ανοίξτε το μενού πλοήγησης
A,Traditional,Cretan,Dish,Dakos

Η Κρήτη στο πιάτο με κολοκυθομπούρεκο, ντάκο και αρνί με σιουφιχτά

Τάρτα λυχναράκι, Χανιώτικο κολοκυθομπούρεκο, Αρνάκι με σταμναγκάθι, Καλιτσούνια τηγανιού με μέλι, Αρνί με σιουφιχτά μακαρόνια, και Κρητικό παξιμάδι με πέστο ντομάτας έχει το μενού αυτού του Σαββατοκύριακου. Ένας ύμνος στην κρητική κουζίνα που τόσο αγαπάμε.

Από τα πιο χαρακτηριστικά εδέσματα της κρητικής κουζίνας και μία από τις πιο αυθεντικές γεύσεις της ελληνικής γαστρονομικής παράδοσης είναι τα καλιτσούνια (ή καλτσούνια). Μικρά χειροποίητα πιτάκια με γλυκιά ή αλμυρή γέμιση, που φτιάχνονται εδώ και γενιές σε κάθε γωνιά της Κρήτης και συνδέονται με την τοπική παράδοση, τα εποχικά προϊόντα και τη φιλοξενία του νησιού.

Από τα διάσημα λυχναράκια με μυζήθρα μέχρι τα τηγανητά καλιτσούνια με χόρτα, το συγκεκριμένο έδεσμα παραμένει μέχρι σήμερα αναπόσπαστο κομμάτι της γαστρονομικής ταυτότητας της Κρήτης.

Τα γλυκά φτιάχνονται κυρίως με φρέσκια μυζήθρα και αρωματίζονται με κανέλα ή ξύσμα λεμονιού και πορτοκαλιού. Σε πολλές περιοχές προστίθεται μέλι ή ζάχαρη. Τα λυχναράκια παρασκευάζονται με γλυκιά μυζήθρα, αυγό, κανέλα και μέλι ή ζάχαρη και ψήνονται στον φούρνο μέχρι να αποκτήσουν χρυσαφένιο χρώμα. Τα αλμυρά καλιτσούνια γεμίζονται με χόρτα εποχής, όπως μάραθο, μυρώνια και καυκαλήθρες, συχνά σε συνδυασμό με τυρί.

Εμβληματικό πιάτο είναι βέβαια και ο ντάκος που έχει ως βάση του το κρίθινο παξιμάδι. Πρωταγωνίστρια είναι η καλοκαιρινή ώριμη ντομάτα που χαρίζει τα ζουμιά της, μαλακώνοντας το παξιμάδι και γεμίζοντας το πιάτο με αρώματα. Ένα φρέσκο, εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο προσθέτει φρουτώδεις, πικάντικες νότες ενώ η ξινομυζήθρα δίνει στον ντάκο μια δροσερή οξύτητα.

Πάμε λοιπόν να απολαύσουμε τις νοστιμιές της Κρήτης!

Όλα τα υλικά που χρησιμοποιούμε στις συνταγές μας τα βρίσκουμε στα Lidl.

Η Κρήτη στο πιάτο με κολοκυθομπούρεκο, ντάκο και αρνί με σιουφιχτά

Τάρτα λυχναράκι, Χανιώτικο κολοκυθομπούρεκο, Αρνάκι με σταμναγκάθι, Καλιτσούνια τηγανιού με μέλι, Αρνί με σιουφιχτά μακαρόνια, και Κρητικό παξιμάδι με πέστο ντομάτας έχει το μενού αυτού του Σαββατοκύριακου. Ένας ύμνος στην κρητική κουζίνα που τόσο αγαπάμε.

Από τα πιο χαρακτηριστικά εδέσματα της κρητικής κουζίνας και μία από τις πιο αυθεντικές γεύσεις της ελληνικής γαστρονομικής παράδοσης είναι τα καλιτσούνια (ή καλτσούνια). Μικρά χειροποίητα πιτάκια με γλυκιά ή αλμυρή γέμιση, που φτιάχνονται εδώ και γενιές σε κάθε γωνιά της Κρήτης και συνδέονται με την τοπική παράδοση, τα εποχικά προϊόντα και τη φιλοξενία του νησιού.

