Υπάρχουν μεζέδες που κουβαλούν μέσα τους ολόκληρη την ιστορία της ελληνικής ακτής. Λίγο ψωμί, ένα πιάτο με ντομάτα, δυνατή αλμύρα από τη θάλασσα και ένα ποτήρι ούζο αρκούν για να εμφανιστεί στο τραπέζι η τσιροσαλάτα. Για κάποιους είναι γνώριμη γεύση παιδικών καλοκαιριών και παλιών ουζερί. Για άλλους, ένας σχεδόν ξεχασμένος μεζές που δύσκολα συναντάμε πια εκτός παραθαλάσσιων περιοχών.
Η τσιροσαλάτα ανήκει στην παραδοσιακή τεχνική των παστών και της συντήρησης των ψαριών. Έντονη, αλμυρή και βαθιά θαλασσινή, φτιάχνεται από σκουμπρί το οποίο φιλετάρεται ή σερβίρεται ψιλοκομμένο ως μεζές για το ούζο ή το τσίπουρο.
Δείτε επίσης
Ρεγγοσαλάτα όπως στα παλιά ουζερί: Πώς φτιάχνουμε τον μερακλίδικο μεζέ με καπνιστή ρέγγα
Τι είναι η τσιροσαλάτα
Η λέξη τσίρος, προέρχεται από την ομώνυμη μεσαιωνική ελληνική λέξη τσίρος, η οποία με τη σειρά της ανάγεται στην ελληνιστική κοινή κηρίς ή κιρρίς. Αναφέρεται στο λιαστό ή παστό σκουμπρί, ενώ μεταφορικά χρησιμοποιείται για να περιγράψει έναν πολύ ισχνό/αδύνατο άνθρωπο. Επίσης, σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας «τσίρος» λέγεται όχι μόνο για το σκουμπρί αλλά και τα μικρά, παστά ή λιαστά ψάρια που διατηρούνται στο αλάτι.
Η τσιροσαλάτα γεννήθηκε μέσα από την ανάγκη συντήρησης της τροφής. Σε νησιά και παραθαλάσσιες περιοχές, το πάστωμα ήταν ένας από τους βασικότερους τρόπους για να διατηρούνται τα ψάρια για μεγάλο χρονικό διάστημα. Όπως συμβαίνει με όλα τα αλίπαστα, έτσι δημιουργήθηκαν δεκάδες μικροί θαλασσινοί μεζέδες που μπορούσαν να μπουν γρήγορα στο τραπέζι χωρίς μαγείρεμα. Ανάλογα με την περιοχή και τη σπιτική συνταγή, η υφή της μπορεί να είναι πιο στεγνή και χοντροκομμένη και συνδυάζεται με καυτερή πιπεριά ή πιο ήπια με χόρτα, πατάτα ή απλώς ψωμί.
Πώς φτιάχνεται η τσιροσαλάτα με σκουμπρί και πατάτα
Η βασική διαδικασία ξεκινά από το ξαρμύρισμα των ψαριών. Τα παστά φιλέτα μένουν για λίγη ώρα σε νερό ώστε να φύγει μέρος της αλμύρας τους χωρίς όμως να χαθεί εντελώς η έντονη γεύση που χαρακτηρίζει τον μεζέ. Στη συνέχεια, αφού αφαιρεθούν το δέρμα και τα κόκαλα, ψιλοκόβονται ή λιώνουν. Αρτύζονται με εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, χυμό από φρέσκο λεμόνι. Από εκεί και πέρα είναι θέμα γούστου και συνδυασμών. Ταιριάζει πολύ με σκόρδο, πιπέρι, ξίδι, κρεμμύδι, καυτερή πιπεριά, μαϊντανό, άνηθο κτλ.
Πώς τρώγεται
Η τσιροσαλάτα σερβίρεται σχεδόν πάντα ως μεζές σε ποικιλία. Ταιριάζει με χωριάτικο ψωμί, παξιμάδι, ντομάτα, αγγούρι, φρέσκο κρεμμύδι, ελιές. Παραδοσιακά συνοδεύει ούζο ή τσίπουρο, καθώς η αλμυρή και λιπαρή της γεύση «στέκεται» απέναντι στα δυνατά αποστάγματα.
Διαβάστε επίσης
Σαρδέλα Καλλονής ή παπαλίνα: Τα μυστικά που την κάνουν μοναδική (+συνταγή)
Γαρίδες, καραβίδες, καβούρια, αστακοί: Οδηγός για καθάρισμα και σωστό μαγείρεμα
