Ο Γιάννης Δεκόλης, Πρόεδρος της Ένωσης Μετακινούμενων Κτηνοτρόφων Ηπείρου, μίλησε για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η μετακινούμενη κτηνοτροφία, τη σημασία των ντόπιων φυλών και τον ρόλο που διαδραματίζουν οι κτηνοτρόφοι στη διατήρηση της βιοποικιλότητας και του φυσικού τοπίου της Ηπείρου, κατά την τοποθέτησή του στο 5o Cantina Academy με κεντρικό θέμα: «Ήπειρος: Οι ρίζες και το μέλλον της αυθεντικότητας», το οποίο διοργανώνεται από το Πρώτο Θέμα και το Cantina στα Ιωάννινα, την Τρίτη 23 Ιουνίου 2026.
Η μετακινούμενη κτηνοτροφία είναι κομμάτι της ταυτότητας της Ηπείρου
Όπως ανέφερε, η οικογένειά του ασχολείται με την κτηνοτροφία εδώ και περισσότερα από εκατό χρόνια, ενώ σήμερα συνεχίζει την παράδοση μαζί με τη νεότερη γενιά. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η επιλογή διατήρησης των ντόπιων φυλών δεν αποτελεί μόνο παραγωγική απόφαση, αλλά και στάση απέναντι στην τοπική κληρονομιά.
«Έχουμε ντόπια φυλή γιατί την αγαπάμε και θέλουμε να κρατήσουμε αυτά που βρήκαμε από τους προηγούμενους».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η εκτατική κτηνοτροφία συμβάλλει καθοριστικά στη διατήρηση της βιοποικιλότητας, της πανίδας και της ισορροπίας των ορεινών οικοσυστημάτων.
Ο κ. Δεκόλης στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της θερινής μετακίνησης των κοπαδιών στα βουνά, εξηγώντας ότι η παρουσία των ζώων δεν ωφελεί μόνο την παραγωγή αλλά και το ίδιο το φυσικό περιβάλλον. Όπως είπε, η βόσκηση συμβάλλει στη διατήρηση της βλάστησης, στην ανανέωση των βοσκοτόπων και στη φυσική λίπανση του εδάφους.
Οι άνθρωποι χάνονται μαζί με τις ντόπιες φυλές
Ο Γιάννης Δεκόλης εξέφρασε την ανησυχία του για τη συρρίκνωση της παραδοσιακής κτηνοτροφίας και την εγκατάλειψη των ντόπιων φυλών, σημειώνοντας ότι η αντικατάστασή τους από πιο παραγωγικές εισαγόμενες φυλές οδηγεί σταδιακά στην απώλεια γνώσεων και πρακτικών που μεταφέρονταν από γενιά σε γενιά.
Όπως ανέφερε, οι κλειστές εκτροφές εξαρτώνται ολοένα και περισσότερο από εισαγόμενες ζωοτροφές, ενώ παράλληλα μειώνεται η αξιοποίηση των τοπικών φυσικών πόρων.
«Λυπάμαι που χάνονται οι ντόπιες φυλές. Λυπάμαι που κάθε μέρα βλέπω να έρχονται οι νταλίκες με ζωοτροφές από το εξωτερικό».
Η γνώση πρέπει να επιστρέψει στο χωράφι
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σύνδεση της επιστημονικής γνώσης με την καθημερινή πρακτική της παραγωγής. Όπως υποστήριξε, τα πανεπιστήμια και οι ερευνητικοί φορείς θα πρέπει να βρίσκονται πιο κοντά στους παραγωγούς και να συνεργάζονται μαζί τους στο πεδίο.
«Το πανεπιστήμιο πρέπει να έρθει στη μονάδα και στο χωράφι».
Κατά τον ίδιο, η γνώση που συσσωρεύτηκε επί δεκαετίες στην ελληνική ύπαιθρο κινδυνεύει να χαθεί μαζί με τους ανθρώπους που την κατέχουν.
Οι νέοι χρειάζονται συνθήκες ζωής, όχι μόνο επιδοτήσεις
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο Γιάννης Δεκόλης υποστήριξε ότι η παραμονή των νέων στην ύπαιθρο δεν εξαρτάται μόνο από την οικονομική στήριξη, αλλά και από τη δημιουργία συνθηκών που θα τους επιτρέψουν να χτίσουν τη ζωή τους στον τόπο τους.
Όπως είπε, οι νέοι κτηνοτρόφοι χρειάζονται υποδομές, ποιότητα ζωής και δυνατότητες ανάπτυξης, ώστε να μπορούν να παραμείνουν στα ορεινά χωριά και να συνεχίσουν την παραγωγική δραστηριότητα.
«Για να μείνει ο νέος στο βουνό θέλει πολιτισμό, δρόμο, φως και τη δυνατότητα να ζήσει εκεί».
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο Γιάννης Δεκόλης απηύθυνε έκκληση για την άμεση προώθηση δύο παρεμβάσεων που, όπως υποστήριξε, θα καθορίσουν το μέλλον της ελληνικής κτηνοτροφίας και ιδιαίτερα της εκτατικής κτηνοτροφίας.
Όπως ανέφερε, απαραίτητη προϋπόθεση είναι αφενός η πλήρης καταγραφή του ζωικού κεφαλαίου μέσω των ενδοστομαχικών βόλων και αφετέρου η ολοκλήρωση των διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης, ώστε οι κτηνοτρόφοι να γνωρίζουν με σαφήνεια τους διαθέσιμους βοσκότοπους και τις δυνατότητες αξιοποίησής τους.
«Το αύριο της Ελλάδας στον αγροτικό τομέα θέλει δύο πράγματα: ενδοστομαχικούς βόλους στα ζώα και σχέδια βόσκησης».