Από τα διάσημα λυχναράκια με μυζήθρα μέχρι τα τηγανητά καλιτσούνια με χόρτα, το συγκεκριμένο έδεσμα παραμένει μέχρι σήμερα αναπόσπαστο κομμάτι της γαστρονομικής ταυτότητας της Κρήτης.

Τα γλυκά φτιάχνονται κυρίως με φρέσκια μυζήθρα και αρωματίζονται με κανέλα ή ξύσμα λεμονιού και πορτοκαλιού. Σε πολλές περιοχές προστίθεται μέλι ή ζάχαρη. Τα λυχναράκια παρασκευάζονται με γλυκιά μυζήθρα, αυγό, κανέλα και μέλι ή ζάχαρη και ψήνονται στον φούρνο μέχρι να αποκτήσουν χρυσαφένιο χρώμα. Τα αλμυρά καλιτσούνια γεμίζονται με χόρτα εποχής, όπως μάραθο, μυρώνια και καυκαλήθρες, συχνά σε συνδυασμό με τυρί.

Εμβληματικό πιάτο είναι βέβαια και ο ντάκος που έχει ως βάση του το κρίθινο παξιμάδι. Πρωταγωνίστρια είναι η καλοκαιρινή ώριμη ντομάτα που χαρίζει τα ζουμιά της, μαλακώνοντας το παξιμάδι και γεμίζοντας το πιάτο με αρώματα. Ένα φρέσκο, εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο προσθέτει φρουτώδεις, πικάντικες νότες ενώ η ξινομυζήθρα δίνει στον ντάκο μια δροσερή οξύτητα.

Πάμε λοιπόν να απολαύσουμε τις νοστιμιές της Κρήτης!

Τάρτα λυχναράκι
Υλικά
    Για τη ζύμη
  • 100 ml φρέσκο γάλα ΓΑΛΠΟ 3,5%
  • ½ κουτ. γλυκού μαγιά ξερή
  • 100 γρ. ζάχαρη
  • 900 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις Χρυσός Μύλος
  • 225 γρ. βούτυρο ανάλατο Milbona, σε θερμοκρασία δωματίου
  • 3 αυγά
  • ½ κουτ. γλυκού κανέλα, σε σκόνη
  • Για τη γέμιση
  • 3 αυγά
  • 200 γρ. ζάχαρη
  • 100 γρ. μέλι θυμαρίσιο
  • 1 κουτ. γλυκού κανέλα, σε σκόνη
  • 1 κιλό φρέσκια μυζήθρα ανάλατη* ή φρέσκο ανθότυρο
  • 150 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις Χρυσός Μύλος, κοσκινισμένο
  • Για την τάρτα
  • 3 κουτ. σούπας σουσάμι
  • λίγο βούτυρο ανάλατο Milbona, λιωμένο
  • λίγο αλεύρι για όλες τις χρήσεις Χρυσός Μύλος
  • 1 κρόκο αυγού
Διαδικασία
  • 1.

    Για τη ζύμη: Ζεσταίνουμε το γάλα σε ένα μπρίκι, χωρίς να το αφήσουμε να κάψει. Αποσύρουμε από τη φωτιά, το αδειάζουμε σε ένα μπολ και προσθέτουμε τη μαγιά και 1 κουτ. σούπας από τη ζάχαρη. Ρίχνουμε λίγο από το αλεύρι, όσο χρειάζεται για να γίνει ένας μέτριος χυλός, σκεπάζουμε το μπολ και αφήνουμε το μείγμα στην άκρη, για 15΄, μέχρι να φουσκώσει.

  • 2.

