεμώδη τυριά, ενώ το κυδώνι προσφέρει μια ενδιαφέρουσα χειμωνιάτικη επιλογή. Επειδή είναι σκληρό, το ψήνουμε ή το ποσάρουμε προηγουμένως και το κόβουμε σε λεπτές φέτες.

Συνοδευτικά: Αγγουράκια τουρσί, κρεμμυδάκια τουρσί, κάππαρη, μουστάρδα, chutney κρεμμυδιού, καρύδια, μέλι, φρέσκα μυρωδικά και καλό ψωμί. Τα όξινα συνοδευτικά ισορροπούν την πλούσια γεύση των λιωμένων τυριών.

Οι συνδυασμοί που αξίζει να δοκιμάσουμε

Ο κλασικός ελβετικός συνδυασμός περιλαμβάνει βραστή πατάτα, λιωμένο raclette, φρεσκοτριμμένο πιπέρι και αγγουράκι τουρσί. Ωστόσο, δεν υπάρχουν αυστηροί κανόνες. Μπορούμε να ξεκινήσουμε με μερικές ιδέες και στη συνέχεια να αυτοσχεδιάσουμε.

Για κάτι πιο πλούσιο, ψήνουμε λεπτές φέτες μοσχαριού με μανιτάρια και προσθέτουμε λιωμένο μετσοβόνε. Ο σολομός ταιριάζει με λίγο λεμόνι και φρέσκο άνηθο, ενώ οι γαρίδες μπορούν να συνδυαστούν με ήπιο τυρί και ψητές πιπεριές.

Ο ανανάς με καπνιστό τυρί και προσούτο είναι ένας συνδυασμός που ισορροπεί ανάμεσα στο γλυκό και το αλμυρό. Αντίστοιχα, το ψημένο κυδώνι με μπρι και καρύδια δίνει ένα αποτέλεσμα που θυμίζει ζεστό χειμωνιάτικο ορεκτικό.

Για τους λάτρεις των λαχανικών, μανιτάρια, καραμελωμένα κρεμμύδια και γραβιέρα είναι μια ιδιαίτερα νόστιμη επιλογή. Επίσης, μπορούμε επίσης να δοκιμάσουμε κολοκυθάκια με τυρί κρέμα και θυμάρι ή μπρόκολο με τσένταρ.

Πόσα υλικά χρειαζόμαστε για έξι άτομα

Για ένα τραπέζι έξι ενηλίκων, μπορούμε να υπολογίσουμε περίπου 1,2 κιλό τυριά συνολικά, 1 έως 1,2 κιλά μικρές πατάτες και 1 έως 1,5 κιλό λαχανικά και φρούτα.

Αν θέλουμε να συμπεριλάβουμε κρέας και ψάρι, μπορούμε να αγοράσουμε περίπου 400 γραμμάρια μοσχάρι, 400 γραμμάρια σολομό και 300 γραμμάρια γαρίδες, μειώνοντας ανάλογα τις ποσότητες των υπόλοιπων συνοδευτικών. Προσθέτουμε δύο ή τρία μικρά μπολ με τουρσιά, σάλτσες και ξηρούς καρπούς.

Οι ποσότητες είναι ενδεικτικές και προσαρμόζονται ανάλογα με το αν το ρακλέτ αποτελεί το κύριο γεύμα ή μέρος ενός μεγαλύτερου τραπεζιού.

Τι πρέπει να προσέξουμε στο ψήσιμο

Η επάνω πλάκα της ρακλετιέρας δεν έχει πάντα την ίδια ισχύ με μια κανονική ψηστιέρα. Γι’ αυτό κόβουμε τα υλικά σε μικρά, λεπτά κομμάτια και αποφεύγουμε να γεμίζουμε υπερβολικά την επιφάνεια.