Σύμφωνα με τον ίδιο, χωρίς σαφές πλαίσιο διαχείρισης των βοσκοτόπων, οι νέοι άνθρωποι που επιθυμούν να επενδύσουν στην κτηνοτροφία δυσκολεύονται να σχεδιάσουν το μέλλον τους και να αναπτύξουν βιώσιμες εκμεταλλεύσεις. «Αν ο αυριανός κτηνοτρόφος δεν ξέρει ποιος βοσκότοπος είναι ελεύθερος και πόσα ζώα μπορεί να υποστηρίξει, δεν υπάρχει μέλλον», είπε.
Η παραγωγή χρειάζεται διαφάνεια και κανόνες
Ο κ. Δεκόλης αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη διαφάνειας στον αγροτικό χώρο, σημειώνοντας ότι η λειτουργία του συστήματος επιδοτήσεων δημιούργησε για πολλά χρόνια στρεβλώσεις που επιβάρυναν τους πραγματικούς παραγωγούς.
Όπως είπε, η αποκατάσταση της αξιοπιστίας του συστήματος αποτελεί βασική προϋπόθεση για να παραμείνουν οι νέοι άνθρωποι στον πρωτογενή τομέα και να αισθανθούν ότι ανταμείβεται η πραγματική εργασία. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η ελληνική κτηνοτροφία χρειάζεται λιγότερη γραφειοκρατία, καλύτερη οργάνωση και ένα σταθερό πλαίσιο που θα επιτρέπει στους παραγωγούς να επενδύουν με ασφάλεια στο μέλλον.
Η μεγαλύτερη κληρονομιά είναι να μπορεί ο νέος να ζήσει από το προϊόν του
Απαντώντας στο τι θα συμβούλευε τον εγγονό του αν αποφάσιζε να ακολουθήσει τον δρόμο της κτηνοτροφίας, ο Γιάννης Δεκόλης υποστήριξε ότι η γνώση της παραγωγής μεταφέρεται από γενιά σε γενιά. Εκείνο που εξακολουθεί να λείπει, όπως είπε, είναι οι συνθήκες που θα επιτρέψουν στους νέους παραγωγούς να ζήσουν αξιοπρεπώς από το προϊόν τους.
Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της συνεργασίας μεταξύ παραγωγών, επιστημονικής κοινότητας και αγοράς, επισημαίνοντας ότι η πραγματική πρόκληση δεν είναι μόνο η παραγωγή ποιοτικών προϊόντων, αλλά η δυνατότητα να φτάσουν αυτά στον καταναλωτή με τη δική τους ταυτότητα και προστιθέμενη αξία.
«Βασικό σε όλη αυτή την ιστορία της αγροτιάς είναι η επιστήμη. Αν η επιστήμη σταθεί δίπλα μας, θα γίνουμε πολύ καλύτεροι».
Όπως ανέφερε, πρωτοβουλίες που φέρνουν σε επαφή παραγωγούς, μεταποιητές, εστιατόρια και επιστημονικούς φορείς μπορούν να δημιουργήσουν νέες προοπτικές για την ελληνική κτηνοτροφία και να δώσουν υπεραξία στα τοπικά προϊόντα.
Κλείνοντας, τόνισε ότι το μεγάλο ζητούμενο δεν είναι οι επιδοτήσεις αλλά η δυνατότητα των νέων ανθρώπων να αξιοποιήσουν τον πλούτο που παράγουν και να τον συνδέσουν με τον τόπο τους και την εμπειρία του επισκέπτη.
«Πρέπει να είμαι σίγουρος ότι ο εγγονός μου θα μπορεί να πουλήσει αυτό το ωραίο προϊόν που παράγει, να πάρει την υπεραξία του και να το ευχαριστηθεί και ο κόσμος».
Ο κ. Δεκόλης υπογράμμισε ακόμη ότι η εμπειρία της υπαίθρου μπορεί να αποτελέσει μέρος της αξίας του προϊόντος, δίνοντας τη δυνατότητα στον επισκέπτη να γνωρίσει από κοντά τον τρόπο παραγωγής, τα ζώα και το φυσικό περιβάλλον όπου γεννιούνται τα προϊόντα της ελληνικής κτηνοτροφίας.
Ο κ. Δεκόλης συμμετείχε στο 4ο πάνελ του συνεδρίου, με αντικείμενο «Αγροτική παραγωγή: η ατμομηχανή της εξέλιξης», το οποίο συντόνισε ο δημοσιογράφος στο Πρώτο Θέμα, Γιώργος Ευγενίδης.
Ποιος είναι ο Γιάννης Δεκόλης
Ο Γιάννης Δεκόλης γεννήθηκε το 1958 στη Μικρή Γότιστα του Νομού Ιωαννίνων όπου και κατοικεί. Ως γόνος καθαρά κτηνοτροφικής οικογένειας, η κύρια ενασχόλησή του παραμένει η κτηνοτροφία. Βρίσκεται στη θέση του προέδρου της Ένωσης Μετακινούμενων Κτηνοτρόφων Ηπείρου από την ίδρυσή της (2009), με σκοπό τη διατήρηση της ποιμενικής κτηνοτροφίας, τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των μελών της, την προστασία της βιοποικιλότητας και τη διάσωση της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Από τη θέση αυτή βρίσκεται σε συνεχή συνεργασία με τοπικούς, εθνικούς και ευρωπαϊκούς φορείς για την ανάδειξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των προϊόντων των αυτόχθονων φυλών αγροτικών ζώων. Έχει συμμετάσχει σε πολλά συνέδρια του εξωτερικού (Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία, Γερμανία, Πορτογαλία) για την άρρηκτη σύνδεση της κτηνοτροφίας με το περιβάλλον. Είναι μέλος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας.