    Χτυπάμε στο μίξερ το βούτυρο με την υπόλοιπη ζάχαρη, μέχρι να φτιάξουμε μια αφράτη κρέμα. Προσθέτουμε τα αυγά ένα-ένα και συνεχίζουμε το χτύπημα μέχρι να ομογενοποιηθούν τα υλικά. Αδειάζουμε το μείγμα αυτό σε μια λεκάνη και προσθέτουμε το μείγμα της μαγιάς που αφήσαμε να φουσκώσει ανακατεύοντας καλά τα δύο μείγματα με μια ξύλινη κουτάλα. Σταδιακά ενσωματώνουμε και το αλεύρι.

  • 3.

    Συνεχίζουμε δουλεύοντας με τα χέρια και ζυμώνουμε για 5-7΄ μέχρι να δημιουργηθεί μια ζύμη, λεία και μαλακή. Τη σκεπάζουμε και την αφήνουμε στην άκρη, μέχρι να ετοιμάσουμε τη γέμιση.

  • 4.

    Για τη γέμιση: Σε ένα μεγάλο μπολ χτυπάμε με το μίξερ χειρός τα αυγά με τη ζάχαρη, μέχρι το μείγμα να ασπρίσει και να αφρατέψει. Προσθέτουμε το μέλι και την κανέλα και συνεχίζουμε το χτύπημα, μέχρι να ενωθούν. Τέλος, ρίχνουμε το τυρί και το αλεύρι και ανακατεύουμε καλά με μια σπάτουλα ή με μια ξύλινη κουτάλα, μέχρι να ομογενοποιηθούν.

  • 5.

    Για την τάρτα: Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 180°C. Ρίχνουμε το σουσάμι σε ένα ταψάκι και το καβουρδίζουμε ελαφρά σε ένα μικρό αντικολλητικό τηγάνι, μέχρι να ροδίσει απαλά. Βουτυρώνουμε ελαφρώς μια βαθιά ταρτιέρα (ή ένα στρογγυλό και σχετικά βαθύ ταψί) με διάμετρο 28-30 εκ.

  • 6.

    Σε μια ελαφρώς αλευρωμένη επιφάνεια ανοίγουμε με τον πλάστη τη ζύμη σε φύλλο με διάμετρο λίγα εκατοστά μεγαλύτερη από τη διάμετρο της ταρτιέρας. Μεταφέρουμε με προσοχή τη ζύμη στο βουτυρωμένο σκεύος και καλύπτουμε τη βάση και τα πλαϊνά τοιχώματα. Με ένα μαχαιράκι κόβουμε όση ζύμη περισσεύει.

  • 7.

    Αδειάζουμε τη γέμιση στην τάρτα και ισιώνουμε καλά την επιφάνεια με μια σπάτουλα. Πασπαλίζουμε με το σουσάμι, αλείφουμε τη ζύμη με τον χτυπημένο κρόκο και σκεπάζουμε με προσοχή την τάρτα με μια βαμβακερή πετσέτα. Την αφήνουμε για 30΄ σε ένα ζεστό μέρος, μακριά από ρεύματα, μέχρι να φουσκώσει –στην πραγματικότητα η γεμισμένη ζύμη θα διογκωθεί λίγο μόνο στα τοιχώματα και θα εφαρμόσει καλά στο σκεύος.

  • 8.

    Ψήνουμε την τάρτα στη μεσαία θέση του φούρνου για 40-45΄ και τη σερβίρουμε χλιαρή ή σε θερμοκρασία δωματίου.

Χανιώτικο κολοκυθομπούρεκο
Υλικά
  • 1 κιλό κολοκύθια
  • 1 κιλό πατάτες
  • ½ κιλό μυζήθρα γλυκιά
  • ½ κιλό ξινομυζήθρα
  • 1 φλιτζάνι δυόσμο ψιλοκομμένο
  • 1 ποτήρι έξτρα παρθένο ελαιόλαδο ΠΓΕ Χανιά Κρήτης Νώμα
  • 1 φύλλο χωριάτικο, έτοιμο ή σπιτικό
  • σουσάμι
  • θαλασσινό αλάτι Μεσολογγίου 4 πιπέρια Νώμα
Διαδικασία
  • 1.

    Πλένετε τα κολοκύθια και τα κόβετε σε λεπτές ροδέλες με το εργαλείο που κόβετε το λάχανο. Τα αλατοπιπερώνετε.

