Στο Cantina Academy Round table, που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου ο βουλευτής Ηλείας του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής ανέδειξε τα εμπόδια στην ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα και πρότεινε επενδύσεις στο νερό, στις οργανωμένες αλυσίδες αξίας και στη γνώση.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο Μιχάλης Κατρίνης το 40% του κάμπου της Ηλείας δεν καλλιεργείται, συνδέοντας το συγκεκριμένο ζήτημα με τα συσσωρευμένα προβλήματα του παρελθόντος και με το έλλειμμα στρατηγικού σχεδιασμού από την πολιτεία. «Η Ηλεία διαθέτει εύφορη γη, ποιοτικά προϊόντα, ανθρώπους με γνώση και επιχειρήσεις που μπορούν να σταθούν στις διεθνείς αγορές», τονίζει. Αυτό που της λείπει, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ένα συνεκτικό σχέδιο που θα συνδέσει αυτά τα πλεονεκτήματα με μεγαλύτερη αξία για τον παραγωγό και περισσότερες ευκαιρίες για την περιοχή.

Στην τοποθέτησή του παρουσίασε την προοπτική ενός τόπου που μπορεί να εξελιχθεί σε πρωτοπόρο αγροδιατροφικό κέντρο της Μεσογείου. Έθεσε ως προϋποθέσεις την αποδοτική χρήση φυσικών πόρων, την ισχυρή μεταποίηση και τη διεθνή αναγνωρισιμότητα, συνδέοντας αυτή την προσπάθεια με το brand name της Αρχαίας Ολυμπίας.

Τα τέσσερα εμπόδια στην παραγωγή

Απαντώντας σε ερώτηση της Νανάς Δαρειώτη, ο κ. Κατρίνης αναγνώρισε τις αξιόλογες προσπάθειες που έχουν γίνει στην Ηλεία, σε προϊόντα όπως η φράουλα, τα κηπευτικά, το ελαιόλαδο και τα εσπεριδοειδή, αλλά και στη μεταποίηση. Εντόπισε, ωστόσο, τέσσερα βασικά εμπόδια που περιορίζουν την ανάπτυξη.

Το πρώτο είναι η αβεβαιότητα. Το κόστος της ενέργειας, η πρόσβαση στο νερό και στη χρηματοδότηση, η διαθεσιμότητα εργαζομένων, αλλά και ο χρόνος έγκρισης επενδυτικών σχεδίων, καταβολής ενισχύσεων και αποζημιώσεων δυσκολεύουν, όπως σημείωσε, τον προγραμματισμό του παραγωγού.

Το δεύτερο είναι ο κατακερματισμός. Ένας μεμονωμένος αγρότης δεν μπορεί εύκολα να καλύψει μόνος του τις ανάγκες τυποποίησης, ψύξης, αποθήκευσης, εμπορίας και αξιοποίησης των υποπροϊόντων. Ο κ. Κατρίνης αναφέρθηκε στις αποτυχημένες συλλογικές προσπάθειες του παρελθόντος, αλλά και στα παραδείγματα ομάδων παραγωγών στη φράουλα και στα κηπευτικά που δείχνουν τις δυνατότητες της συνεργασίας.

Τρίτο εμπόδιο αποτελεί η απόσταση ανάμεσα στην παραγωγή και στην αγορά. Όπως υποστήριξε, το ζητούμενο δεν είναι μόνο να αυξηθεί ο όγκος των παραγόμενων προϊόντων ή να αυξηθούν οι εξαγωγές. Είναι η αξία που μένει στην περιοχή, στον τοπικό παραγωγό και το πόσο η αξία αυτή κεφαλαιοποιείται και ενισχύεται μέσα από αυτή τη σύνδεση.

Τέλος, επισήμανε ότι πραγματοποιούνται επενδύσεις σε εγκαταστάσεις και εξοπλισμό χωρίς επαρκή σύνδεση με την παραγωγή και την αγορά. Οι μεταποιητικές εγκαταστάσεις και τα συσκευαστήρια χρειάζονται, κατά την τοποθέτησή του, διασφαλισμένη, συμφωνημένη ποιότητα, σταθερή πρώτη ύλη, επαρκείς ποσότητες και πρόσβαση σε εμπορικά δίκτυα, ώστε η επένδυση να επιστρέφει υπεραξία στον παραγωγό.

