Tο όνομά της έρχεται από την αρχαιότητα, τα υλικά της είναι βαθιά οικεία στη γαστρονομική παράδοση της Πελοποννήσου, όμως η ίδια είναι μια απολύτως σύγχρονη δημιουργία. Η μελιττούτα, η πίτα που δημιούργησε η κ. Ευγενία Χριστοπούλου στην παραδοσιακή ταβέρνα «Το Εξοχικόν» (τηλ. 2763 041366), στο Μουζάκι Μεσσηνίας, είναι από εκείνα τα πιάτα που δύσκολα περνούν απαρατήρητα.
Ένα λεπτό, τραγανό φύλλο ζύμης, γεμισμένο με μυζήθρα και ολοκληρωμένο με μέλι και καβουρδισμένο σουσάμι, τράβηξε αμέσως την προσοχή μας μόλις έφτασε στο τραπέζι, κατά το πρόσφατο ταξίδι μας στη Μεσσηνία. Δεν γινόταν, λοιπόν, να μη ζητήσουμε τη συνταγή της, αλλά και να μάθουμε την ιστορία πίσω από τη δημιουργία της.
Πώς γεννήθηκε η μελιττούτα
Η κ. Ευγενία περιγράφει τη μελιττούτα ως «μια σύγχρονη δημιουργία με γεύση και μνήμη». Αφετηρία της υπήρξαν οι γεύσεις της Πελοποννήσου και, κυρίως, εκείνες που είναι συνδεδεμένες με στιγμές χαράς και γιορτής, όπως οι δίπλες, ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδοσιακά γλυκά του τόπου.
Βέβαια, με τη μελιττούτα δεν επιχειρεί να αναπαραγάγει κάποια παλιά συνταγή. Όπως εξηγεί, γεννήθηκε στο «Εξοχικόν» ως μια νέα πρόταση που «συνομιλεί με τις γεύσεις και τα υλικά του τόπου», χωρίς να διεκδικεί τη θέση των αυθεντικών παραδοσιακών παρασκευών. Άλλωστε, στην ταβέρνα οι παραδοσιακές συνταγές έχουν τη δική τους ξεχωριστή θέση και παρασκευάζονται με σεβασμό στην αυθεντικότητά τους.
Δείτε επίσης
Messinia Terroirs: Το «άγνωστο» Φιλέρι και η οινική ταυτότητα της Μεσσηνίας
Και ίσως αυτή η ισορροπία ανάμεσα σε όσα παραλαμβάνει κανείς και σε όσα δημιουργεί ο ίδιος να αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε ένα μαγαζί με βαθιές οικογενειακές ρίζες. Η κ. Ευγενία και ο σύζυγός της, Θεόδωρος Φωτόπουλος, αποτελούν την τρίτη γενιά της οικογενειακής επιχείρησης που ξεκίνησε το 1932. Μια μακρά διαδρομή που αναμένεται να συνεχιστεί από τον γιο τους, ο οποίος αποφοίτησε από σχολή μαγειρικής και έχει ήδη αναλάβει θέση στην κουζίνα, προετοιμάζοντας σταδιακά το πέρασμα στην τέταρτη γενιά.
Το μελωμένο εξοχικό που δοκιμάσαμε μόλις βγήκε από τον ξυλόφουρνο
Για την κ. Ευγενία, η συνέχεια από γενιά σε γενιά δεν σημαίνει, ωστόσο, απλώς την πιστή επανάληψη όσων προηγήθηκαν. Τη συγκινεί, όπως λέει, το γεγονός ότι οι άνθρωποι μπορούν μέσα από μια αυθεντική και γνώριμη γεύση να ανασύρουν προσωπικές μνήμες. Παράλληλα, όμως, θεωρεί ότι υπάρχει χώρος και για νέες δημιουργίες, αρκεί αυτές να έχουν ουσιαστική σύνδεση με τον τόπο.
Ένας σύγχρονος τρόπος να συνομιλεί κανείς με την παράδοση, σημειώνει, πρέπει να «πατάει» στα υλικά, στις συνήθειες και στις γεύσεις που γνωρίζουμε και αγαπάμε. Και αυτό ακριβώς επιχειρεί η μελιττούτα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το όνομά της. Η λέξη «μελιττούτα» απαντά σε αρχαίες ελληνικές πηγές και συνδέεται με γλυκίσματα με βάση το μέλι, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η σημερινή δημιουργία αποτελεί αναβίωση κάποιας αρχαίας συνταγής.
Δείτε επίσης
Τηγανόψωμα και τυροπιτάρια: Οι πιο νόστιμες συνταγές από ταβέρνες και σπίτια της Ελλάδας
Σύμφωνα με την κ. Ευγενία, η αρχαία ονομασία λειτούργησε ως αφορμή, αλλά και ως συμβολική σύνδεση με το παρελθόν, ως ένας τρόπος, δηλαδή, «να αποκτήσει το πιάτο ένα όνομα με ελληνική ρίζα και να ανοίξει έναν διάλογο με τη γαστρονομική μνήμη». Ίσως τελικά η φιλοσοφία πίσω από τη μελιττούτα να συνοψίζεται καλύτερα σε μία φράση της: «Οι αυθεντικές γεύσεις ανασύρουν μνήμες και οι νέες γεύσεις δημιουργούν μνήμες».
Συνταγή για μελιττούτα
Υλικά (για 10-12 πίτες)
- 4 κ.σ. ε.π. ελαιόλαδο
- 1 κ.γλ. αλάτι
- 2 κ.σ. ξίδι
- 700 γρ. αλεύρι γ.ό.χ.
- 1½ ποτήρι νερό
- 600 γρ. γλυκιά μυζήθρα
- μέλι
- καβουρδισμένο σουσάμι
Διαδικασία
Σε ένα μπολ βάζουμε το αλεύρι, το ε.π. ελαιόλαδο, το ξίδι, το αλάτι και το νερό και αναμειγνύουμε μέχρι να έχουμε μία ωραία ζύμη.
Χωρίζουμε σε μικρές μπάλες των 100 γραμμαρίων, τις ανοίγουμε και βάζουμε στο κέντρο 50 γρ. μυζήθρα. Κλείνουμε το ζυμάρι γύρω από τη μυζήθρα και με έναν πλάστη ανοίγουμε προσεκτικά σε λεπτά φύλλα. Επαναλαμβάνουμε τη διαδικασία για όλα τα κομμάτια.
Λαδώνουμε ένα τηγάνι και τις τηγανίζουμε μέχρι να ροδίσουν και να γίνουν τραγανές. Περιχύνουμε με μέλι, πασπαλίζουμε με σουσάμι και τις σερβίρουμε ζεστές.
Δείτε επίσης:
Οι γκιουζλεμέδες δεν είναι απλώς άλλο ένα τυροπιτάκι
Κεφαλονίτικη κρεατόπιτα: Τα μυστικά για ζουμερή γέμιση και τραγανό φύλλο