  • 2.

    Καθαρίζετε και ψιλοκόβετε τις πατάτες με το ίδιο εργαλείο. Τις αλατοπιπερώνετε κι αυτές. Προθερμαίνετε το φούρνο στους 160οC.

  • 3.

    Λαδώνετε ένα ταψί και απλώνετε σε στρώσεις τα υλικά ως εξής: Ξεκινάτε με μια στρώση από τις πατάτες. Κατόπιν, με θρυμματισμένα τυριά και δυόσμο. Συνεχίζετε με κολοκύθια και από πάνω ξανά θρυμματισμένα τυριά και δυόσμο. Συνεχίζετε με πατάτες και ούτω καθεξής μέχρι να τελειώσουν όλα τα υλικά.

  • 4.

    Περιχύνετε το φαγητό με το ελαιόλαδο, σκεπάζετε με το φύλλο, το αλείφετε επίσης με λίγο ελαιόλαδο και πασπαλίζετε με σουσάμι.

  • 5.

    Ψήνετε το μπουρέκι στο φούρνο για 1 ώρα περίπου, μέχρι δηλαδή να ροδίσει.

Αρνάκι με σταμναγκάθι
Υλικά
  • 1½ κιλό αρνάκι (από μπούτι), σε μερίδες
  • 1 κιλό σταμναγκάθι καθαρισμένο, πλυμένο, ή αντίδια (επειδή δεν θα βρείτε σταμναγκάθι)
  • 1-2 σκελίδες σκόρδο ψιλοκομμένο (προαιρετικά)
  • 1/3 φλιτζανιού κρασί λευκό
  • ½ φλιτζάνι έξτρα παρθένο ελαιόλαδο ΠΓΕ Χανιά Κρήτης Νώμα
  • χυμό από 1-2 λεμόνια
  • 2-2½ φλιτζάνια νερό περίπου
  • αλάτι
  • πιπέρι μαύρο τριμμένο Kania
Διαδικασία
  • 1.

    Πλένετε, σκουπίζετε και πασπαλίζετε τα κομμάτια του κρέατος με αλάτι και πιπέρι. Τα σοτάρετε στο λάδι μέσα σε πλατιά κατσαρόλα μέχρι να πάρουν χρώμα από όλες τις πλευρές. Τα σβήνετε με το κρασί.

  • 2.

    Προσθέτετε όσο από το νερό χρειάζεται για να σκεπαστεί το κρέας και το σιγοβράζετε για 45 λεπτά περίπου, μέχρι να βεβαιωθείτε ότι το κρέας έχει μαλακώσει.

  • 3.

    Στο μεταξύ ετοιμάζετε τα χόρτα: Ζεματάτε το σταμναγκάθι σε αρκετό βραστό νερό μέχρι να μαραθεί. Το στραγγίζετε και το προσθέτετε στο κρέας. Ελέγχετε για αλάτι. Αν χρειαστεί, προσθέτετε λίγο νερό ακόμα και σιγοβράζετε το φαγητό για 20-25 λεπτά επιπλέον μέχρι να βράσει καλά το κρέας και να μείνει με τη σάλτσα του.

  • 4.

    Προσθέτετε όσο χυμό λεμονιού σάς αρέσει και ανακινείτε την κατσαρόλα για να ενωθούν οι γεύσεις της σάλτσας. Βράζετε το φαγητό για 1 λεπτό ακόμα και σερβίρετε.

Καλιτσούνια τηγανιού με μέλι
Υλικά
    Για τη ζύμη:
  • 650-700 γρ. αλεύρι σκληρό ή για όλες τις χρήσεις
  • 310 γρ. νερό
  • 160 γρ. ε.π. ελαιόλαδο
  • 45 γρ. χυμό λεμονιού
  • 45 γρ. ρακή
  • αλάτι
  • Για τη γέμιση και το τελείωμα:
  • 500 γρ. μυζήθρα φρέσκια Κρήτης Νώμα
  • 300 γρ. ανθότυρο ΓΑΛΠΟ
  • 200 γρ. ρικότα
  • ε.π. ελαιόλαδο για το τηγάνισμα
  • μέλι ανθέων Γλυκάνθη και κανέλα για το γαρνίρισμα
Διαδικασία
  • 1.