Το ωμό κρέας, τα ψάρια και τα θαλασσινά χρειάζονται προσεκτικό χειρισμό και επαρκές ψήσιμο. Για το κοτόπουλο και τα υπόλοιπα πουλερικά απαιτείται εσωτερική θερμοκρασία 74°C, ενώ για το ψάρι 63°C. Για ολόκληρα κομμάτια μοσχαριού η συνιστώμενη ελάχιστη θερμοκρασία είναι 63°C με τρίλεπτη ανάπαυση. Χρησιμοποιούμε θερμόμετρο τροφίμων όπου χρειάζεται και δεν βασιζόμαστε αποκλειστικά στο χρώμα.

Αν η συσκευή δεν μπορεί να ψήσει αξιόπιστα τα ωμά υλικά, μπορούμε να τα μαγειρέψουμε προηγουμένως στην κουζίνα και να χρησιμοποιήσουμε τη ρακλετιέρα για το τελικό ζέσταμα και τους συνδυασμούς.

Το ουμάμι που δημιουργείται όσο περνά η ώρα

Το πιο ενδιαφέρον με το ρακλέτ είναι ότι κανείς δεν χρειάζεται να συμφωνήσει με τις επιλογές του άλλου. Άλλος θα συνδυάσει μοσχάρι με μανιτάρια και καπνιστό τυρί, κάποιος άλλος θα δοκιμάσει σολομό με λαχανικά, ενώ οι πιο τολμηροί θα βάλουν ανανά ή κυδώνι πάνω στο λιωμένο τυρί.

Καθώς περνά η ώρα, στην επάνω πλάκα ψήνονται διαφορετικά υλικά. Τα αρώματα μπλέκονται, οι επιφάνειες ροδίζουν και η γεύση γίνεται πιο σύνθετη. Το κρέας, τα μανιτάρια και τα ώριμα τυριά είναι τρόφιμα πλούσια σε ενώσεις που συμβάλλουν στο ουμάμι, ενώ το ψήσιμο προσθέτει επιπλέον αρώματα χάρη στις αντιδράσεις Maillard.

Έτσι, χωρίς να υπάρχει μία συγκεκριμένη συνταγή, προκύπτουν διαρκώς καινούργιοι συνδυασμοί. Αρκεί να διατηρούμε την πλάκα καθαρή από καμένα υπολείμματα και να αποφεύγουμε την επαφή ωμών και μαγειρεμένων τροφίμων.

Τι πίνουμε με το ρακλέτ

Τα λευκά κρασιά με καλή οξύτητα ταιριάζουν ιδιαίτερα με τα λιωμένα τυριά. Ένα Ασύρτικο, ένα ξηρό Μοσχοφίλερο ή ένα Sauvignon Blanc μπορούν να συνοδεύσουν διαφορετικούς συνδυασμούς.

Αν στο τραπέζι κυριαρχούν τα κρέατα και τα καπνιστά τυριά, μπορούμε να επιλέξουμε ένα ελαφρύ κόκκινο κρασί. Μια lager ή μια pilsner είναι επίσης ευχάριστες επιλογές, ενώ το ανθρακούχο νερό με λεμόνι ταιριάζει με την πλούσια γεύση του τυριού.

Ένα τραπέζι που δεν χρειάζεται οικοδεσπότη στην κουζίνα

Το ρακλέτ έχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα σε σχέση με τα συνηθισμένα καλέσματα. Όλη η προετοιμασία μπορεί να γίνει πριν φτάσουν οι φίλοι μας και κανείς δεν χρειάζεται να σηκώνεται συνεχώς για να ελέγχει τον φούρνο ή να ολοκληρώνει τα πιάτα.

Οι καλεσμένοι συμμετέχουν, δοκιμάζουν, ανταλλάσσουν ιδέες και στο τέλος καταλήγουν να δοκιμάζουν ο ένας τον συνδυασμό του άλλου. Κάποιοι θα επιμείνουν στις κλασικές επιλογές και άλλοι θα ανακαλύψουν ότι το κυδώνι με λιωμένο τυρί είναι πολύ πιο νόστιμο απ’ όσο περίμεναν.

Και το καλύτερο; Στο τέλος της βραδιάς δεν θα υπάρχει μία συνταγή που πέτυχε, αλλά πολλές μικρές γευστικές ανακαλύψεις που έγιναν γύρω από το ίδιο τραπέζι.