«Η Ηλεία θα μπορούσε το 2040 να μετεξελιχθεί σε έναν πρωτοπόρο αγροδιατροφικό τόπο της Μεσογείου»

Στο ερώτημα πώς θα σχεδίαζε την Ηλεία του 2040, ο κ. Κατρίνης τάχθηκε υπέρ της διατήρησης της παραγωγικής της ταυτότητας. Η αλλαγή που πρότεινε αφορά τον τρόπο επιλογής, παραγωγής και διάθεσης αυτών των προϊόντων. Ως αφετηρία έθεσε τη δημιουργία ενός κλιματολογικού και εδαφολογικού χάρτη της Ηλείας, με εξέταση της πρόσβασης στο νερό και στην ενέργεια, καθώς και αν υπάρχουν κίνδυνοι ξηρασίας, πλημμύρας και καύσωνα, καθώς και της οικονομικής βιωσιμότητας των καλλιεργειών.

Σε αυτή τη βάση θα μπορούσαν να αποφασιστούν αλλαγές ποικιλιών, εκσυγχρονισμός καλλιεργητικών πρακτικών ή σταδιακή αναδιάρθρωση. Τόνισε, όμως, ότι οι παρεμβάσεις πρέπει να εντάσσονται σε σχέδιο με γεωπονική στήριξη, επαρκή χρηματοδότηση και πιλοτικές εφαρμογές.

Ως στόχο περιέγραψε τη μεγαλύτερη καθαρή αξία ανά στρέμμα και ανά κυβικό μέτρο νερού, με διατήρηση της ποιότητας και της γονιμότητας του εδάφους.

Τρεις επενδυτικές προτεραιότητες

Πρώτη προτεραιότητα ανέφερε πώς αποτελεί η ασφάλεια του νερού. Αναφερόμενος στα φράγματα του Αλφειού και του Πηνειού, υπογράμμισε την ανάγκη εκσυγχρονισμού των αρδευτικών δικτύων της Ηλείας, μελέτης της επάρκειας των υδάτων και αντιμετώπισης της σπατάλης που συνδέεται με παρωχημένες υποδομές. Συνέδεσε επίσης τη λειτουργία των αντλιοστασίων με το ενεργειακό κόστος της παραγωγής, ενώ αναφέρθηκε στις ενεργειακές κοινότητες ως εργαλείο ενεργειακής στήριξης.

Δεύτερη προτεραιότητα είναι οι οργανωμένες αλυσίδες αξίας, που μπορούν να προσφέρουν στον παραγωγό χαμηλότερο κόστος, καλύτερη τιμή πώλησης και έγκαιρες πληρωμές. Στο πλαίσιο αυτό, υποστήριξε την ενίσχυση των συνεργατικών σχημάτων με περισσότερα ουσιαστικά κίνητρα, πέρα από τα φορολογικά, και τη σύνδεσή τους με εμπορικά δίκτυα. Τρίτη προτεραιότητα είναι η επένδυση στη γνώση και στους ανθρώπους. «Στην Ηλεία να γίνει —και αυτή είναι μια πρόταση προς τον υπουργό— ένα αγροδιατροφικό κέντρο καινοτομίας. Μέσα από αυτό θα μπορούσαμε να έχουμε συνεργασία με ερευνητικά ινστιτούτα, με τον ΓΕΩΤ.Ε.Ε., και τα πανεπιστήμια», είπε.

Το κέντρο θα μπορούσε να υποστηρίζει επιδεικτικούς αγρούς, δοκιμές ανθεκτικών ποικιλιών, συμβουλευτική και εφαρμογές έξυπνης γεωργίας, ακόμη και σε μικρές καλλιέργειες. Παράλληλα, έθεσε την ανάγκη ενός σχεδίου εγκατάστασης νέων αγροτών, με κίνητρα, χρηματοδότηση, καθοδήγηση, κατάρτιση, εκπαίδευση και συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα.

Ο κ. Κατρίνης αναγνώρισε ότι οι ευθύνες για τις αδυναμίες του αγροτικού τομέα είναι διαχρονικές, υποστηρίζοντας ωστόσο ότι η ταχύτητα των εξελίξεων καθιστά αναγκαία μια σαφέστερη στρατηγική κατεύθυνση από την πολιτεία.

Η ατομική προσπάθεια, όπως σημείωσε, χρειάζεται να συναντά τη συλλογική οργάνωση και τη διοικητική υποστήριξη. Για την Ηλεία, συνέδεσε αυτή την κατεύθυνση με την αξιοποίηση της εύφορης γης, την επιστροφή μεγαλύτερης αξίας στην τοπική οικονομία και τη δημιουργία ευκαιριών για νέους ανθρώπους στην ύπαιθρο.