    Για τη ζύμη: Σε ένα μεγάλο μπολ (ή πάνω στον καθαρό πάγκο εργασίας), ρίχνουμε το αλεύρι (κοσκινισμένο) και με τα χέρια μας ανοίγουμε μία τρύπα στη μέση. Προσθέτουμε τα υπόλοιπα υλικά.

  • 2.

    Ανακατεύουμε μέχρι να ομογενοποιηθεί το μείγμα και πλάθουμε μια ζύμη, μέχρι η ζύμη να απορροφήσει όλο το αλεύρι και να μην είναι κολλώδης.

  • 3.

    Σκεπάζουμε το μπολ με μια μεμβράνη και αφήνουμε τη ζύμη μας να ξεκουραστεί για 30'.

  • 4.

    Για τη γέμιση και το τελείωμα: Προσθέτουμε όλα τα τυριά σε ένα μπολ και τα θρυμματίζουμε καλά με ένα πιρούνι (ή με τα χέρια μας, αν είναι σκληρή η μυζήθρα). Ανακατεύουμε καλά για να γίνει ομοιογενές το μείγμα. Προσθέτουμε λίγο αλάτι αν χρειάζεται.

  • 5.

    Κόβουμε τη ζύμη σε 4 ίσα μέρη και δουλεύουμε με ένα κομμάτι τη φορά. Σε μια αλευρωμένη επιφάνεια ανοίγουμε τη ζύμη με τον πλάστη, σε πάχος περίπου 0.3 -0.4 χιλιοστών. Στη συνέχεια, με ένα μεγάλο κουπ-πατ ή ένα ποτήρι με μεγάλο στόμιο, μαρκάρουμε και κόβουμε τη ζύμη σε στρογγυλό μέγεθος.

  • 6.

    Γεμίζουμε τη κάθε στρογγυλή ζύμη με περίπου 1 με 1,5 κουτ. σούπας τυρί (ανάλογα με το πόσο μεγάλη διάμετρο έχει) και στη συνέχεια κλείνουμε σε ημικύκλιο. Με ένα πιρούνι πιέζουμε τις δύο άκρες που ακουμπάνε μεταξύ τους, ώστε να σφραγίσουμε την ζύμη περιμετρικά. Επαναλαμβάνουμε την διαδικασία με όλη την υπόλοιπη ζύμη.

  • 7.

    Τοποθετούμε τα έτοιμα καλιτσούνια σε ένα μεγάλο ταψί με χαρτί ψησίματος το οποίο σκεπάζουμε με μια καθαρή πετσέτα.

  • 8.

    Σε ένα μεγάλο τηγάνι ή σε μια ρηχή κατσαρόλα, προσθέτουμε περίπου δύο δάχτυλα ελαιόλαδο και ζεσταίνουμε σε μέτρια προς υψηλή θερμοκρασία (περίπου 180ºC). Μόλις το λάδι ζεσταθεί (δοκιμάζουμε ακουμπώντας την άκρη από ένα καλιτσούνι στο λάδι), τηγανίζουμε με προσοχή τα καλιτσούνια και από τις 2 πλευρές, περίπου 3'-4' την κάθε πλευρά.

  • 9.

    Αφαιρούμε τα καλιτσούνια από το λάδι με με τρυπητή κουτάλα και τα μεταφέρουμε γρήγορα σε μια πιατέλα με απορροφητικό χαρτί για να φύγει το περιττό λάδι. Στο τέλος γαρνίρουμε με μέλι και κανέλα.

Αρνί με σιουφιχτά μακαρόνια
Υλικά
  • 1 κιλό αρνί, σε μερίδες (μαζί και κανένα παϊδάκι)
  • 1½ λίτρο νερό (περίπου)
  • 500γρ. σκιουφιχτά Κρήτης Νώμα
  • ½ φλιτζάνι στάκα προαιρετικά
  • ανθότυρο ΓΑΛΠΟ
  • θαλασσινό αλάτι Μεσολογγίου 4 πιπέρια Νώμα
Διαδικασία
  • 1.

