Αν περιορίζαμε τη μαγειρική μας σε μία κουζίνα, η Κρήτη θα έδειχνε τι πραγματικά χρειαζόμαστε. Όχι πολλά υλικά αλλά σταθερά, ποιοτικά και θρεπτικά. Εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, παξιμάδια, εκλεκτά τυριά και προϊόντα που αντέχουν στον χρόνο. Το ίδιο σύνολο των υλικών, με μικρές αλλαγές, μπορεί να μας καλύπτει σχεδόν κάθε γεύμα της εβδομάδας.
Κρητικά προϊόντα που αξίζει να έχουμε στο τραπέζι
1. Εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο
Τα περίπου 35 εκατομμύρια ελαιόδεντρα που καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος της καλλιεργήσιμης γης της Κρήτης δίνουν εξαιρετικά παρθένα ελαιόλαδα, πολλά από τα οποία φέρουν ενδείξεις ΠΟΠ και ΠΓΕ. Κυρίαρχη ποικιλία είναι η Κορωνέικη, που δίνει γεύσεις με ένταση και χαρακτηριστική πικράδα. Στο ράφι, πέρα από τις κλασικές εκδοχές, συναντάμε και πιο σύγχρονες προσεγγίσεις, όπως ελαιόλαδα αρωματισμένα με φυσικά υλικά, για παράδειγμα με λεμόνι, που χρησιμοποιούνται κυρίως ωμά, σε σαλάτες ή στο τελείωμα των πιάτων. Ένα τέτοιο προϊόν εντοπίσαμε στο e-fresh.gr, όπου η κατηγορία των αρωματισμένων ελαιολάδων φαίνεται να κερδίζει έδαφος.
Διαβάστε επίσης 10 + 1 Μύθους και αλήθειες για το μαγείρεμα με εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο
2. Παξιμάδια ΠΓΕ
Τα κριθαρένια παξιμάδια δεν αποτελούν υποκατάστατο ψωμιού, αλλά μια διαφορετική βάση. Απορροφούν την υγρασία από τη ντομάτα και το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και μετατρέπονται εύκολα σε πλήρες γεύμα, χωρίς ιδιαίτερη προετοιμασία. Η υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και η αντοχή τους στον χρόνο τα καθιστούν βασικό στοιχείο στα καθημερινά γεύματα. Στην αγορά συναντάμε προϊόντα που φέρουν την ένδειξη ΠΓΕ, η οποία συνδέεται με τον τόπο παραγωγής και τις πρώτες ύλες. Ενδεικτικά, τα κριθαρένια παξιμάδια της σειράς «Κρητών Άρτος», που εντοπίσαμε στα supermarket Θανόπουλος, φέρουν τη σχετική σήμανση και εντάσσονται εύκολα στην καθημερινή μας διατροφή.
Δείτε δύο διαφορετικούς τρόπους για να σερβίρετε τα κρίθινα παξιμάδια στο τραπέζι σας.
3. Γραβιέρα Κρήτης ΠΟΠ
Η Γραβιέρα Κρήτης ΠΟΠ είναι από τα πιο αναγνωρίσιμα ελληνικά τυριά και βασικό στοιχείο της κρητικής διατροφής. Παράγεται κυρίως από πρόβειο γάλα, συχνά με μικρή προσθήκη κατσικίσιου και ξεχωρίζει για τη συμπαγή υφή και τη γεύση της, που ισορροπεί ανάμεσα στο γλυκό και το ελαφρώς αλμυρό. Η ένδειξη ΠΟΠ δεν αφορά μόνο την ποιότητα, αλλά τον τόπο και τον τρόπο παραγωγής, με συγκεκριμένες πρώτες ύλες, ελεύθερη βόσκηση και τυροκόμηση που ακολουθεί καθορισμένα πρότυπα. Αυτοί οι παράγοντες επηρεάζουν άμεσα το τελικό αποτέλεσμα, δίνοντας τυριά με σταθερό χαρακτήρα αλλά και μικρές διαφοροποιήσεις ανά περιοχή. Στο κατάστημα Ζουριδάκης εντοπίσαμε γραβιέρα με αρώματα θυμαριού.
4. Στάκα και στακοβούτυρο
Η στάκα και το στακοβούτυρο προκύπτουν από την επεξεργασία του γάλακτος, κυρίως πρόβειου ή κατσικίσιου και έχουν συμπυκνωμένη, έντονη γεύση που δεν χρειάζεται πολλά για να σταθεί. Δεν χρησιμοποιούνται για να «πλουτίσουν» γενικά ένα φαγητό, αλλά σε συγκεκριμένες παρασκευές, όπου το λίπος δίνει έξτρα γεύση. Ενδεικτικά, στακοβούτυρο βρήκαμε στο Παντοπωλείο «Οι Σύντεκνοι», όπου διατηρείται αυτή η πιο «πυκνή» εκδοχή του.
Αν θέλετε να φτιάξετε στάκα, τη γεύση – σύμβολο της Κρήτης, εδώ, θα βρείτε την πλήρη εκτέλεση της συνταγής.
5. Άγρια χόρτα
Τα άγρια χόρτα αποτελούν βασικό στοιχείο στο κρητικό τραπέζι και όχι απλώς συνοδευτικό. Το σταμναγκάθι είναι από τα πιο χαρακτηριστικά είδη, με έντονη, ελαφρώς πικρή γεύση που ισορροπεί το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και τη λιπαρότητα του πιάτου. Στην αγορά συναντάμε πλέον και αποξηραμένες εκδοχές, που επιτρέπουν τη χρήση τους εκτός εποχής, χωρίς να χάνεται ο χαρακτήρας τους. Καταναλώνονται κυρίως ωμά ή βραστά, με ε.π.ελαιόλαδο και λεμόνι, σε μια από τις πιο απλές και σταθερές παρασκευές της κρητικής κουζίνας. Ενδεικτικά, αποξηραμένο σταμναγκάθι βρήκαμε στο δίκτυο Wise Greece.
Αν σας αρέσει να μαζεύετε άγρια χόρτα, εδώ θα βρείτε τον πλήρη οδηγό για να τα αναγνωρίσετε.
6. Τσικουδιά
Η τσικουδιά είναι το παραδοσιακό απόσταγμα της Κρήτης που προκύπτει από τα στέμφυλα των σταφυλιών μετά την οινοποίηση. Διαφανής, με καθαρό αλκοολικό χαρακτήρα και διακριτικά αρώματα φρούτου, συνοδεύει το φαγητό, ανοίγει συζητήσεις και, σε πολλές περιπτώσεις, αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της φιλοξενίας στο νησί. Ενδεικτικά, δοκιμάσαμε την πολυποικιλιακή τσικουδιά 35Ν από το Ρέθυμνο, με ήπιο, γήινο χαρακτήρα και καθαρή επίγευση. Την εντοπίσαμε στην Κάβα Ανθίδη.
Δείτε επίσης
Ο Σύντεκνος της καρδιάς σας: Το θρυλικό μπακάλικο από το 1970 στην Ευριπίδου
Κρήτη: 20 ταβέρνες για όσους αγαπούν τις μερακλίδικες μαγειρικές
