Η ανάγνωση των συστατικών στις συσκευασίες των τροφίμων συχνά προκαλεί ανησυχία στους καταναλωτές, καθώς τα πρόσθετα «Ε», ακολουθούμενα από τριψήφιους αριθμούς, συνδέονται λανθασμένα στο μυαλό πολλών με επικίνδυνα χημικά και τεχνητές ουσίες.
Στην πραγματικότητα, η κωδικοποίηση αυτή δημιουργήθηκε για να απλουστεύσει την ενημέρωση του κοινού και να διευκολύνει το εμπόριο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διασφαλίζοντας ότι κάθε πρόσθετο αναγνωρίζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις χώρες.
Τι είναι τα πρόσθετα «Ε»
Πριν ένα πρόσθετο αποκτήσει το δικό του «Ε», υποβάλλεται σε πολυετείς, εξαιρετικά αυστηρούς εργαστηριακούς ελέγχους από την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA), η οποία εγγυάται ότι η χρήση του στις επιτρεπόμενες ποσότητες είναι απόλυτα ασφαλής για την ανθρώπινη υγεία.
Τα πρόσθετα τροφίμων είναι φυσικές ή συνθετικές ουσίες που ενσωματώνονται στα προϊόντα κατά τη διαδικασία παραγωγής τους για συγκεκριμένους τεχνολογικούς σκοπούς, όπως η παράταση της διάρκειας ζωής τους, η βελτίωση της υφής και η διατήρηση της ελκυστικής τους εμφάνισης.
Πολλά από αυτά τα στοιχεία προέρχονται απευθείας από τη φύση. Για παράδειγμα, το Ε300 είναι η απλή βιταμίνη C, το Ε160a είναι η βήτα-καροτίνη που συναντάμε στα καρότα και το Ε440 είναι η πηκτίνη των φρούτων.

Οι κατηγορίες τους
Για την καλύτερη οργάνωσή τους, τα πρόσθετα χωρίζονται σε συγκεκριμένες κατηγορίες ανάλογα με τον αριθμό τους:
- Ε100 έως Ε199 (Χρωστικές): Ουσίες που δίνουν ή ενισχύουν το χρώμα των τροφίμων.
- Ε200 έως Ε299 (Συντηρητικά): Συστατικά που εμποδίζουν την ανάπτυξη μικροβίων και προστατεύουν από την αλλοίωση.
- Ε300 έως Ε399 (Αντιοξειδωτικά): Εμποδίζουν την οξείδωση, όπως το τάγγισμα των λιπαρών ή το μαύρισμα των κομμένων φρούτων.
- Ε400 έως Ε499 (Γαλακτωματοποιητές & Πυκνωτικά): Βοηθούν στη σωστή ανάμειξη των υλικών και βελτιώνουν την τελική υφή.
- Ε500 και άνω (Ρυθμιστές οξύτητας, Ενισχυτικά γεύσης & Γλυκαντικά): Περιλαμβάνουν από απλή μαγειρική σόδα (Ε500) μέχρι υποκατάστατα ζάχαρης.
Η Αποδεκτή Ημερήσια Δόση
Για να διασφαλιστεί η υγεία των καταναλωτών, η EFSA ορίζει για κάθε πρόσθετο την Αποδεκτή Ημερήσια Δόση (ΑΗΔ). Πρόκειται για τη μέγιστη ποσότητα ενός «Ε» που μπορούμε να καταναλώνουμε κάθε μέρα, σε όλη μας τη ζωή, χωρίς κανένα ρίσκο για την υγεία μας. Η ΑΗΔ υπολογίζεται με βάση το σωματικό βάρος και περιλαμβάνει τεράστια περιθώρια ασφαλείας, γεγονός που κάνει τη διατροφική υπέρβασή της σχεδόν αδύνατη με μια κανονική και ισορροπημένη διατροφή.

Τι πρέπει να προσέχουμε;
Αν και όλα τα «Ε» είναι εγκεκριμένα και ασφαλή, υπάρχουν τρία απλά πράγματα που αξίζει να έχουμε κατά νου:
Αλλεργίες και ευαισθησίες: Κάποια πρόσθετα μπορεί να ενοχλήσουν συγκεκριμένους ανθρώπους. Για παράδειγμα, τα θειώδη (από το Ε220 έως το Ε228), που υπάρχουν συχνά στα αποξηραμένα φρούτα και στο κρασί, μπορεί να πειράξουν όσους έχουν άσθμα.
Παιδιά και υπερκινητικότητα: Ορισμένες τεχνητές χρωστικές (αυτές που δίνουν έντονο χρώμα σε γλυκά ή αναψυκτικά) μπορεί να προκαλέσουν παραπάνω εκνευρισμό ή νευρικότητα στα παιδιά. Για αυτόν τον λόγο, αν ένα προϊόν τις περιέχει, το γράφει υποχρεωτικά πάνω η συσκευασία.
Η ποιότητα του φαγητού: Όταν ένα τρόφιμο έχει μια τεράστια λίστα με «Ε», συνήθως σημαίνει ότι είναι πολύ βιομηχανοποιημένο. Ακόμα κι αν είναι 100% ασφαλές, αυτό το φαγητό δεν έχει να μας προσφέρει πολλές βιταμίνες, ενώ συνήθως είναι γεμάτο με πολύ αλάτι, ζάχαρη και βλαβερά λιπαρά.
Με απλά λόγια, δεν φοβόμαστε τα «Ε» για την ασφάλειά μας, αλλά προσπαθούμε να επιλέγουμε όσο το δυνατόν πιο φρέσκες και φυσικές τροφές για να τρεφόμαστε καλύτερα.
Εν ολίγοις, τα πρόσθετα με την ένδειξη «Ε» δεν αποτελούν απειλή, αλλά το αποτέλεσμα αυστηρών ελέγχων. Αντί να αποφεύγουμε τις συσκευασίες που τα περιέχουν, είναι προτιμότερο να εστιάζουμε σε μια ισορροπημένη διατροφή βασισμένη σε φρέσκα, ολόκληρα τρόφιμα, χρησιμοποιώντας τις ετικέτες ως ένα χρήσιμο εργαλείο ενημέρωσης και όχι ως πηγή αδικαιολόγητου άγχους.