    Βράζετε το κρέας στο νερό με αλάτι και πιπέρι για 40-60 λεπτά περίπου μέχρι να μαλακώσει. Το βγάζετε από την κατσαρόλα, τα πασπαλίζετε με λίγο αλάτι και πιπέρι και το κρατάτε ζεστό στην άκρη.

  • 2.

    Στραγγίζετε το ζωμό και προσθέτετε όσο νερό χρειάζεται ακόμα για να έχει η κατσαρόλα περίπου ενάμισι λίτρο ζωμό. Όταν πάρει βράση, ρίχνετε τα σιουφιχτά και τα βράζετε μέχρι να μαλακώσουν και να πιουν το ζωμό. Αν χρειαστεί, προσθέτετε λίγο νερό κατά τη διάρκεια του βρασίματος.

  • 3.

    Σερβίρετε τα σιουφιχτά, τα περιχύνετε με λιωμένη στάκα και τα πασπαλίζετε με ανθότυρο. Τοποθετείτε από μια μερίδα κρέας ή ένα δυο παϊδάκια δίπλα από τα σιουφιχτά.

Κρητικό παξιμάδι με κάππαρη και πέστο ντομάτας
Υλικά
  • 6-8 παξιμάδια κριθαρένια μεγάλα, ή τα διπλά αν χρησιμοποιήσετε τα μικρά (μπουκιές)
  • ½ φλιτζάνι κάππαρη, ξεπλυμένη
  • 1 φλιτζάνι ελιές ελιές καλαμών σε φέτες Ευ
  • 1 κουτ. σούπας καππαρόφυλλα
  • 6 κουτ. σούπας έξτρα παρθένο ελαιόλαδο ΠΓΕ Χανιά Κρήτης Νώμα
  • 6-8 ντοματούλες, μικρές
  • λίγη ρίγανη φρέσκια
  • Για το πέστο ντομάτας
  • 4 ντομάτες ώριμες, μεγάλες
  • ½ φλιτζάνι κουκουνάρια ή αμύγδαλα καβουρδισμένα
  • ½ φλιτζάνι γραβιέρα αγελάδος ΓΑΛΠΟ, τριμμένη
  • ½ φλιτζάνι ντομάτες λιαστές, διατηρημένες στο λάδι, καλά στραγγισμένες και κομμένες σε κομματάκια
  • ½ φλιτζάνι έξτρα παρθένο ελαιόλαδο ΠΓΕ Χανιά Κρήτης Νώμα
  • αλάτι, πιπέρι φρεσκοτριμμένο
Διαδικασία
  • 1.

    Ετοιμάζετε το πέστο: Χαράζετε με ένα κοφτερό μαχαιράκι τη βάση της κάθε ντομάτας σχηματίζοντας ένα σταυρό.

  • 2.

    Βυθίζετε τις ντομάτες σε νερό που βράζει για λίγα δευτερόλεπτα και τις αποσύρετε με τη βοήθεια μια τρυπητής κουτάλας. Τις περνάτε από κρύο νερό για ελάχιστα δευτερόλεπτα. Τις ξεφλουδίζετε και τις κόβετε σε 4 κομμάτια. Αφαιρείτε τα σποράκια και ρίχνετε τη σάρκα στο μπλέντερ. Προσθέτετε και τα υπόλοιπα υλικά και τα πολτοποιείτε όλα μαζί.

  • 3.

    Ετοιμάζετε τα παξιμάδια: Βυθίζετε το κάθε παξιμάδι σε λίγο ζεστό νερό και το βγάζετε αμέσως.

  • 4.

    Στρώνετε πάνω σε κάθε παξιμάδι λίγο από το πέστο ντομάτας και πασπαλίζετε με την κάππαρη και τις ελιές. Περιχύνετε με το ελαιόλαδο και αρωματίζετε με τη ρίγανη. Στολίζετε με τα καππαρόφυλλα και τις ντοματούλες κομμένες στη μέση.